تلگرام ۴٫۴ با قابلیت اشتراک‌گذاری زنده موقعیت مکانی منتشر شد

 

تلگرام ساعاتی پیش به صورت رسمی جدیدترین آپدیت پیام رسان خود را منتشر کرد. به موجب این آپدیت، تلگرام ۴٫۴ هم اکنون برای کاربران دو سیستم عامل اندروید و iOS قابل استفاده است. اما این آپدیت چه ویژگی‌های جدیدی را به تلگرام می‌افزاید؟ ما سایت شبکه همراه باشید تا مروری بر قابلیت‌های جدید تلگرام ۴٫۴ داشته باشیم.

اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی به صورت زنده

یکی از جالب‌ترین ویژگی‌هایی که با به روز رسانی تلگرام ۴٫۴ در اختیارتان قرار می‌گیرد، مربوط به امکان اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی به صورت زنده می‌شود که به این قابلیت اصطلاحا لایو لوکیشن (Live Location) گفته شده است. اما اشتراک‌گذاری موقعیت مکانی به صورت زنده چه معنایی دارد؟ موقعیت مکانی به صورت زنده بدان معناست که کاربران می‌توانند موقعیت مکانی خود را در پنجره‌های گفتگوی فردی یا گروهی ارسال کنند و سایر کاربران قادر باشند تا از این طریق موقعیت مکانی آن فرد را به صورت آنی (در هر لحظه) و زنده بر روی نقشه مشاهده کنند.

فردی که موقعیت مکانی خود را اشتراک گذاری کرده، می‌تواند هر زمان که تمایل داشته باشد این پروسه را متوقف سازد. برای استفاده از قابلیت لایو لوکیشن و اشتراک‌گذاری زنده موقعیت مکانی باید به صورت زیر عمل کنید:

  • وارد پنجره گفتگوی مورد نظرتان شوید.
  • آیکون “ارسال فایل” را لمس کنید.
  • گزینه Location را انتخاب کنید.
  • گزینه Share My Live Location For را انتخاب کنید.
  • مدت زمان مورد نظرتان برای اشتراک گذاری لوکیشن را مشخص و گزینه Share را لمس کنید.

به همین سادگی موقعیت مکانی شما به صورت زنده در پنجره گفتگوی مورد نظر ارسال و اشتراک‌گذاری می‌شود. برای توقف این پروسه کافیست که نقشه موقعیت مکانی خود را لمس کنید و سپس گزینه Stop Sharing My Location را انتخاب نمایید.

پشتیبانی از زبان‌های بیشتر

تلگرام در نسخه ۴٫۴ اپلیکیشن پیام‌رسان خود پشتیبانی از زبان‌های بیشتری مثل فرانسوی، اندونزیایی، مالایایی، روسی و اوکراینی را فراهم کرده است. جالب است بدانید که در وبلاگ رسمی تلگرام اشاره شده که به زودی پشتیبانی از زبان پارسی (Persian) هم به مسنجر محبوب تلگرام اضافه می‌شود. تلگرام همچنین از یک پلتفرم ترجمه اختصاصی برای تلگرام هم رونمایی کرده که به موجب آن کاربران علاقمند می‌توانند گزینه‌ و آیتم‌های موجود در این مسنجر را به زبان مادری خود ترجمه کنند تا تلگرام بتوانید برای اضافه کردن زبان‌های جدید و بهتر به مسنجر خود از کلمات صحیح و بهتری استفاده کند.

مدیاپلیر جدید

یکی دیگر از تغییراتی محسوسی که در نسخه جدید تلگرام به وجود آمده، مربوط به مدیاپلیر داخلی آن می‌شود که ظاهری کاملا متفاوت را به همراه دارد. تلگرام اشاره داشته که این مدیاپلیر به شکل کاربردی‌تری امکان پخش فایل‌های صوتی با فرمت‌های مختلف و همچنین MP3 را فراهم می‌کند.

مخفی کردن گفتگوهای پیشین گروه برای عضوهای جدید

یکی دیگر از قابلیت‌های کاربردی که در تلگرام ۴٫۴ ارائه شده است، مربوط به امکان مخفی کردن آرشیو گفتگوهای قبلی سوپر گروه برای اعضای جدید می‌شود. یعنی اگر ادمین یک سوپر گروه باشید و بخواهید اعضای جدیدی را به آن گروه بیفزایید، می‌توانید با انتخاب گزینه Hidden در منوی تنظیمات آن گروه از نمایش پیام‌های قبلی برای اعضای جدید ممانعت به عمل آورید.

مشخص شدن پیام‌های ادمین

ویژگی بعدی که در تلگرام ۴٫۴ ارائه شده مربوط به نمایش یک لیبل با عنوان “admin” در گوشه سمت راست و بالای پیام‌هایی می‌شود که توسط امین گروه‌ها ارسال می‌گردند. بدین صورت پیام‌هایی که ادمین‌های گروه ارسال می‌کنند از سایر پیام‌های عادی متمایز می‌شود.

مطالب  پیشنهادی

 

 

 

 

منبع

http://www.shabakeh-mag.com/application


آموزش قفل‌گذاری روی تلگرام با قابلیت Passcode Lock

 

به منظور فعال‌سازی قابلیت Passcode Lock و قفل‌گذاری روی تلگرام کافیست که به شرح زیر عمل کنید:

  • اپلیکیشن تلگرام را اجرا و آیکون سه خطی موجود در گوشه سمت چپ و بالای صفحه را لمس کنید.
  • گزینه Settings را انتخاب کنید.
  • گزینه Privacy and Security را انتخاب کنید.
  • گزینه Passcode Lock را انتخاب کنید.

  • اسلایدر موجود در کنار گزینه Passcode Lock را لمس کنید تا دستور فعال‌سازی آن صادر شود.
  • رمز مورد نظرتان را وارد کنید.
  • در صفحه بعدی هم باز دیگر همان رمز را وارد نمایید.

به همین سادگی قابلیت Passcode Lock تلگرام شما فعال شده است. برای قفل کردن دستی اپلیکیشن تلگرام می‌توانید بعد از ورود به صفحه چت‌ها، آیکون قفل موجود در گوشه سمت راست و بالای صفحه را لمس کنید. بدین صورت اگر از تلگرام خارج شوید یا صفحه گوشی را قفل کنید و دوباره وارد تلگرام شوید، ملزم به وارد کردن رمز عبور خواهید بود. همچنین تلگرام شما با فعال کردن قابلیت Passcode Lock به طور خودکار و در بازه‌های زمانی مشخص هم قفل می‌شود. برای تنظیم این بازه زمان گزینه Auto-Lock را انتخاب کنید.

سپس از لیست ارائه شده بازه زمانی مورد نظرتان برای قفل شدن خودکار تلگرام را تعیین کنید. برای مثال اگر گزینه ۱ Minutes را انتخاب کنید، تلگرام شما بعد از یک دقیقا خروج از آن به طور خودکار قفل می‌شود. برای تغییر رمز عبور هم می‌توانید از گزینه Change Password استفاده کنید

 

مطالب بیشتر در لینک های زیر

 

 

 

منبع

http://www.shabakeh-mag.com/application


تبدیل موزیک به وُیس در تلگرام با ربات

Mp3Toolsbot

این روزها استفاده از ربات‌های تلگرام بسیار مرسوم شده و در این راستا شاهد انتشار ربات‌های زیادی هستیم که قابلیت‌های متعددی را ارائه می‌کنند. در سمت مقابل تلگرام هم اکنون به اصلی‌ترین منبع موجود برای رد و بدل فایل‌های مختلف از جمله موزیک و آهنگ تبدیل شده است. اما متاسفانه دانلود و ارسال موزیک‌های MP3 به دلیل حجم نسبتا بالا ممکن است چندان مقرون به صرفه نباشد!

خوشبختانه ما برای رفع این مشکل راه حل بسیار جالبی و کارآمدی را یافته‌ایم. این راه حل از طریق استفاده از رباتی تحت عنوان Mp3Toolsbot میسر می‌شود. این ربات چهار قابلیت اصلی را در اختیارتان قرار می‌دهد که اصلی‌ترین آن‌ها مربوط به تبدیل فایل‌های MP3 به فایل ویس (Voice) با فرمت OGG می‌شود. تبدیل فایل MP3 به ویس (Voice) منجر خواهد شد تا حجم موزیک مورد نظرتان به شدت کاهش یافته و حتی کمتر از یک سوم حجم اولیه شود.

 جالب است بدانید که این کاهش حجم به هیچ عنوان منجر به افت کیفیت صوتی موزیک مورد نظرتان نخواهد شد. از دیگر قابلیت‌های ربات Mp3Toolsbot می‌توان به مواردی همچون امکان برش فایل موزیک، تغییر مشخصات آن و تغییر عکس کاور آهنگ اشاره کرد. در ادامه قصد داریم که به آموزش استفاده از ربات تلگرام Mp3Toolsbot بپردازیم. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم با سایت شبکه همراه باشید.

فعال‌سازی و استفاده از ربات Mp3Toolsbot در تلگرام

ربات Mp3Toolsbot بسیار ساده و مناسب طراحی شده است و شما برای فعال‌سازی و استفاده از آن با مشکل خاصی برخورد نخواهید کرد، اما از آنجایی که راهنمای استفاده از ربات به زبان انگلیسی تهیه شده، ممکن است سوالاتی برایتان ایجاد شود که ما در این مقاله با توضیح قدم به قدم نحوه استفاده از آن، به سوالات شما پاسخ می‌دهیم. برای بکارگیری این ربات به شرح زی عمل کنید:

  • ابتدا اپلیکیشن تلگرام را اجرا کنید.
  • فیلد جستجو (ِآیکون ذره‌بین) موجود در بخش فوقانی صفحه را لمس نمایید.
  • عبارت Mp3Toolsbot@ را در این بخش تایپ کنید تا ربات مورد نظر مانند عکس فوق در زیر منوی جستجو نمایان شود.
  • سپس نام این ربات را لمس کنید تا پنجره گفتگوی آن مثل عکس زیر و سمت چپ نمایان شود.

گزینه Start را از بخش زیرین صفحه انتخاب کنید.

  • حالا ربات Mp3Toolsbot از شما درخواست می‌کند تا فایل موزیک MP3 مورد نظرتان را برای آن ارسال کنید. برای انجام این کار می‌توانید از آیکون “ارسال فایل (به شکل سنجاق)” موجود در گوشه سمت راست و پایین صفحه استفاده کنید. همچنین می‌توانید از پنجره گفتگوی ربات خارج و به پنجره گفتگوی دیگری بروید و یک فایل موزیک MP3 را از آن در پنجره گفتگوی ربات فوروارد کنید. به محض انجام این کار محیطی مشابه با عکس زیر پیش رویتان قرار می‌گیرد که حاوی ۶ گزینه مختلف است.

حالا می‌توانید تغییرات مورد نظرتان را بر روی فایل موزیک یا آهنگ MP3 انتخابی خود انجام دهید. بدین منظور گزینه‌های مختلفی ارائه شده‌اند که عملکرد هر یک به شرح زیر است:

  • گزینه Voice Converter: با انتخاب این گزینه فایل موزیکی که انتخاب کرده‌اید به فایل ویس (Voice) تبدیل می‌شود و حجم آن به شدت کاهش پیدا می‌کند. در نظر داشته باشید که انتخاب این گزینه منجر به افت کیفیت موزیک نمی‌شود. پس اگر تمایل دارید فایل موزیک MP3 را به ویس (Voice) تبدیل کنید، گزینه Voice Converter را انتخاب کنید و سپس گزینه Save را لمس نمایید. در این شرایط مثل عکس زیر، نسخه‌ OGG یا ویس (Voice) فایل موزیک مورد نظرتان توسط ربات Mp3Toolsbot ارائه می‎شود که حجم بسیار کمتری نسبت به فایل اصلی و MP3 دارد.

  • گزینه MP3 Cutter: با استفاده از این گزینه می‌توانید فایل موزیک یا MP3 انتخاب شده را برش دهید و بخشی از آن را ذخیره کنید. برای استفاده از این قابلیت ابتدا گزینه MP3 Cutter را لمس می‌کنیم. در این شرایط پیامی از سوی ربات ارسال می‌شود که مدت زمان کل موزیک را نشان می‌دهد. برای مثال همانطور که در عکس زیر می‌بینید، موزیک انتخابی ما در مجموع ۲۱۷ ثانیه است. برای مشخص کردن بازه زمانی که تمایل دارید از موزیک جدا شود، باید عددی را به صورت x:y تایپ و ارسال کنید. عدد x نشان دهنده ثانیه شروع برش و عدد y نشان دهنده ثانیه اتمام برش خواهد بود. برای مثال ما در عکس زیر اعداد ۱۰:۲۰ را وارد کرده‌ایم. این موضوع به آن معناست که ثانیه ۱۰ تا ۲۰ موزیک مورد نظر برش داده شده و از آن جدا شود. در نهایت با لمس گزینه Save می‌توانید به فایل ساخته شده دسترسی پیدا کنید.

مطلب پیشنهادی

گزینه Tag Editor: با استفاده از گزینه Tag Editor می‌توانید عنوان و نام هنرمند موزیک مورد نظر را تغییر دهید. برای انجام این کار بعد از لمس گزینه مذکور باید الگویی شبیه آنچه که در عکس زیر نمایش داده شده را وارد کنید. پیام را ارسال و نهایتا گزینه Save را انتخاب کنید تا تغییرات مورد نظرتان اعمال شود.

  • گزینه Album Art: این گزینه به شما این اجازه را می‌دهد تا عکس آهنگ را در حین پخش در مدیاپلیرهای مختلف تعیین کنید. برای انجام این کار بعد از لمس گزینه نام برده شده، می‌توانید از طریق قابلیت ارسال فایل و همچنین فوروارد فایل، یک عکس را برای ربات ارسال نمایید. در نهایت هم گزینه Save را لمس کنید تا تغییرات اعمالی شما ذخیره شود. حالا اگر آن موزیک را در مدیاپلیر دستگاه اجرا کنید، عکسی که انتخاب کرده‌اید به عنوان عکس موزیک نمایش داده می‌شود.

نکته: اگر برای موزیکی که انتخاب کرده باشید، عکسی به طور پیش‌فرض تعیین شده باشد، ربات Mp3Toolsbot آن عکس را نشان می‌دهد. برای حذف آن عکس می‌توانید عبارت /delete-art را تایپ و برای ربات ارسال کنید تا آن عکس را از رو فایل MP3 حذف نماید. سپس با طی کردن مراحل شرج داده شده، عکس مد نظر خودتان را برای آن آهنگ انتخاب کنید.

هر زمان هم تمایل داشته باشید می‌توانید با لمس گزینه Reset تمام تغییراتی که از طریق ربات Mp3Toolsbot بر روی فایل موزیک و MP3 مورد نظر ایجاد کرده بودید را از بین برده و آن را به وضعیت ابتدایی خود باز گردانید. پس با ربات Mp3Toolsbot تلگرام آشنا شدید. قابلیت تبدیل فایل‌های MP3 به ویس (Voice) این ربات از بهترین قابلیت‌های آن است که به شکل چشمگیری حجم فایل‌های موزیک را کاهش می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

منبع

http://www.shabakeh-mag.com/application


نسخه جدید تلگرام اذر ماه ۹۶ با قابلیت های جدید

امکان تعیین ترتیب ارسال عکس‌ها در پنجره گفتگو

انتخاب و ارسال عکس‌ها در نسخه جدید تلگرام به شیوه جالب‌تری انجام می‌شود. برخلاف گذشته که کاربر نمی‌توانست ترتیب ارسال عکس‌های مورد نظرش را مشخص کند، تلگرام ۴٫۵ این قابلیت را در اختیارتان قرار خواهد داد. بدین سبب در حین انتخاب عکس‌ها از گالری گوشی، عددی در گوشه سمت راست و بالای آن‌ها نمایان می‌شود که نشان دهنده ترتیب ارسال عکس است.

علاوه بر این موضوع، در تلگرام ۴٫۵ عکس‌هایی که به یکباره توسط کاربر انتخاب و در یک پنجره گفتگو ارسال شوند به شکل یک آلبوم پیوسته نمایش داده خواهند شد. یعنی عکس‌های انتخابی به طور مستقل ارسال نمی‌شوند و مثل یک قاب متشکل از چند عکس ارسال خواهند شد. هر قاب یا آلبوم می‌تواند شامل ۱۰ عکس باشد. کاربران برای مشاهده هر یک از عکس‌های موجود در آلبوم در اندازه اصلی، کافیست که عکس مورد نظرشان را لمس کنند. این تغییر که در نسخه جدید تلگرام ایجاد شده، به واقع یکی از کارآمدترین تغییراتی محسوب می‌شود که طی چند وقت اخیر برای این مسنجر ارائه شده بود.

امکان سنجاق کردن پیام در کانال

ادمین کانال‌های تلگرام از این پس می‌توانند پیام‌ها یا پست‌های خاص مورد نظرشان را به بخش فوقانی صفحه کانال سنجاق کنند. سنجاق یا پین کردن پیام‌ها پیش از این در گروه‌های تلگرام ارائه شده بود و ادمین‌ها از این ویژگی استفاده می‌کردند، اما هم اکنون این قابلیت در اختیار ادمین کانال‌های تلگرام هم قرار گرفته است.

نمایش منویی از عکس‌های پروفایل کاربران

در نسخه جدید تلگرام زمانی که عکس پروفایل یک کاربر را مشاهده می‌کنید، منویی از عکس‌های پروفایل او در زیر صفحه نمایان می‌شود. شما می‌توانید با انتخاب هر عکس از منوی زیرین صفحه، آن را مشاهده کنید. این قابلیت هم یکی از ویژگی‌های جدید تلگرام ۴٫۵ محسوب می‌شود.

امکان ذخیره‌سازی پیام‌های برگزیده در بخش “Saved Messages

در نسخه‌های قبلی تلگرام می‌توانستید پیام‌های برگزیده مورد نظرتان را برای خودتان ارسال کنید تا همیشه در دسترس باشند و به نوعی ذخیره شوند. اما در نسخه جدید تلگرام پنجره گفتگوی با خودتان تغییر نام یافته و با عبارت “Saved Messages” به معنای “پیام‌های ذخیره شده” نمایش داده می‌شود. زمانی که هر پیام را فوروارد یا برای اشتراک‌گذاری انتخاب کنید، پنجره گفتگوی Saved Messages در بالاترین بخش صفحه و لیست نمایان می‌شود. پس شما خیلی ساده و فقط با انتخاب آن می‌توانید پیام مورد نظر را ذخیره کنید.

یک ویژگی جدیدی که ارائه شده مربوط به وجود یک آیکون میانبر در کنار تمام پیام‌هایی می‌شود که در “Saved Messages” ذخیره می‌کنید. این آیکون میانبر در گوشه سمت راست و پایین هر پیام قرار می‌گیرد و شما با لمس آن به مکان دقیق ارسال اولیه آن پیام در پنجره گفتگوی اختصاصی خود هدایت خواهید شد.

به منظور دسترسی به پیام‌های ذخیره شده یا همان “Saved Messages” هم می‌توانید از دو روش مختلف استفاده کنید. روش اول مثل قبل است! در این روش باید در لیست گفتگوهای تلگرام خود به دنبال پنجره “Saved Messages” باشید و آن را انتخاب نمایید. اما روش دوم دسترسی به این قسمت مختص تلگرام ۴٫۵ است. در این روش کافیست که با لمس آیکون سه خطی گوشه سمت راست و بالای تلگرام به منوی اصلی این اپلیکیشن مراجعه کنید و از بین گزینه‌های ارائه شده، گزینه “Saved Messages” را انتخاب نمایید.

تغییرات ظاهری تلگرام در نسخه سازگار با iOS

آخرین تغییری که در نسخه جدید تلگرام ایجاد شده مخصوص کاربران آیفون و آیپدهای اپل است. تلگرام اشاره داشته که در آپدیت جدیدش ظاهر منوی تنظیمات و بخش نشان دهنده اطلاعات کاربران در پنجره چت را تغییر داده است. تلگرام تاکید کرده که این تغییرات در آیفون ۱۰ اپل به خوبی قاب مشاهده هستند و نسخه آی‌او‌اسی تلگرام ۴٫۵ برای این آیفون بهینه‌سازی شده است.

جستجوی پیشرفته‌تر

آخرین ویژگی جدیدی که در تلگرام ۴٫۵ ارائه شده، مربوط به امکان جستجوی پیشرفته‌تر کانال‌ها، ربات‌ها و گروه‌ها می‌شود. در نسخه جدید تلگرام می‌توانید گروه‌ها، کانال‌ها و ربات‌های مورد نظرتان را با جستجوی عنوانشان بیابید. همچنین لیست موارد یاد شده به ترتیب محبوبیت از بالا به پایین چینش می‌شوند.

 

بنابراین با تغییراتی که در جدیدترین نسخه تلگرام به وجود آمده آشنا شدید. به منظور دانلود تلگرام ۴٫۵ می‌توانید از آیکون‌های زیر استفاده کنید:

دانلود جدیدترین نسخه تلگرام از کافه بازار

https://cafebazaar.ir/app/org.telegram.messenger/?l=fa

 

 

 

 

 

منبع

http://www.shabakeh-mag.com/application/10676/%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF-%D8%AA%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85-45-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF


ترفندهای جالب تلگـرام که دانستن انها ضروری است

رنامه تلگرام توسط کارآفرین روسی به‌نام پاول دورف (Pavel Durov) حمایت می‌شود و از سیستم رمزنگاری سرتاسری (End-to-end encryption) بهره‌ می‌برد. بنابراین، یکی از اصلی‌ترین ویژگی‌های تلگرام به امن بودن آن و حفظ حریم خصوصی کاربران مربوط می‌شود.

ترفند اول: غیرفعال کردن پیش‌نمایش پیام‌ها در نوار اعلان

در حالت پیش‌فرض، هنگامی که پیامی جدید از یکی از کاربران تلگرام دریافت کنید، پیش‌نمایشی از متن پیام و نام کاربری که آن را ارسال کرده است، در نوار اعلان (بخش فوقانی نمایشگر) گوشی هوشمندتان نمایش داده می‌شود. این پیش‌نمایش پیام در برخی از شرایط می‌تواند بسیار کاربردی باشد و شما را بدون نیاز به انجام هیچ عمل خاصی قادر به بررسی پیام دریافتی کند، اما از سوی دیگر ممکن است در شرایط خاص کمی حریم خصوصی شما را زیر سؤال ببرد! تصور کنید گوشی هوشمندتان را به دست دوست یا یکی از اعضای فامیل داده‌اید و ناگهان پیامی توسط یکی از کاربران تلگرام برایتان ارسال می‌شود که تمایل ندارید دوست یا اعضای فامیل شما از آن مطلع شود. متأسفانه قابلیت پیش‌نمایش پیام‌های تلگرام سبب می‌شود تا دوست یا عضو خانواده شما علاوه بر مشاهده نام ارسال‌کننده پیام، بتواند بخش عمده‌ای از پیام ارسالی وی را هم مطالعه کند! مطمئناً این امر می‌تواند حریم خصوصی شما یا هر کاربر دیگری را متزلزل کند. بسیار جالب می‌شد اگر می‌توانستیم قابلیت پیش‌نمایش پیام‌ها در نوار اعلان دستگاه را غیرفعال کنیم!

خوشبختانه غیرفعال کردن قابلیت پیش‌نمایش پیام‌های تلگرام در نوار اعلان گوشی‌های هوشمند امکان‌پذیر است، اما بسیاری از کاربران از وجود این امکان مطلع نیستند. به‌منظور انجام این عمل کافی است در اپلیکیشن تلگرام مراحل زیر را طی کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• گزینه Notifications and Sounds را انتخاب کنید.
• در زیرمجموعه‌ای که با عنوان Message Notifications ارائه شده است، گزینه Message Preview را غیرفعال کنید.
در این شرایط دیگر خبری از ارائه پیش‌نمایش پیام‌های دریافتی تلگرام در نوار اعلان دستگاه نخواهد بود و در ازای دریافت هر پیام جدید تنها نوتیفیکیشن ساده‌ای که حاوی نام فرد ارسال‌کننده است توسط گوشی هوشمندتان ارائه می‌شود. پس می‌توانید با خیال راحت گوشی خود را به دست دوستان یا اعضای فامیل بسپارید!

ترفند دوم: مدیریت دقیق دانلود خودکار فایل‌ها و صرفه‌جویی در مصرف دیتا

 تنظیمات اپلیکیشن تلگرام در حالت پیش‌فرض به‌گونه‌ای است که به‌طور خودکار تمام فایل‌های مدیا نظیر عکس، ویدیو، فایل صوتی و گیف (GIF) را دانلود می‌کند. به‌عنوان مثال، هنگامی که وارد یک گروه یا کانال شوید و به بررسی پست‌های آن بپردازید، به‌طور خودکار عکس یا فایل‌های صوتی ارسال شده در آن گروه دانلود می‌شوند. این موضوع به‌ویژه در شرایطی که از اینترنت سیم کارت استفاده کنید، بسیار آزاردهنده است و منجر می‌شود حجم بسته اینترنتی شما ظرف مدت زمان محدودی تمام شود. پس بسیار جالب می‌شد اگر می‌توانستیم دانلود خودکار فایل‌های مدیا توسط اپلیکیشن تلگرام را به‌شیوه‌ای بهتر و بنا به سلیقه شخصی خود مدیریت کنیم. بهتر می‌شد اگر می‌توانستیم قابلیت دانلود خودکار ویدیو و عکس یا هر فایل دیگری را در حین اتصال به اینترنت سیم کارت در اپلیکیشن تلگرام غیرفعال کنیم. خوشبختانه، این امر هم امکان‌پذیر است! شما به‌راحتی می‌توانید با مراجعه به منوی تنظیمات اپلیکیشن تلگرام، شرایط خاص مد نظرتان به‌منظور دانلود فایل‌های مختلف را تعیین کنید. این شرایط می‌تواند به‌طور مستقل برای سه حالت اتصال به شبکه وای‌فای، موبایل دیتا و رومینگ تنظیم شود.

برای انجام این عمل مراحل زیر را طی کنید:
• به منوی اصلی تلگرام مراجعه کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• گزینه Data and Storage را انتخاب کنید.
• در زیرشاخه Automatic Media Download سه حالت مختلف برای اتصال به موبایل دیتا، شبکه وای‌فای و رومینگ تعریف شده است.
• هریک از حالت‌های مد نظرتان را انتخاب کنید و تیک فایل‌هایی که تمایل دارید در شرایط اتصال به آن شبکه به‌صورت خودکار توسط تلگرام دانلود شوند را بزنید. به‌عنوان مثال، من تمایل دارم در حین استفاده از اینترنت سیم کارت، هیچ فایلی به‌طور خودکار و بدون اجازه من توسط تلگرام دانلود نشود؛ بنابراین، تیک تمام گزینه‌های موجود را حذف می‌کنم.

به‌همین صورت می‌توانید برای حالات اتصال به شبکه وای‌فای و رومینگ هم شرایط خاص مد نظر خود را تعریف کنید. این باعث می‌شود به شکل چشمگیری مصرف حجم بسته اینترنتی خود را کاهش دهید. اگر از علاقه‌مندان به‌کارگیری اینترنت سیم کارت هستید، حتماً از این ترفند در اپلیکیشن تلگرام استفاده کنید.

ترفند سوم: گفت‌وگوی مخفیانه با زمان انهدام خودکار و محدودیت فوروارد

یکی دیگر از ترفندهایی که به‌منظور امن‌تر کردن گفت‌وگوهای خود در تلگرام می‌توانید از آن استفاده کنید مربوط به ایجاد گفت‌وگوی مخفیانه (Secret Chat) می‌شود. شاید اغلب شما با قابلیت گفت‌وگوی مخفیانه در تلگرام آشنایی داشته باشید، اما کمتر کسی درباره امکان انهدام خودکار پیام‌های رد و بدل شده در این نوع گفت‌وگوها اطلاعات دارد! شما می‌توانید ضمن ایجاد یک گفت‌وگوی مخفیانه، تنظیمات آن را به‌گونه‌ای انجام دهید که پیام‌های ارسالی در گفت‌وگو پس از گذشت مدت زمانی مشخص (بین ۱ ثانیه تا ۱ هفته) به‌طور خودکار حتی از سرورهای فوق امن تلگرام هم حذف شوند. به این صورت هیچ ردی از پیغام‌های ارسالی و دریافت شده در آن گروه باقی نمی‌ماند. همچنین، در گفت‌وگوی مخفیانه امکان فوروارد (Forward) کردن پیام‌ها وجود ندارد و به‌محض ضبط اسکرین‌شات از نمایشگر گوشی هم به کاربران اطلاع‌رسانی می‌شود.

به‌منظور تشکیل یک پنجره گفت‌وگوی مخفیانه و ایجاد زمان انهدام خودکار پیام‌ها، کافی است به‌صورت زیر عمل کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• گزینه New Secret Chat را انتخاب کنید تا دستور ساخت یک پنجره گفت‌وگوی مخفیانه صادر شود.
• مخاطب مد نظرتان که قصد دارید با او یک گفت‌وگوی مخفیانه داشته باشید را انتخاب کنید.
• آیکون سه نقطه عمودی موجود در گوشه سمت راست و بالای صفحه گفت‌وگوی مخفیانه را لمس کنید.
• گزینه Set Self-Destruct Timer را انتخاب کنید.
• زمان انهدام مد نظرتان را انتخاب و گزینه Done را لمس کنید.
به این صورت یک گفت‌وگوی مخفیانه ساخته‌اید که پیام‌های رد و بدل شده آن به‌طور خودکار و پس از گذشت مدت زمان مشخصی نابود می‌شوند.

ترفند چهارم: پنهان کردن زمان آخرین بازدید از تلگرام فقط برای کاربران خاص

حتماً می‌دانید در منوی تنظیمات تلگرام گزینه‌ای تحت عنوان Last Seen وجود دارد که از طریق آن می‌توانید نمایش زمان آخرین بازدید خود از این اپلیکیشن را از دید سایر کاربران پنهان کنید. همچنین، می‌توانید تنظیمات این بخش را به‌گونه‌ای انتخاب کنید که تنها افراد موجود در فهرست مخاطبانتان قادر به دیدن آخرین زمان بازدید شما از تلگرام باشند. اما این تمام ماجرا نیست و تلگرام امکانات پیچیده‌تری را هم برای تنظیمات این بخش ارائه می‌کند که اغلب کاربران عادی از وجود آن مطلع نیستند!

قابلیت یا ترفندی که اغلب کاربران تلگرام از آن مطلع نیستند به امکان استثنا قائل شدن برای برخی کاربران خاص مربوط است. به‌عنوان مثال، شما می‌توانید تنظیمات بخش Last Seen تلگرام خود را به‌گونه‌ای تعیین کنید که به‌غیر از یک یا چند کاربر خاص مد نظرتان، هیچ کاربر دیگری قادر به مشاهده آخرین زمان بازدید شما از تلگرام نباشد. همچنین، می‌توانید شرایط برعکس را هم اعمال کنید، به این صورت که تمام کاربران تلگرام به‌غیر از یک یا چند کاربر خاص مد نظرتان، قادر به مشاهده آخرین زمان بازدید شما از تلگرام باشند! اما چگونه این دو ترفند را پیاده‌سازی کنیم؟ برای انجام این تنظیمات مراحل زیر را طی کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• گزینه Privacy and Security را انتخاب کنید.
• گزینه Last Seen را انتخاب کنید.
اگر تمایل دارید به‌غیر از یک یا چند کاربر خاص مد نظرتان، هیچ کاربر دیگری قادر به مشاهده آخرین زمان بازدید شما از تلگرام نباشد:
• گزینه Nobody را انتخاب کنید.
• سپس گزینه Always Share With را از زیرشاخه Add exceptions لمس و کاربران خاص مد نظرتان را انتخاب کنید. تحت این شرایط، کاربرانی که انتخاب کرده‌اید، تنها افرادی هستند که قادر به دیدن آخرین زمان بازدید شما از تلگرام می‌شوند.
• در نهایت، گوشه سمت راست و بالای صفحه را تیک بزنید.
اما اگر تمایل دارید تمام کاربران تلگرام به‌غیر از یک یا چند کاربر خاص مد نظرتان، قادر به مشاهده آخرین زمان بازدید شما از تلگرام باشند:
• گزینه Everybody را انتخاب کنید.
• سپس گزینه Never Share With را از زیرشاخه Add exceptions لمس کنید و کاربران خاص مد نظرتان را انتخاب کنید. تحت این شرایط، کاربرانی که انتخاب کرده‌اید، تنها افرادی هستند که قادر به دیدن آخرین زمان بازدید شما از تلگرام نخواهند بود.
• درنهایت گوشه سمت راست و بالای صفحه را تیک بزنید.
این ترفند تلگرام در برخی شرایط می‌تواند بسیار کاربردی باشد. فراموش نکنید که اگر نمایش آخرین زمان بازدید خود از تلگرام را غیرفعال کنید، خودتان هم قادر به مشاهده آخرین زمان بازدید سایر کاربران تلگرام نخواهید بود. بنابراین، تنظیماتی که اعمال می‌کنید دوطرفه در نظر گرفته می‌شوند.

ترفند پنجم: قفل‌گذاری تلگرام

یکی دیگر از ترفندهای کاربردی تلگرام که به افزایش حریم خصوصی و ضریب امنیت کاربران منجر می‌شود، مربوط به قابلیت قفل‌گذاری این اپلیکیشن پیام‌رسان است. شما می‌توانید از طریق منوی تنظیمات تلگرام و بدون نیاز به هیچ برنامه امنیتی دیگری، اپلیکیشن تلگرام را قفل‌گذاری کنید. به این صورت هر فردی که در گوشی شما اقدام به اجرای برنامه تلگرام و بررسی پروفایلتان کند، پیش از دسترسی به اکانت شما باید رمز عبور تعیین شده‌ای را وارد کند. در غیر این صورت وی قادر به مشاهده پروفایل تلگرامتان نخواهد بود. مطمئناً این قابلیت یکی از کاربردی‌ترین ترفندهای تلگرام به‌منظور افزایش امنیت و حفظ حریم خصوصی کاربران محسوب می‌شود.

برای استفاده از این ترفند و قفل‌گذاری تلگرام خود به‌صورت زیر عمل کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• گزینه Privacy and Security را انتخاب کنید.
• گزینه Passcode Lock را انتخاب کنید.
• با لمس اسلایدر این گزینه آن را فعال کنید.
• رمز عبور مد نظرتان را دو بار وارد کنید تا تأیید شود. این رمز عبور باید ۴ رقمی باشد.
از این پس، هر زمان که از اپلیکیشن تلگرام خارج شوید و قصد اجرای دوباره آن را داشته باشید، مجبور به وارد کردن رمز عبور می‌شوید. ضمناً با استفاده از گزینه Auto-Lock هم می‌توانید مدت زمان مشخصی (بین ۱ دقیقه تا ۵ ساعت) را به‌عنوان زمان قفل شدن خودکار تلگرام تعیین کنید.

ترفند ششم: بررسی دستگاه‌هایی که اکانت شما در آن‌ها فعال است

 را برایتان شرح می‌دهیم. اغلب ما این نگرانی را داریم که نکند فرد سودجویی نظیر یک هکر به اکانت تلگرام ما دسترسی پیدا کند و محتوای آن را به سرقت ببرد! خوشبختانه تلگرام به مسئله امنیت کاربران اهمیت خاصی می‌دهد و در منوی تنظیمات خود گزینه‌ای تحت عنوان Active Sessions را ارائه کرده است که با مراجعه به آن می‌توانید فهرست تمام دستگاه‌هایی که اکانت تلگرام شما در آن‌ها فعال بوده و است را مشاهده کنید. با مراجعه به این فهرست می‌توانید ضمن مشاهده دستگاه‌های در تعامل با اکانت تلگرام خود، دسترسی هریک از آن‌ها را هم به اکانت خود غیرممکن کنید.

به‌منظور مشاهده فهرست تمام دستگاه‌هایی که اکانت تلگرام شما در آن‌ها فعال بوده و است به‌صورت زیر عمل کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• وارد بخش Settings شوید.
• گزینه Privacy and Security را انتخاب کنید.
• گزینه Active Sessions را انتخاب کنید.
به‌منظور غیرممکن کردن دسترسی هریک از دستگاه‌های موجود در این فهرست کافی است نام آن را لمس کنید. با لمس گزینه قرمز رنگ Terminate All Other Sessions هم می‌توانید دسترسی تمام دستگاه‌هایی که با اکانت تلگرامتان در تعامل هستند را قطع کنید. در این شرایط اکانت تلگرام شما تنها در دستگاهی فعال باقی می‌ماند که از طریق آن به تنظیمات بخش Active Sessions مراجعه کردید.

تلگرام

ترفند هفتم: مشاهده پیام دریافتی تلگرام بدون مطلع شدن فرد ارسال‌کننده

هنگامی که شما یک پیام دریافتی از طریق تلگرام را مشاهده کنید، تیک کوچکی که در کنار آن پیام قرار دارد به‌صورت دو تیک تغییر شکل می‌دهد. این امر ارسال‌کننده پیام را از خوانده شدن پیامش توسط شما مطلع می‌سازد. اپلیکیشن رسمی تلگرام این امکان را فراهم نمی‌کند تا کاربران این پروسه را غیرفعال کنند. از این رو، بسیاری از افراد به‌منظور جلوگیری از بروز این امر، به‌جای تلگرام از اپلیکیشن‌های مشابه دیگری نظیر موبوگرام استفاده می‌کنند. اما جالب است بدانید با استفاده از یک ترفند جالب در نسخه اصلی اپلیکیشن تلگرام، قادر به مشاهده پیام‌های دریافتی بدون مطلع شدن فرد ارسال‌کننده و دو تیک شدن آن پیام خواهید بود!
به‌منظور مشاهده یک پیام دریافتی و مطالعه پنهانی آن در نسخه اصلی اپلیکیشن تلگرام، کافی است پس از دریافت پیام سریعاً اتصال اینترنت (موبایل دیتا یا وا‌ی‌فای) دستگاه را قطع کنید یا حالت پرواز گوشی هوشمندتان را فعال کنید. حال با خیال راحت اپلیکیشن تلگرام را اجرا و پیام دریافتی را مطالعه کنید.
سپس از تلگرام خارج شوید و دوباره وضعیت ارتباطی گوشی هوشمند خود را به حالت عادی بازگردانید. در این شرایط پیام دریافتی و مد نظر را خوانده‌اید، اما تلگرام آن را دو تیکی نمی‌کند و ارسال‌کننده پیام نمی‌تواند متوجه شود شما آن پیام را مشاهده کرده‌اید.

ترفند هشتم: ارسال پست بی‌صدا در کانال و ویرایش پست ارسال شده

این احتمال وجود دارد که ادمین کانال‌ها در برخی شرایط تمایل داشته باشند تا پستی بی‌صدا و بدون اعلان را برای کاربران کانال خود ارسال یا محتوای یک پست ارسال شده را ویرایش کنند. هر دو امر مد نظر از طریق اپلیکیشن تلگرام قابل انجام است. با انتخاب آیکون زنگوله موجود در کنار فیلد تایپ متن در کانال، قادر به ارسال پست‌های بی‌صدا خواهید بود. همچنین، ادمین کانال‌های تلگرام با لمس پست‌های ارسال شده و انتخاب گزینه Edit در هر زمان قادر به ویرایش آن‌ها هستند. این دو مورد ساده هم از دیگر ترفندهای کاربردی تلگرام هستند که لازم است با آن‌ها آشنایی داشته باشید.

ترفند نهم: آرشیو کردن پست‌های منتخب

این امکان وجود دارد که از بین پست‌های مختلفی که به دستتان می‌رسد، برخی از آن‌ها بیش از پیش مورد پسندتان واقع شوند. مطمئناً بسیار جالب می‌شد اگر می‌توانستید این قبیل پست‌ها را به‌عنوان پست‌های منتخب و مورد علاقه خود در یک پنجره گفت‌وگوی اختصاصی آرشیو کنید! خوشبختانه اپلیکیشن تلگرام این امر را امکان‌پذیر کرده است. شما می‌توانید پست‌های منتخب و مورد علاقه خود را در پنجره گفت‌وگوی اختصاصی که مربوط به اکانت خود شما است و نوعی حافظه ابری محسوب می‌شود، آرشیو کنید.

برای دسترسی به این پنجره گفت‌وگوی اختصاصی و ابری به‌صورت زیر عمل کنید:
• منوی اصلی تلگرام را اجرا کنید.
• آیکون شبیه به ابر ضمیمه شده در کنار نام کاربری خود را لمس کنید.
در این شرایط پنجره‌ گفت‌وگویی تحت عنوان You نمایان می‌شود. در این بخش می‌توانید پست‌های منتخب خود را به‌صورت یک آرشیو ذخیره کنید.

ترفند دهم: سنجاق کردن (Pin) پنجره چت، گروه یا کانال‌های مهم به ابتدای فهرست گفت‌وگوها

با افزایش تعداد کانال‌ها و گروه‌ها در تلگرام دیده می‌شود که هر کاربر در گروه و کانال‌های زیادی عضو است. افزایش تعداد کانال و گروه‌هایی که در آن عضو هستید یک بدی عمده دارد و آن مربوط به شلوغ شدن فهرست گفت‌وگوهای تلگرام و افزایش احتمال از دست دادن برخی پیام‌های مهم می‌شود. مطمئناً تمام کانال‌ها، گروه‌ها یا پنجره‌های گفت‌وگوی شخصی شما در تلگرام از نظر اهمیت سطح یکسانی ندارند؛ بنابراین، بسیار جالب می‌شد اگر می‌توانستید برای برخی از آن‌ها برتری قائل شوید! خوشبختانه این امر در اپلیکیشن تلگرام به‌واسطه قابلیت سنجاق کردن گفت‌وگوها امکان‌پذیر شده است.

با استفاده از قابلیت سنجاق کردن در اپلیکیشن تلگرام، می‌توانید هریک از پنجره‌های گفت‌وگوی مد نظرتان که از اهمیت بیشتری برخوردارند را به بخش فوقانی فهرست گفت‌وگوهای پروفایل خود سنجاق کنید. به این صورت هر زمان که اپلیکیشن تلگرام را اجرا کنید، اولین پنجره‌های گفت‌وگویی که پیش رویتان قرار می‌گیرند، پنجره‌های سنجاق شده و حائز اهمیت شما هستند. پنجره‌های گفت‌وگویی که شما آن‌ها را پین یا سنجاق می‌کنید، می‌توانند یک پنجره چت معمولی، گروه یا کانال باشند. به‌منظور سنجاق کردن پنجره‌ گفت‌وگو در اپلیکیشن تلگرام به‌صورت زیر عمل کنید:
• پنجره گفت‌وگوی مد نظرتان را بیابید.
• انگشت خود را روی آن قرار دهید و کمی نگه دارید.
• گزینه Pin to Top را انتخاب کنید.
به‌همین سادگی، پنجره گفت‌وگوی مد نظرتان به ابتدای فهرست مکالمات یا گفت‌وگوهای اکانت تلگرام منتقل می‌شود. سعی کنید پنجره گفت‌وگوی افراد حائز اهمیت، گروه‌ها و کانال‌های برتر خود را در فهرست سنجاق کنید تا هرچه سریع‌تر قادر به بررسی آن‌ها باشید و بدین صورت از سردرگمی‌های احتمالی ممانعت به عمل آورید.

 

 

منبع

http://www.shabakeh-mag.com/workshop/7298/%D8%AA%D8%B1%D9%81%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC

%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AA%D9%84%DA%AF%D9%80%D8%B1%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C


آموزش جامع وکامل پرورش بلدرچین تخمگذار و گوشتی

آموزش جامع وکامل  پرورش بلدرچین تخمگذار و گوشتی

بلدرچین ژاپنی از پرندگان مقاوم است که در قفس های کوچک رشد و ارزان برای نگه داشتن می باشند

بلدرچین های نر بالغ در حدود ۱۴۰-۱۰۰ گرم ، در حالی که ماده ها کمی سنگین تر، و حدود ۱۶۰-۱۲۰گرم وزن دارند. ماده ها با پرهای قهوه ای مایل به زرد با رگه های سیاه و سفید در گلو و بالا سینه مشخص می شوند. نرها هم با پرهای قهوه ای در گلو و پرهایی در سینه به صورت زنگ زده مشخص می شوند.

تخم بلدرچین های ژاپنی به رنگ قهوه ای خال دار و اغلب به رنگ آبی از مواد گچی سفید پوشانده شده است.

تولید مثل بلدرچین

 مزایای پرورش بلدرچین :
۱-میزان رشد سریع
۲- بلوغ جنسی سریع
۳- تولید تخم بالا
۴- کوتاه بودن فاصله میان نسل ها
۵- دوره انکوباسیون کوتاه
۶- تراکم بالای پرورش
۷- واکسناسیون کمتر
۸- برگشت سریع سرمایه
۹- ارزش غذایی بالی گوشت و تخم بلدرچین

راهنمای پیشگیری از بیماری ها در بلدرچین

پیشگیری
باید این مهم را به خاطر داشت که می توان از بروز اکثر بیماری های ویروسی با بکارگیری یک مدیریت خوب و کاربردی پیشگیری کرد . لانه ها باید تمیز و دارای تهویه و دمای مناسب باشند و از ورود جانوران موذی به آنها ممانعت شود.
بلدرچین نباید با انواع دیگر پرندگان پرورش داده شود، زیرا به خوبی مشخص شده که گونه های مختلف پرندگان دارای حساسیت های متفاوت در برابر ارگانیسم های عامل بیماری هستند.
از آنجا که بلدرچین های جوان به بیماری حساس تر هستند بنابراین آنها باید جدا از بلدرچین های مادر پرورش یابند زیرا بلدرچین های مادر ممکن است به طور تحت بالینی با میکروارگانیسم هائی آلوده باشند و یا به عنوان حاملین عوامل بیماریزا عمل کنند.
در مزارع بزرگ پرورش بلدرچین توصیه می شود که سرپرست های مستقل جهت مراقبت از این پرنده ها گماشته شوند. شواهدی مبنی بر انتشار بیماری های خاصی مانند لکوز در مزارعی که بلدرچین و ماکیان به طور جداگانه پرورش می یابند ولی سرپرست آنها یکی است، وجود دارد. برعکس بلدرچین های ژاپنی ممکن است به عفونتهای تحت بالینی مبتلا شوند و آن را به سایر گونه های پرندگان انتقال دهند.
این پرندگان باید با غذای مناسب که از منبع مورد اطمینان خریداری شده تغذیه شوند. غذا باید در مکان خشک نگهداری شده و از رشد کپکها ممانعت بعمل آید و همچنین باید از جانوران موذی که ممکن است سبب ایجاد بیماری یا انتقال میکروارگانیسمها شوند محافظت گردد. این پرندگان باید به طور مرتب و روزمره بازبینی شده و اگر نشانه هائی از قبیل کزکردگی، لرزش، فلجی را نشان دادند جهت معاینه به دامپزشک ارجاع داده شوند.

پیشگیری در خلال شیوع بیماری
هنگامی که بیماری شیوع پیدا می کند صاحبان مزارع باید به توصیه هائی مبنی بر جداسازی پرندگان سالم از بیمار عمل کنند. زیرا کانی بالیسم ، خوردن مواد دفعی پرندگان بیمار و انتقال از طریق آئروسل سبب انتشار بیماری خواهد شد. توصیه می شود که لاشه ها سوزانده و یا به وسیله آهک مدفون شوند و تمام محل ضدعفونی گردد. همچنین انکوباتورها ضدعفونی شده و جوجه بلدرچین های تازه هچ شده در محلهای ضدعفونی شده پرورش یابند. منبع شیوع بیماری در صورت امکان شناسائی گردد و با اقدامات پیشگیری کننده مناسب بیماری تحت کنترل درآید.
بلدرچین ژاپنی با این که نسبت به برخی از بیماریها مقاوم است ولی نسبت به ابتلا طبیعی به اکثر بیماریهای ویروسی ماکیان حساس می باشد به خصوص هنگامی که تحت شرایط مدیریتی ضعیف پرورش یابد. هرچند تعداد گزارشهای مربوط به وقوع طبیعی بیماری در بلدرچین ها در مقایسه با ماکیان دیگر کمتر می باشد. اما این موضوع ممکن است ناشی از این واقعیت باشد که تعداد معدودی مزرعه پرورش بلدرچین وجود دارد. با توجه به پیشرفتهای اخیر در امر روشهای فنی تشخیصی در ویروس شناسی این احتمال وجود دارد که موارد بیشتری از وقوع طبیعی بیماری های ویروسی خصوصا آنهائی که ناشی از اعضای گروه آدنوویروس هستند گزارش شوند.

بيماريهاي ويروسي و باکتريائي بلدرچين ژاپني

بلدرچين ژاپني (Coturnix Coturnix Japonica) از پرندگان شکاري (Game Birds) مهاجر بوده و به خانواده Phasianidae که ماکيان اهلي (Gallus Domesticus) در آن قرار دارد متعلق مي باشند. اين پرندگان از بلدرچين باب وايت (Colinus Virginianus) و گونه هاي بومي استراليا و ساير کشورها مجزا هستند. ظاهرا بلدرچين ژاپني ابتدا در ژاپن اهلي شده است. بلدرچين ژاپني امروزه به طور تجاري براي توليد گوشت و تخم و يا به عنوان پرنده خانگي و همچنين براي بکارگيري در تحقيقات علمي، در بيشتر نقاط دنيا پرورش مي يابد.
با وجود اينکه ظاهرا بلدرچين ژاپني نسبت به ساير طيور به بيشتر بيماريها مقاوم مي باشد، ولي اين پرنده نيز به عفونت هاي طبيعي ناشي از اکثر انگلها، قارچها، باکتريها، مايکوپلاسماها و عفونتهاي ويروسي که طيور اهلي را مبتلا مي سازند، حساس است. بنابراين بلدرچين ژاپني بايد به طور جدا از بوقلمونها و ماکيان پرورش يابد. همچنين بلدرچين ژاپني به انگلهاي خارجي از قبيل شپشها، کنه ها، جربها، ککها و انگلهاي داخلي مانند: Choanotaenia Infundibulum، Raillietina Echinobothridia ، هتراکيس گاليناروم و عفونتهاي تک ياخته اي مانند کوکسيديا و هيستوموناس مله اگريديس حساس مي باشد.
معمولترين عفونت قارچي در بلدرچين ژاپني، آسپرژيلوس و کانديديازيس مي باشد. بيماريهاي باکتريائي مانند سالمونلوز، کلي باسيلوز، اريزيپلاس و همچنين مايکو پلاسموز، ممکن است تحت شرايط طبيعي در بلدرچين ها رخ دهند. همچنين در مواردي وقوع بيماري پاستورلوز در بلدرچين ژاپني گزارش شده است. بلدرچين ژاپني همانند ماکيان اهلي به بيماريهاي ناشي از کمبودهاي نيز تغذيه اي مبتلا مي گردد.
بلدرچين ژاپني به عوامل ويروسي ايجاد کننده بيماريهائي مانند انسفالوميليت پرندگان، بيماري مارک، بيماري نيوکاسل، روس سارکوما، برونشيت عفوني، بيماري آنفلوانزا، آبله پرندگان ، برونشيت بلدرچين ها، رتيکولواندوتيلوز، هاري ، آنسفالوميليت شرقي اسب و لکوز حساس مي باشد.
بيماري نيوکاسل

گزارش هائي از شيوع طبيعي بيماري نيوکاسل در گله هاي بلدرچين وجود دارد. دو محقق اظهار داشتند که بلدرچينها نسبت به ماکيان حساسيت کمتري به نيوکاسل داشته اند و اين بيماري به ندرت در بلدرچينها تشخيص داده شده است. با وجود آنکه بيماري نيوکاسل به شکل بومي (اندميک) در ماکيان هنگ کنگ وجود دارد و بلدرچينها در آنجا در مقياس بزرگي پرورش مي يابند، عفونت طبيعي ناشي از NDV از مدتها قبل ديده نشده است. اين محققين همچنين اظهار داشته اند از آنجا که تعدادي از پرندگان وحشي به شکل تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شده و حاملين فاقد نشانه هاي بيماري ND هستند، بنابراين ممکن است بلدرچينها نيز تحت شرايط محيطي خاص به عفونت تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شوند.
اين بيماري با کاهش وزن، اسهال، نشانه هاي عصبي مانند لرزش و فلجي پاها و عدم کنترل پرنده بر روي گردن، بال و پا و پائين آمدن ميزان توليد تخم در گله مادر مشخص مي گردد. در گزارش هائي که از شيوع طبيعي بيماري نيوکاسل در گله هاي بلدرچين وجود دارد، نشانه هاي تنفسي توصيف نشده است.
نشانه هاي باليني بيماري نيوکاسل در بلدرچين عبارت است از: تلفات ناگهاني، درجات متفاوتي از بي اشتهائي، کسالت و کز کردگي. در صورت ادامه بيماري، به تدريج اين علائم شديدتر و واضح تر شده و لاغري پيش رونده، مدفوع اسهالي با رنگ زرد روشن که پس از مدتي به صورت آبکي و شفاف در آمده و در انتها به صورت اسهال غليظ و سبز رنگ در خواهد آمد، ديده خواهد شد. نيمي از بلدرچينهاي مبتلا، پس از سه تا چهار روز از شروع حالت بي اشتهائي و اسهال نشانه هاي عصبي کاملا مشخص و متفاوتي، ازعدم تعادل خفيف تا يک فلجي شل کامل (flaccid) نشان مي دهند. اين مورد که حالت خاصي از فلجي بوده شامل افتادن بر روي جناغ و يا به يک طرف بدن و کشيده شدن پاها به طرف عقب مي باشد. بالها اندکي از هم باز شده، حالت آويخته داشته و بر روي بستر قرار مي گيرد. سر بلدرچينهاي مبتلا به طور وارفته اي به يک طرف آويزان مي باشد. وقتي اين گونه بلدرچينها در دست گرفته مي شوند به نظر مي رسد که کنترلي بر بالها و پاها و گردن خود ندارند ولي در عين حال هنوز هوشيار به نظر مي رسند. پرهاي اطراف مقعد مرطوب بوده، گاهي اوقات به وسيله موادي به رنگ سفيد گچي در مي آيد. در کالبد گشائي بلدرچينهاي تلف شده ضايعاتي از قبيل درجات متفاوتي از تغييرات چربي (fatty change) در کبد و کليه ها، رسوب اورات زرد رنگ بر روي قسمتهائي از کيسه هاي هوائي، پرخوني دوازدهه و قسمت فوقاني روده ها مشاهده مي گردد. هيچ گونه ضايعه ماکروسکوپي در ريه ها، ناي، مغز، مننژ، عصب سياتيک و شبکه بازوئي و طناب نخاعي ديده نشده است.
در آزمايش ويروس شناسي با استفاده از تخم مرغ جنين دار و مشاهده ضايعات ايجاد شده از جنينهاي تلف شده، سويه حاد ويروس نيوکاسل (virulent velogenic strain) جدا شد. در آزمايش HI در رقتهاي دو برابر (Two-Fold Dilute) تيترهاي ۱:۱۰۲۴،۱:۲۵۶ و ۱:۵۱۲ از سرم سه بلدرچين به دست آمد. عيار به دست آمده از آزمايش HI با مايع آلانتوئيک تخم مرغهاي تلقيح شده ۱:۱۲۸، ۱:۲۵۶ و ۱:۲۵۶ بود.
در بررسي بيماريزائي ويروس بيماري نيوکاسل با منشا بلدرچين ژاپني در ماکيان، ماندگاري ويروس در مغز، ناي، ريه، کبد، طحال و خون به ترتيب حداقل به مدت ۸، ۵، ۷،۸ و ۴ روز پس از عفونت به تاييد رسيد. از نظر وجود ضايعات ميکروسکوپي، کبد، محل اتصال ايلئوم و روده کور، پيش معده، ناي، ششها، قلب و مغز طحال و بورس فابريسيوس مورد بررسي قرار گرفتند. نکروز، تخليه شديد لنفوسيتها در ارگانهاي لنفوئيدي و نفوذ سلول هاي تک هسته اي در کبد ديده شد. همچنين خونريزي شديد، دژنراسيون عصبي، نکروز، گليوز و تجمع آستيني شکل سلولها به دور رگها در مغز ايجاد شده بود. (perivascular cuffing)
مطالعات نشان داد که مي توان بلدرچينها را به طور موفقيت آميزي عليه ويروس برونشيت و نيوکاسل واکسينه کرد. هر چند به علت مقاومت نسبي بلدرچينها به عفونت ناشي از NDV، واکسيناسيون در آنها به طور گسترده اي مورد بررسي قرار نگرفته و کاربرد وسيعي ندارد.
بيماري نيوکاسل بايد از عفونتهاي کورناويروسي، آنفلوانزا، پاستورلوز، اريزيپلاس، کريپتوسپوريدوز، عفونتهاي کلاميديائي و مسموميتهاي غذائي تفريق شود.
آنفوانزا

گزارشهاي زيادي درباره شيوع طبيعي بيماري آنفلوانزا ناشي از سويه هاي تيپ A و C در بلدرچينها وجود دارد. نکته جالب توجه آن است که تيپ C ويروس آنفلوانزا در ميزباني غير از انسان شناسائي نشده است. تلفات ناشي از شيوع بيماري آنفلوانزا غالبا بالا و از ۱۰ تا ۸۰ درصد متغير مي باشد. اين بيماري در پرندگان جوان نسبت به پرندگان مسن تر از شدت بيشتري برخوردار است. در کالبد گشائي بلدرچينهاي تلف شده، تراکئو برونشيت کاتارال، رينوسينوزيت و پرخوني ريوي و تورم روده اي کاتارال مشاهده شد.
معمولا تشخيص اين بيماري بر اساس تلقيح بافت آلوده به خصوص ناي و شش ها به داخل حفره آلانتوئيک تخمهاي جنين دار ماکيان مي باشد. جنين ها ظرف ۳ يا ۴ روز تلف شده و مايع آلانتوئيک آنها گلبولهاي قرمز خون ماکيان را منعقد مي کند. وجود ويروس آنفلوانزا را مي توان با آزمايش تاييد نمود. انجام آزمايش هاي CFT و ELIDA بر روي سرم پرندگان مبتلا ارزشمند بوده و در تشخيص بيماري پرندگان واکسينه نشده کمک مي نمايد.
بررسي واکسنهاي ضد آنفلوانزا نشان داد که ايجاد ايمني چه بسا ميزان تلفات را در پرندگان کاهش دهد. هر چند به علت تعدد تيپها و تحت تيپهاي آنتي ژنيک ويروس آنفلوانزا، ايجاد ايمني در پرندگان به شکل محدودي صورت مي پذيرد.
عفونت ناشي از ويروس آنفلوانزا بايد از بيماري نيوکاسل، عفونتهاي ناشي از ويروس آبله، کرونا ويروس، عفونتهاي مايکوپلاسمائي و باکتريائي مانند پاستورلوز و هموفيلوس پاراگاليناروم تفريق شود.
آنسفالوميليت پرندگان

عفونتهاي طبيعي و تجربي ناشي از AEV تلقيح داخل مغزي ويروس انسفالوميليت پرندگان به جوجه بلدرچينهاي يکروزه و دو روزه موجب لرزش، عدم تعادل و فلجي بين ۱۶ تا ۳۰ روز پس از تلقيح شده و در نهايت سبب مرگ آنها مي شود. با تلقيح مواد عفوني، به خصوص به بافت مغز جوجه بلدرچينهاي آلوده از طريق داخل مغزي يا به وسيله تلقيح از راه کيسه زرده، به جوجه هاي يک روزه مي توان با مشاهده نشانه هاي باليني خاص انسفالوميليت پرندگان، آتروفي ماهيچه پا و يا مرگ جنين ها وجود ويروس را نشان داد.
عفونت طبيعي ناشي از AEV در بلدرچين ژاپني در خلال دوره تخمگذاري، از لحاظ دوره بيماري و تاثير بر روي توليد، مشابه با آنچه در ماکيان توصيف شده، مي باشد. در اين حالت پس از آلودگي، ميزان توليد تخم و ميزان جوجه در آوري گله مبتلا کاهش يافته و جوجه بلدرچينهاي هچ شده از اين گونه تخمها پس از ۱۴ روز تلف شدند.
تشخيص اين بيماري را مي توان با انجام آزمايشهاي VN و IFT بر روي سرم پرندگان آلوده و در موارد بهتر با معاينات هيستوپاتولوژيک سيستم اعصاب مرکزي تاييد نمود. ضايعات برجسته شامل ميکروگليوز، دژنراسيون عصبي و تجمع آستيني شکل لنفوسيتها در اطراف عروق مي باشد. دژنراسيون اعصاب در بصل النخاع مشخص تر مي باشد.
AE بايد از ساير بيماري هاي ايجاد کننده فلج عصبي مانند D ، آنسفالوميليت شرقي اسب، آسپرژيلوس عصبي، عفونتهاي باکتريائي مغزي و مسموميتها تفريق داده شود.
آبله پرندگان

بلدرچين ها نسبت به عفونت طبيعي با ويروس آبله حساس مي باشند. آزمايشهاي ايمني متقاطع نشان داد که ويروس آبله در بلدرچين هائي که به طور طبيعي مبتلا شده اند، به طور ايمونولوژيک از ويروس هاي آبله ماکيان و کبوتر متمايز و مجزا مي باشند.
همچنين ثابت شده که ويروس آبله بلدرچين و ويروس آبله مرغ مينا غير وابسته هستند. آزمايش حفاظت متقاطع نشان داد که وابستگي ويروس آبله بلدرچين به ويروس آبله کبوتري نسبت به آبله ماکيان وابستگي نزديک تري است. يک سويه ويروس آبله به نام ۲۴۱-۶۳-PV کشف شده که از نظر خصوصيات بيولوژيک از ساير ويروسهاي آبله متفاوت بوده، تلقيح تجربي آن از طريق داخل مغزي، سبب آنسفالوميليت و تلفات بالا در بلدرچينها مي گردد.
جوجه مرغهاي SPF تلقيح شده با ويروس آبله بلدرچين، ضايعات جلدي شديدي را نشان دادند. اين ضايعات در ديد ميکروسکوپي داراي ويژگي درماتيت پروليفراتيو شديد همراه با شکل گيري گنجيدگي هاي داخل سيتوپلاسمي در سلولهاي اپي تليال بود.
تشخيص اين بيماري بر اساس وجود ائوزينوفيليک در سيتوپلاسم آلوده مي باشد. اگر بتوان پارتيکل هاي ويروس آبله را به وسيله ميکروسکوپ الکتروني در بافتهاي آلوده نشان داد، تشخيص بيماري تاييد خواهد شد. تنها برخي از سويه هاي ويروسهاي آبله آلوده کننده بلدرچين ژاپني ، وقتي که بر روي CAM جنين ماکيان تلقيح شوند، توليد ضايعات POCK کرده و به همين جهت براي تشخيص بيماري آبله در بلدرچين به اين آزمايش نمي توان اعتماد کرد.
در ارزيابي ايجاد ايمني هومورال و با واسطه سلولي، توسط AVIPOX VIRUS در بلدرچينها يک اثر کاهنده موقت بر روي ايمني هومورال تا ۱۲ روز پس از عفونت در بلدرچينهاي آلوده شده با AVP در مقايسه با گروه شاهد ديده شد. سطح ايمني سلولي در اين بلدرچينها از روز چهارم پس از آلوده سازي به طور معني داري افزايش يافته در روز هفتادم پس از عفونت به بالاترين ميزان خود رسيد.
محافظت در برابر عفونت ناشي از ويروس هاي آبله بلدرچين قابل دستيابي است و تنها بايد از ويروس همولوگ به عنوان واکسن استفاده شود. بلدرچينهاي واکسينه شده با ويروس آبله ماکيان نسبت به چالش تجربي با سويه حاد ويروس آبله ماکيان مصون مي باشند.
عفونت آبله در بلدرچينها بايد از ضايعات حاصل ازنزاع پرندگان و عفونتهاي موضعي باکتريائي و قارچي تفريق شود.
لکوز

حساسيت بلدرچين ژاپني به عفونت طبيعي با ويروس لکوز پرندگان توسط محققين گزارش شده است. ضايعات ماکروسکوپيک و ميکروسکوپيک در بلدرچين با آنچه که در ماکيان توصيف گرديده مشابه مي باشد.
معمول ترين ضايعات ماکروسکوپيک عبارت از بزرگ شدگي کبد و طحال و ضخيم شدن ديواره روده است. آزمايشهاي هيستوپاتولوژيک تعداد زيادي لنفوبلاست را همراه با مواردي از اشکال ميتوزي نشان مي دهد. وجود آنتي بادي عليه ويروس لکوز در سرم را مي توان با آزمايش هاي VN و CFT تشخيص داد. جهت مطالعه حساسيت ژنتيکي پرندگان به ويروس لکوز، از هيبريدهاي بلدرچين- ماکيان استفاده شده است. عفونت ناشي از ويروس لکوز بايد از ساير بيماريهائي مانند MD و RE تفريق شود.
رتيکولواندوتليوز

رتيکولواندوتيلوز به شکل طبيعي و تجربي در بلدرچينها گزارش شده است. اين بيماري در بلدرچينها روند مشابهي با روند ايجاد آن در ساير گونه هاي پرندگان دارد. نشانه هاي باليني شامل لاغري، پر در آوري کند و پرهاي خشن، علائم فلجي و افسردگي مي باشد. در يک گزارش از عفونت طبيعي، نوک بالاي پرنده دو برابر طول طبيعي آن رشد کرده بود.
اکثر تغييرات ميکروسکوپي که به طور ثابت در اين بيماري وجود دارد، در کبد و طحال رخ داده و اين ارگانها اغلب بزرگ مي شوند و گاهي اوقات طحال ممکن است تا ۱۰ برابر اندازه طبيعي خود بزرگ شود. ضايعات تومور مانند با رنگ سفيد تا سفيد متمايل به زرد، عموما در کبد و طحال وجود دارد . ندولهاي تومور مانند و ضخيم شدگي مشخص ممکن است بر روي سطح خارجي روده و پانکراس وجود داشته باشد.
در يک شيوع طبيعي از رتيکولواندوتليوز در يک گله بلدرچين ژاپني توده هاي توموري در ششها، کبد و طحال، قلب، پانکراس، لوزه هاي روده کور، تخمدان، کليه ها، کيسه هاي هوائي، غده تيروئيد، بيضه ها و اعصاب سمپاتيک مشاده شد. امکان آتروفي بورس در عفونتهاي تجربي وجود دارد.
تغييرات هيستولوژيک متعاقب تکثير شديد و سرطاني سلولهاي تک هسته اي در بافتهاي مبتلا مشخص مي گردد اين سلولها تمام خصوصيات رشد نئوپلاستيک همراه با هسته هاي بزرگ غير عادي، شکل يافته و برجسته و سيتوپلاسم چند شکلي مشخص را دارا مي باشند.
اين بيماري را ميتوان با مشاهده خصوصيات ضايعات هيستوپاتولوژيک و به وسيله مشخص نمودن آنتي بادي هاي اختصاصي با آزمايش هاي IFT و VN به طور قطعي تشخيص داد. البته با کشت ويروس عامل RE در کشتهاي سلولي فيبروبلاست جنين بلدرچين و جنين ماکيان و آزمايش غير مستقيم فلورسنت آنتي بادي بر روي کشتهاي سلولي آلوده در خلال ۷۲ تا ۹۶ ساعت پس از تلقيح مي توان وجود ويروس را تاييد نمود. اين بيماري بايد از ساير تومورهاي ايجاد شده توسط بيماريهاي ويروسي همانند MD و لکوز و همين طور بيماريهاي باکتريائي مانند کلي گرانولوما تفريق گردد.
بيماري مارک

وقوع طبيعي بيماري مارک در بلدرچين اولين بار توسط وايت در اسل ۱۹۶۳ گزارش گرديد. گزارشهاي بعدي نشان داد که بلدرچينها وقتي در تماس نزديک با پرندگان تفريحي و شکاري پرورش داده مي شوند به بيماري حساس بوده و به طور تجربي نيز به MDV آلوده مي شوند .
با وجود آنکه بيماري مارک معمولا در جوجه هاي جوان اتفاق مي افتد اما در بلدرچين اين بيماري در پرندگان نسبتا مسن گزارش شده است. پرنده معمولا نشانه هاي باليني بيماري را بعد از بلوغ جنسي نشان مي دهد. در عفونتهاي طبيعي، بلدرچينها ممکن است به طور ناگهاني تلف شوند و يا نشانه هاي باليني اي از قبيل کز کردگي و بي اشتهائي را نشان دهند. معمول ترين يافته ماکروسکوپي بزرگ شدگي کبد به همراه نقاط کوچک پراکنده به رنگ زرد بر روي آن وطحال بزرگ شده (گاهي اوقات تا ۸ برابر اندازه طبيعي) مي باشد.
روده ها اغلب ضخيم شده و گاهي در ساير ارگانها نيز تومور ديده مي شود. ضايعات هيستوپاتولوژيک غالبا در کبد، طحال و اعصاب محيطي مشاهده مي گردد. اين ضايعات با مشاهده حضور سلولهاي لنفوئيدي همراه با پلاسماي پراکنده در بافت مشخص مي گردند. همچنين اشکال ميتوزي به ندرت ديده مي شود.
در آلودگي تجربي ۱۸ خانواده از بلدرچينها با سويه CR64 ويروس حاد مارک، تنها ۳ خانواده به بيماري مارک مبتلا شده، ضايعات ماکرو و ميکروسکوپيک مارک را ۶۸ روز پس از آلوده سازي يعني در سن ۷۵ روزگي نشان دادند. ضايعات عموما در کبد و طحال، کليه و روده کوچک ديده شد و با حضور سلولهاي لنفوئيدي نامتجانس و گاهي اوقات پلاسماسلها، مشخص مي گرديد.
تشخيص فرضي بيماري را ميتوان با آزمايشهاي AGID، IFT و يا VN بر روي يک جفت سرم جمع آوري شده با يک هفته فاصله از پرنده اي که به طور باليني بيمار است، انجام داد.
عفونت ناشي از MDV را مي توان با مشاهده CPE در کشت هاي سلول کليه جنين جوجه تلقيح شده با مايع رويي سوسپانسيون هموژنيزه تهيه شده از بافتهاي آلوده به طور قطعي تشخيص داد. عامل MD، CPE با خصوصيات ويروس هرپس ايجاد مي کند . اگر کشت سلولي تک لايه اي به روش گيمسا و يا هماتوکسيلين و ائوزين رنگ آميزي شود مي توان پلي کاريوسيت هاي حاوي چند هسته را همراه با گنجيدگي هاي داخل سيتوپلاسمي مشاهده کرد.
همچنين ميتوان ويروس را به وسيله ميکروسکوپ الکتروني با رنگ آميزي منفي تهيه شده از سلول تک لايه اي تجزيه شده با آب مقطر به تصوير درآورد.
بيماري مارک بايد از ساير بيماريهاي تومور زا مانند لکوز و رتيکولواندوتيلوز تشخيص تفريقي داده شود. اگر روده توسط عفونت MDV درگير شود ممکن است با کلي گرانولوما اشتباه گردد.
در يک بيماري لنفوپروليفراتيو که به طور طبيعي در ۳ گله بلدرچين ژاپني در مکزيک روي داد ضايعات توموري عموما در کبد و طحال مشاهده گرديد. در بررسي هيستوپاتولوژي يک ضايعه لنفوپروليفراتيو چند شکلي همراه با نفوذ سلولهاي بزرگ تيره رنگ لنفوسيت هاي با اندازه هاي مختلف و ياخته هاي شبه رتيکولوم ديده شده ولي هرپس ويروس عامل بيماري مارک از اين بلدرچين ها جدا نشد. در سرم هاي تحت بررسي نيز آنتي بادي عليه MDV يافت نشد. در سرم تعداد معدودي ازاين بلدرچينها آنتي بادي عليه ويروس عامل رتيکولواندوتيلوز و ويروس تحت گروه A لکوز پرندگان وجود داشت.
روس سارکوما

حساسيت بلدرچين ژاپني به تلقيح ويروس عامل براي اولين بار توسط گروهي دانشمندان نشان داده شد. تلقيح اين ويروس به جوجه بلدرچين هاي يکروزه سبب ايجاد تومور در ۶ تا ۸ روزگي گرديد. گزارش ديگري از روسيه نشان داد که بلدرچين تنها به سويه هاي BRAYAN و RAVL ويروس RS حساس مي باشند.
اين حالت احتمالا به ساختمان ژنتيکي بلدرچين مربوط بوده، وضعيت ژنتيکي بلدرچينها تعيين کننده حساسيت آنها به سويه هاي گوناگون RSV مي باشد. همچنين RSV از جنين بلدرچين که به طور طبيعي آلوده شده بودند جدا شده است.
عفونت با کورنا ويروس

يک عفونت کورنا ويروسي سبب بيش از ۲۰ درصد تلفات در بلدرچينهاي ۸ تا ۹ روزه در چندين مزرعه پرورش بلدرچين در ايتاليا شد. نشانه هاي باليني اين بيماري عبارت است از: افسردگي، تاخير در رشد، عدم اشتها، ترس از نور و آب ريزش از بيني و گاهي اوقات عطسه. همچنين ضايعات ميکروسکوپي شامل تورم کيسه هاي هوائي، رينينت کاتارال، پري کارديت و پري هپاتيت گزارش شدند.
عفونت کورنا ويروس در بلدرچين را ميتوان با توجه به افزايش عيار آنتي بادي عليه کورنا ويروس ها درسرم پرندگان زنده مانده وهمچنين با نشان دادن وجود آنتي ژن در بافتهاي آلوده به وسيله IFT مستقيم، مشخص نمود. همچنين اين ويروس را ميتوان با تلقيح بافتهاي آلوده به کشت سلول کبد جنين جوجه جدا کرد. در آلودگي مذکور جدايه هاي (isolates) کورنا ويروس به طور کامل مشخص نشدند، هرچند بررسي هاي اوليه نشان داد که اين ويروس از ويروس عامل برونشيت عفوني، کوچکتر بوده و هنگامي که از طريق حفره آلانتوئيک تلقيح شود، براي جنين جوجه ها غير بيماريزا است.
گزارش خلاصه اي درباره عفونت تجربي با ويروس برونشيت عفوني در بلدرچينها توسط گروهي ارائه شده که نشان دهنده حساس بودن بلدرچينها مي باشد.
اين بيماري بايد از عفونتهاي ويروسي مانند آنفلوانزا و ND و عفونتهاي باکتريائي ايجاد شده توسط اريزيپلوتريکس و گونه هاي پاستورلا و عفونتهاي قارچي ناشي از گونه هاي آسپرژيلوس تفريق شود.
آنسفالوميليت شرقي اسب

در تنها گزارشي که از شيوع بيماري EEE= Eastern Equine Encephalomyelitis در يک مزرعه بزرگ پرورش بلدرچين در کاروليناي شمالي وجود دارد تلف شدن بيش از ۹۰۰۰۰ بلدرچين ذکر شده است. اين بيماري به سرعت در ميان گله انتشار يافته ، ميزان مرگ و مير در پنهاي مختلف دامنه اي بين ۴۰ تا ۹۰ درصد داشت. پرندگان نشانه هائي از قبيل کزکردگي، لرزش، فلجي ناقص که به صورت فلجي کامل در مي آمد و پيچش گردن را نشان دادند. مرگ ظرف چند ساعت پس از ظهور نشانه هاي اصلي بيماري اتفاق افتاد تنها ضايعه ثابت در کالبد گشائي تورم روده اي کارتارال در ناحيه دوازدهه بود. بررسيهاي هيستوپاتولوژيک مغز نشان دهنده مننژيت همراه با نفوذ سلولهاي گرد و دژنراسيون ياخته هاي عصبي بود.
در تعدادي از بلدرچينهاي تلف شده اتساع چينه دان با آب و مقدار کمي غذا و درجات متفاوتي از دهيدراتاسيون وجود داشت. مشخص شد که عفونت اوليه از راه کاني باليسم انتشار يافته است. اين بيماري بر اساس جداسازي ويروس عامل بيماري به وسيله تلقيح سوسپانسيون مواد آلوده مغزي بلدرچين ها به روش داخل مغزي به نوزادان موش و يا به داخل حفره آمنيوتيک جنين ۱۰ روزه ماکيان تشخيص داده شد و متعاقبا بوسيله CFT تاييد گرديد.
EEE ممکن است با بيماري هائي که همراه با نشانه هاي عصبي ظاهر مي شوند مانند AE، ND، QB و مسموميتها اشتباه شود.
با توجه به گزارش فوق مي توان از بلدرچين ها به عنوان الگوئي از حيوانات آزمايشگاهي براي مطالعه بعضي از عفونتهاي آربوويروسي استفاده کرد. بعلاوه امکان استفاده از بلدرچين بعنوان Sentinelجهت تشخيص فعاليت آربو ويروسها در نواحي بومي بيماري وجود دارد.
برونشيت بلدرچين (QB= QUAIL BRONCHITIS)

QB يک بيماري ويروسي حاد و بسيار مسري مربوط به دستگاه تنفسي بلدرچينهاي باب وايت بوده و توسط يک آدنو ويروس ايجاد مي گردد.
نشانه هاي باليني شامل عطسه و سرفه، کزکردگي، رال هاي تنفسي و گاهي اوقات آبريزش از چشم و کونژونکتيويت مي باشد.
علائم عصبي از جمله پيچش گردن، گاهي اوقات در پرندگان جوان ديده مي شود. در بلدرچين هاي بالغ توليد تخم ممکن است از ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش يافته، تعدادي از تخمها داراي پوسته نرم و فاقد پيگمانتاسيون عادي باشند. تغييرات ماکروسکوپيک شامل وجود اکسوداي موکوسي در ناي و برونش ها بوده، ممکن است ششها دچار احتقان شده باشند. گاهي اوقات ممکن است بزرگ شدن طحال و پريتونيت و نقاط نکروزه بر روي کبد مشاهده شود. گزارشي مبني بر وجود ضايعات عصبي به صورت ماکروسکوپيک وجود ندارد.
اين بيماري به خصوص در گله هاي تجاري بلدرچين که زير ۸ هفته سن دارند، خطرناکتر مي باشد. مطالعه گزارشها و بررسي هاي مشابه نشان مي دهد که از مطالعه جنبه هاي پاتولوژيک اين بيماري در بلدرچين ژاپني غفلت شده است.
در بررسي تجربي، يک سويه از آدنو ويروس پرندگان که به روش داخل بيني و آئروسل به بلدرچين هاي ژاپني تلقيح شده بود، سبب عفونت نهفته بدون بروز نشانه هاي باليني در آنها شد. امکان بازيافت نامنظم ويروس از شش و ناي و ظهور منظم آنتي بادي پس از هفت روز وجود داشت. گزارش ديگري در رابطه با جداسازي ويروس QB و تغييرات پاتولوژيک مربوط به دستگاه تنفس بلدرچين ژاپني وجود دارد. در اين گزارش آمده که شش جوجه بلدرچين ژاپني با سن ۳ تا ۶ هفتگي نشانه هائي دال بر ناراحتي از خود نشان دادند و همگي آنها دچار سرفه، عطسه و رالهاي ناي بودند. چهار قطعه از جوجه ها با سن ۶ هفته نشانه هاي عصبي به همراه پيچش گردن و يکي از اين جوجه ها کدورت قرنيه و درگيري چشم چپ را نيز نشان داد. اکسوداي موکوسي در ناي و برونشها در تمام جوجه ها مشاهده گرديد. ريه ها ظاهري طبيعي داشتند. در بررسي هيستوپاتولوژيک ناي، هيپر پلازي مشخصي در اپي تليوم و غدد ترشح کننده موکوس همراه با نفوذ سلولهاي لنفوسيت مشاهده شد. اين تغييرات در ۴ جوجه در سن ۶ هفتگي ديده شد. جوجه هاي با سن ۳ هفته هيچ گونه تغيير هيستوپاتولوژيک نشان ندادند.
از چهار جوجه اي که ضايعات ناي را نشان دادند دو جوجه داراي ضايعاتي درششها بوده و پر خوني عروق سياهرگي، هيپرپلازي ملايم تا متوسط، اپي تليوم برونشها و تجمع لنفوسيتها را در اطراف برونشها نشان مي دادند. تغييرات ميکروسکوپي محسوسي در مغز، سنگدان، پانکراس، قلب و پيش معده بلدرچينها مشاهده نشد.
براي تشخيص اين بيماري بايد سوسپانسيون ناي، کيسه هاي هوائي و شش ها از طريق کيسه زرده و يا CAM به جنين هاي ماکيان تلقيح شود. در صورت وجود ويروس عامل QB معمولا جنين ها ظرف چند روز تلف شده، ظاهري کوتوله و پيچ خورده دارند. در اين حالت نيز مواد عفوني دستگاه تنفسي بلدرچين هاي آلوده به جنين ماکيان تلقيح شد و عدم رشد، کوتولگي، پيچ خوردگي و مرگ جنين ها اتفاق افتاد.
در سرم بلدرچين هاي مبتلا، آنتي بادي رسوب دهنده در آزمايش AGPT وجود نداشت. ممکن است علت اين حالت، تفاوت جدايه هاي ويروس باشد.
QB را بايد از بيماري هائي که سبب درگيري دستگاه تنفس و يا بروز نشانه هاي عصبي مي شوند، تفريق نمود. از اين دست مي توان به بيماريهاي ND،AE،EEE و آسپرژيلوس اشاره کرد.
ويروس هاري

يک گزارش از فرانسه درباره ماندگاري و حفظ حدت ويروس هاري به مدت ۱۱۲ روز در يک مورد از ۶ بلدرچيني که به طور داخل مغزي تلقيح شده بودند، وجود دارد. بررسي هيستوپاتولوژيک اين پرنده ، وجود اجسام نگري (NEGRI BODIES) را مشخص نمود.
مايکوپلاسما گالي سپتيکوم

عفونت طبيعي مايکوپلاسما گالي سپتيکوم در بلدرچين ژاپني گزارش شده است. در يک گله ۲۰۰۰۰ قطعه اي بلدرچين، سينوزيت چرکي واگيردار شايع شده بود. اين بيماري روند آهسته اي داشت و ميزان تلفات روزانه آن ۲۵ عدد بود.
در گزارش ديگري ۱۰ درصد از جمعيت ۱۰۰۰ قطعه اي بلدرچينهاي مادر دچار تورم صورت و کونژونکتيويت شده بودند.
نشانه هاي باليني اصلي شامل اختلال تنفسي، فلج اندامهاي حرکتي، افسردگي، کاهش مصرف غذا و وزن بدن، کاهش تخمگذاري و افزايش تعداد تخمهاي فاقد رنگ دانه و لمبه بودند.
معاينات پس از مرگ نشان داد که سينوس زير کاسه چشمي متورم شده، به وسيله مواد پنيري و يا اکسوداي موکوئيدي و ژلاتيني پر شده است. تخمدان ها دچار آبروفي گرديده و در بعضي از آنها تورم کيسه هوائي ديده مي شود. نتيجه کشت باکتريائي از سينوسها، ناي، ريه، طحال، کبد و تخمدانها بر روي محيطهاي کشت گوناگون و جداسازي ويروس از اين ارگانها منفي بود. با استفاده از محيط کشت مايکوپلاسما که بر اساس روش Frii”s Methodتهيه شده بود، سويه هائي از مايکوپلاسما گالي سپتيکوم، که به عنوان Fa11 مطرح شدند، از سينوسهاي سه بلدرچين جدا گرديد. رشد اين سه جدايه در آزمايش مهار رشد با استفاده از سرم هيپرايميون عليه سويه S6 مايکوپلاسما گالي سپتيکوم متوقف شد. ترکيبات آنتي ژنيک اين سه جدايه با سويه S6 مايکوپلاسما گالي سپتيکوم وابستگي نزديکي داشت. اما بر اساس آزمايش ها با هم يکسان نبودند.
مايکوپلاسما سينوويه

گزارشهائي از جداسازي مايکوپلاسما سينوويه از بلدرچين ژاپني وجود دارد.
پاستورلوز

بلدرچين ژاپني همانند بلدرچين باب وايت به پاستورلوز حساس مي باشد در بيشتر گزارشها شيوع بيماري پس از ورود بلدرچين هاي جديد از گله ديگري به مزرعه پرورش بلدرچين اتفاق افتاده است.
بلدرچينهاي مبتلا در کنار هم تجمع يافته و نشانه هائي از قبيل کزکردگي و اسهال سبز رنگ نشان داده و در نهايت زمين گير شده و تلف مي شوند. در برخي از گزارشها ميزان تلفات تا ۵۰ درصد ذکر شده است.
در کالبد گشائي بلدرچين هاي تلف شده هيپرمي عمومي، کبد متورم همراه با نواحي نکروز چند کانوني، نقاط نکروزه بر روي طحال، تيره رنگ بودن ششها و خونريزي در لايه موکوسي دوازدهه ديده شد. در هيستوپاتولوژي پنوموني بينابيني، نکروز چند کانوني طحال و کبد وجود داشت.
براي تشخيص اين بيماري از خون درون قلب و مهر حاصل از کبد لام هائي تهيه نموده و پس از رنگ آميزي با رنگ ارگانيسم دو قطبي پاستورال مالتوسيدا مشاده مي شود.
خون درون قلب بلدرچينهاي تلف شده جهت بررسي هاي باکتريولوژيک و انجام آزمايشهاي بيولوژيک در خرگوش گرفته شد.
کلني هاي رشد کرده بر روي محيط آگار خون دار، شبيه به قطره شبنم، جدا از هم و محدب و کروي بودند. هيچ گونه هموليزي در محيط آگار خون دار مشاهده نشد و بر روي محيط مک کانگي نيز رشد نکرد.
ارگانيسم گرم منفي به شکل کوکوباسيل تکي يا دو تائي بوده و گلوکز، ساکاروز و مانيتول را بدون توليد گاز تخمير کرد.
خرگوشهائي که با خون درون قلب بلدرچين هاي تلف شده تلقيح شده بودند، ظرف يک شب مردند. خرگوش هاي تلف شده ضايعات خاص بيماري پاستورلوز از قبيل تورم ناي توام با خونريزي و کبد خالدار را نشان دادند. ارگانيسم به شکل خالص از کشت خون درون قلب خرگوشهاي تلف شده جدا شد.
تراکم بسيار بالاي بلدرچينها در مکاني که تهويه ضعيفي دارند و همچنين استرس ناشي از حمل و نقل در مسافتهاي طولاني، ممکن است از عوامل مساعد کننده شيوع بيماري و مرگ و مير در مقياس بالا شود.
پاکسازي و ضدعفوني محيط نگهداري بلدرچين ها و کنترل حشرات و جوندگان در حذف ارگانيسم از محيط موثر مي باشد. با استفاده از واکسن روغني تهيه شده از باکتري جدا شده از گله و انجام اقدامات بهداشتي مي توان بيماري را به طور موفقيت آميزي کنترل نمود.
هموفيلوس پاراگاليناروم

اين باکتري از سينوس زير کاسه چشمي بلدرچين هائي که دچار سينوزيت بوده اند جدا شده است. سن ابتلا به اين بيماري از سه هفتگي به بعد گزارش شده است. بلدرچين هاي مبتلا داراي نشانه هاي آب ريزش بيني و تورم ملتحمه بودند و در تعدادي از آنها حالت کدورت و يا زخم قرنيه وجود داشت که منجر به پاره شدن قرنيه و ايجاد Panophthalmia شده بود.
پرندگان مبتلا به سختي مي توانستند تغذيه کنند و دچار لاغري مفرط شده بودند. سينوسها دچار يک سينوزيت موکوئيدي و موکوئيدي- چرکي شده و گاهي اوقات توده بزرگي از مواد سخت شده در سينوسهاي زير کاسه چشمي وجود داشت.
از سينوسهاي زير کاسه چشمي بلدرچينهاي با سن سه هفته، پنج هفته و هفت هفته که مبتلا به سينوزيت موکوئيدي يا موکوئيدي- چرکي بودند، تنها باکتري هموفيلوس پاراگاليناروم جدا شد. البته در پرندگان مسن تر که سينوسهاي آنها دچار آبسه هاي پنيري بود، مخلوطي از باکتري هاي استافيلوکوکوس اپيدرميس، کورينه باکتريوم پيوژنز، انتروکوکوسي و پاستورلا مالتوسيدا جدا گرديد ولي هيچ گونه مايکوپلاسمائي از سينوسهاي بلدرچين هائي که به تازگي مبتلا شده بودند و يا آنهائي که داراي آبسه بودند جدا نشد.
سالمونلا گاليناروم

شيوع بيماري ناشي از سالمونلا گاليناروم سبب تلفات بالائي در جوجه بلدرچين هاي ۱ تا ۳ روزه شده و در جوجه بلدرچين هاي نر نيز تلفات پائيني را ايجاد کرد.
نشانه هاي باليني بيماري شامل افسردگي و تجمع جوجه بلدرچين ها به دور هم بود که در کالبدگشائي جوجه بلدرچين هاي تلف شده، پري کراديت، نقاط نکروزه بر روي کبد، پر خوني ششها ، هيدروپري کارد، انتريت توام با خونريزي حاد و بزرگ شدگي خفيف طحال وجود داشت.
نشانه ها و ضايعات بيماري در جوجه بلدرچين هاي نر، شامل کاهش اشتها، نفس نفس زدن خفيف، پرخوني کبد و انتريت بود. ارگانيسم از کبد و خون درون قلب اين پرندگان جدا شد.
عفونت با پروتئوس

عفونت پروتئوسي به عنوان عمل کز کردگي شديد، کما و تلفات بالا در جوجه بلدرچين هائي که به طور متوالي و به دنبال هم هچ شده اند، قلمداد مي گردد. جوجه هاي جوان و بلدرچين هاي در مرحله رشد با سن بالاي دو هفته، در برابر اين عفونت از خود مقاومت نشان مي دهند که اين امر اشاره به وجود مقاومت سني دارد. (Age Resistance)
ضايعات پاتولوژيک شامل: اکسوداي موکوسي در داخل ناي، پر خوني ريه ها، پرخوني عروق خوني سروز و مزانتر و پر خوني کبد و کليه ها مي باشد. از خون درون قلب و شش هاي جوجه هاي مبتلا، ارگانيسمي جدا شد که بر اساس تستهاي بيوشيميائي به عنوان پروتئوس ميرابيليس شناسائي گرديد. بيماري زائي اين جدايه در موش آلبينو جوان و جوجه بلدرچين هاي يک هفته مورد آزمايش قرار گرفت که ظرف مدت ۴۸ ساعت پس از تلقيح مرگ اين جانوران را به دنبال داشت.
اريزيپلاس

اريزيپلاس روسيوپاتيه مي تواند سبب بيماري در بلدرچين هاي ژاپني شود. اين بيماري در گله بلدرچين هاي ژاپني مادر با مرگ ناگهاني بلدرچين ها ظاهر شد. در کالبد گشائي ، ضايعاتي از قبيل احتقان عمومي (General Congestion)، خونريزي در عضلات ران و سينه، تورم کبد، طحال و کليه ها، ريه هاي ادماتوز و تيره رنگ مشاهده شد. از کشت ارگانهاي احشائي بلدرچين هاي مبتلا، اريزيپلاس روسيوپاتيه جدا گرديد.
منبع احتمالي عفونت در حالت فوق پودر ماهي بوده است. با تجويز پني سيلين در آب آشاميدني بلدرچين ها تلفات ناشي از ايريزيپلاس کنترل شد.
تاول کف پائي (Bumble Foot)

بلدرچين هاي مبتلا به تاول کف پائي نشانه هاي لنگش را نشان داده و در معاينات، مفاصل درگير متورم و بزرگ شده بودند. بالشتک کف پائي و بافتهاي اطراف دچار تورم پيازي شکل (Bulbons Swelling) بودند. کپسول مفاصل تارس پا ضخيم و سفت شده و غشاهاي سينوويال نيز ضخيم شده بود. با برش سطح محل ضايعه، برجستگي سفيد رنگي در داخل بافت ديده مي شد، که از اين ضايعات باکتري E.Coli جدا شد.
استافيلوکوکوس آلبوس

ميزان بالاي جراحات وارده به سر، بالها و پا به علت تهييج و تحريک بلدرچين ها در هنگام تغذيه و يا تيمار و اداره آنهاست. هنگاميکه بلدرچين ها مي ترسند و يا مضطرب مي شوند، پرواز کرده، به علت برخورد به سقف و ديواره قفسها، سر و ساير نقاط بدنشان آسيب مي بيند و عفونت باکتريائي سبب تشکيل آبسه در نقاط جراحت ديده سر، بالها و پاها مي شود. از اين آبسه ها ، غالبا باکتري استافيلوکوکوس آلبوس جدا شده است.
کلاميديا پسي تاسي

جوجه بلدرچين هاي يک روزه به عفونت تجربي C.Psittaci (سويه اي با منشا مرغ عشق استراليائي) با تلقيح از راه کيسه هاي هوائي بسيار حساس هستند. در مقابل بلدرچين هاي هفت روزه نسبت به عفونت تجربي با همان دز مورد استفاده براي جوجه بلدرچين هاي يک روزه مقاوم بوده و تلفاتي در آنها ديده نشد. در جوجه بلدرچين هاي يکروزه عفونت به شکل حاد و کشنده با تکثير کلاميديا بروز نمود. تلقييح اين باکتري به ميزان زير دز کشنده، سبب عفونت نهفته در جوجه بلدرچين هاي يکروزه شد.
بلدرچين هاي هفت روزه اي که سيستم ايمني آنها با تجويز سيکلوفسفاميد سرکوب شده بود، مقاومت خود را از دست دادند. تجويز سيکلوفسفاميد سبب برگشت عفونت نهفته به شکل کشنده بيماري شد که به علت توقف توليد آنتي بادي و تکثير کلاميديا در جوجه بلدرچين هاي يک روزه مي باشد.
بورليا انسرينا

چهار قطعه بلدرچين به طور تجربي با بورليا انسرينا (Borrelia Anserina) تلقيح شدند.
گسترش هاي خوني يک قطعه از بلدرچين ها پس از ۹۶ ساعت مثبت بود، هرچند نمونه هاي گرفته شده پس از ۱۲۰ ساعت منفي بود. يکي از بلدرچين ها پنج روز پس از تلقيح تلف شد. نشانه هاي پيش از مرگ شامل کزکردگي، لاغري و کم خوني بود. کالبد گشائي بلدرچين تلف شده، ضايعات مربوط به عفونت ناشي از بورليا انسرينا را نشان داد که شامل بزرگ شدگي طحال و انفارکت هاي ستاره اي شکل بي رنگ با اندازه ۴ ميلي متر بر روي آن، بزرگ شدگي کبد همراه با نواحي نکروزه بود. رنگ آميزي لامهاي حاصل از مهر کردن کبد (Impression) طحال و کليه با روش گيمسا، عفونت شديدي از اسپيروکت را نشان مي داد.

رهنمودهاي جلوگيري از بروز بيماري.

·

تا جای ممکن بلدرچین بالغ را براي افزودن به گله‌تان يا جهت آوردن يك نژاد جديد خريداري نكنيد. در عوض، تخم‌ بلدرچين يا جوجه بخريد. با رُشد آنها در مقدماتي كه شما براي آنها فراهم مي‌كنيد، آنها در معرض شرايط و مسائل فارم شما قرار مي‌گيرند و پرورش به زودي ايمن مي‌شود.

·       جوجه يا تخم ارزان نخريد. در صورت امكان سابقه‌ي پرورش‌دهنده را بدانيد. جوجه‌هاي خريداري شده را از جوجه‌هاي خودتان براي ۳ هفته جدا نگه‌داريد.

·       با سالن و تجهيزات تميز و ضدعفوني شده شروع كنيد. جا آبي‌ها را (لابه‌لاي آنها را) روزانه تميز كنيد. (جا آبي‌ها را تكان دهيد تا آب پُر شود) جاداني‌ها را حداقل هفته‌اي يكبار تميز كنيد.

·       هميشه مطمئن باشيد كه آب و غذا فقط حاضر نيست بلكه به راحتي براي پرندگان قابل دسترسي نيز مي‌باشند. نبايد بيش از حد اب و غذا را دست‌يافتني سازيد. چندين منبع (غذايي) از هر كدام (آب و غذا) در هر سالن قرار دهيد.

·       پرندگان را با زور و فشار پر نكنيد. (در سالن و قفس)

·       غذاها را زياد ذخيره نكنيد. خوراك‌هايي كه بيشتر از مدت (طولاني ) ذخيره‌ مي‌شوند، ممكن است كپك‌زده شوند. همچنين، خوراك مانده برخي از ارزش‌هاي تغذيه‌اي خود را از دست خواهد داد.

·       براي پرنده‌هاي مريض حرارت فراهم كنيد. آنها به آساني سردشان مي‌شود و بايد گرما براي بهبودي سريع‌تر و مطمئن‌تر تأمين گردد. طبيعتاً، مرگ و مير (تلفات) وقتي گرما تأمين است خيلي بالا نيست.

·       پرنده‌هاي جوان را از بالغ‌ها جدا كنيد. پرنده‌هاي جوان بيشتر در معرض ارگانيسم‌ بيماري‌هاي متعدد هستند. آنها با افزايش سن مفاوم‌تر مي‌شوند. پرنده‌هاي بالغ ممكن است يك منبع آلودگي باشند در صورتي كه پرنده‌هاي جوان جدا نشده باشند.

·       اول مراقب جوان‌ترين پرنده‌ها باشيد و درآخر پيرترين‌ها.

·       پس از سروكار داشن با پرنده‌هاي مريض، از پرنده‌هاي سالم ديدن نكنيد تا زماني كه دوش بگيريد. لباس‌هايتان را عوض كنيد و كفش‌ها را ضدعفوني يا عوض كنيد. ممكن است اين خيلي افراطي به نظر برسد. اما اگر پرنده‌هاي زيادي را مي‌پرورانيد، اين كار بايد انجام شود.

·       فقط از جعبه‌ها يا صندوق‌هاي تميز و ضدعفوني شده براي انتقال بلدرچين استفاده كنيد.

·       روزانه پرنده‌هاي مريض و مُرده را از سالن دور كنيد، پرنده‌هاي مرده را يا بسوزانيد يا كاملاً دفن كنيد. پرنده‌هاي مريض را هم تا زمان بهبودي جدا نگه‌داريد.

·       پرنده‌هايي كه روي زمين هستند را طوري قرار دهيد كه (در سالن‌ها) زير پاهايشان خيس نشود. ركود آب منجر به پيدايش انگل‌ها و بيماري‌ها مي‌شود.

·       اجازة ديدار غيرقابل ضمانت (بي‌جا) را ندهيد. جويندگان كنجكاو، فروشندگان دان يا فروشندگان دارو بايد در خانه يا محل كار يا با تلفن با شما سروكار داشته باشند نه در سالن بلدرچين. براي كساني كه بايد ديدن كنند ـ خريداران آينده يا مشاوران سلامت و مديريت ـ چكمه‌هاي پلاستيكي يا مواد ضدعفوني كننده براي كفش‌هايشان تهيّه كنيد كه قبل از ورود به سالن استفاده كنند.

·       در مقدمه‌ي كارتان انواع ديگر پرندگان را نگهداري ننماييد. انتقال برخي مشكلات از نوعي به نوع ديگر مي‌تواند رُخ دهد.

·       پرنده‌هاي وحشي، مگس‌ها و ديگر حشرات و جويندگان را كنترل

تغذیه بلدرچین

 

nEnergy base kcal  ME/kg dieto  Starting & Growing

۳,۰۰۰

Breeding

۳,۰۰۰

۱Protein%۲۴٫۰۲۰٫۰
۲Argenine%۱٫۲۵۱٫۲۶
۳ Glicine+serine%۰٫۳۶۰٫۴۲
۴Histidine%۰٫۸۸۰٫۹۰
۵Louoine%۱٫۶۹۱٫۴۲
۶Lysine%۱٫۳۰۱٫۱۵
۷ Methionine+eysune%۰٫۷۵۰٫۷۶
۸Methionine%۰٫۵۰۰٫۴۵
۹ Phenylanine+tyrosine%۱٫۸۰۱٫۴۰
۱۰ Phenylanine%۰٫۹۶۰٫۷۸
۱۱Threonine%۱٫۰۲۰٫۷۴
۱۲Tryptophan%۰٫۲۲۰٫۱۹
۱۳Valine%۰٫۹۵۰٫۹۲
۱۴Linoleic acid%۱٫۰۱٫۰
۱۵Calcium%۰٫۸۲٫۵
۱۶ Phosphorus.available%۰٫۴۵۰٫۵۵
۱۷Potassium%۰٫۴۰٫۴
۱۸MagnesiumMg۳۰۰۵۰۰
۱۹Sodium%۰٫۱۵۰٫۱۵
۲۰Chlorine%۰٫۲۰۰٫۱۵
۲۱ManganeseMg۹۰۷۰
۲۲ZineMg۲۵۵۰
۲۳IronMg۱۰۰۶۰
۲۴CopperMg۶۶
۲۵IodineMg۰٫۳۰٫۳
۲۶SeleniumMg۰٫۲۰٫۲
۲۷Vitamin AIU۵٫۰۰۰۵٫۰۰۰
۲۸Vitamin DICU۱٫۲۰۰۱٫۲۰۰
۲۹Vitamin EIU۱۲۲۵
۳۰Vitamin KMg۱۱
۳۱BiboflavinMg۴۴
۳۲ Pantothenic acidMg۱۰۱۵
۳۲NiacinMg۴۰۲۰
۳۳Vitamin B12Mg۰٫۰۰۳۰٫۰۰۳
۳۴CholineMg۲٫۰۰۰۱٫۵۰۰
۳۵BiotinMg۰٫۳۰٫۱۵
۳۶FolacinMg۱۱
۳۷thiaminMg۲۲
۳۸PyridoxineMg۳۳

ترتیب جیره بلدرچین:

ترتیب جیره بلدچین:

سن

ذرت%

جو%

سویا%

پودر ماهی%

سبوس گندم%

پودر استخوان %

نمک%

۱تا۴۴روزگی

۵۲

۵

۲۳

۱۳

۵

۷/۱

۳/۰

۴۵تا۱۰۰روزگی

۴۸

۷

۲۲

۱۱

۹

۷پ۱

۳/۰

جدول زیر وزن پرنده را در هفته های مختلف و میزان دان مصرفی را نشان می دهد.

میزان دان مصرفی در هفته بر حسب گرم

وزن پرنده بر حسب گرم

هفته ها

۶۰

۹۵

۱۰۰

۱۱۰

۱۱۵

۱۲۵

۸-۶

۵۲

۱۰۲

۱۴۴

۱۹۶

۲۳۶

۱

۲

۳

۴

۵

۶

بلدرچين نر۱۲۰ تا۱۵۰ گرم

بلدرچين ماده ۱۵۰ تا ۱۸۰ گرم

پرورش بلدرچين از سال ۱۹۰۰ ميلادي در كشور ژاپن براي تهيه گوشت و تخم رايج بوده است.

بلدرچين ها تخم زيادي توليد مي كنند.بلدرچين ماده ۲۶۰ عدد تخم در اولين سال تخم گذاري خود مي گذارد روي همين اصل بلدرچين ها كثير تخم هستند.بلدرچين ماده درحدود سن۵۰ روزگي به اوج توليد تخم ميرسد.بلدرچين هاي ماده۷۵%تخم هاي خود را بين ساعات۳ تا۵بعد از ظهر مي گذارند و۲۵%بقيه را در هنگام شب.

مواد غذايي تشكيل‌دهنده جيره بلدرچين عبارتند از: آب، پروتئين، كربوهيدرات، چربي، مواد معدني و ويتامين‌ها.
اگرچه تمامي اين اقلام ضروري هستند،‌ اما آب كافي، به عنوان مهم‌ترين ماده‌ غذايي محسوب مي‌گردد. آب پاكيزه و تميز بايستي به طور منظم و دائم به خصوص تحت شرايط گرم و مرطوب در اختيار پرندگان باشد. بلدرچين به حداقل ۲ برابر وزن خويش نياز به آب دارد. و برابر با وزن خويش نيازمند غذا بر حسب ماده خشك هستند. در صورت مصرف قدري نمك اضافي در جيره يا در فصول خشك سال ميزان نياز به آب نيز افزايش مي‌يابد.
در اين مقاله سعي شده نيازهاي غذائي بلدرچينهاي ژاپني بويژه در مواد ضروري جيره تشريح گردد.

پروتئين
پروتئين، اسيدهاي آمينه مورد نياز براي رشد و توليد تخم را فراهم مي‌آورد. نيازمندي‌هاي بلدرچين در زمينه پروتئين جيره تحت‌تأثير ميزان انرژي متابوليزه و ساير اجزاء مصرفي در ساخت جيره مصرفي بلدرچين قرار دارد. تحقيقات پيشين نشان داد كه گله‌هاي بلدرچين با موفقيت با مصرف جيره‌هاي استارتر بوقلمون حاوي حدود ۲۸ـ۲۱% پروتئين خام پرورش داده شده‌اند. پرفسور لي و همكاران نشان دادند كه براي جيره استارتر ميزان پروتئين خام برابر با ۲۱% مورد نياز است كه مي توان اندازه آن را تا ۳ هفتگي به ۲۰% كاهش داد.
پروتئين گران‌قيمت‌ترين ماده غذايي است و بايستي از منابع باكيفيت بالا تأمين شود. كيفيت پروتئين براساس اسيدهاي آمينه تشكيل دهنده ماده غذايي و قابليت دسترسي اسيدهاي آمينه پس از هضم از دستگاه گوارش بلدرچين تعيين مي‌شود. اسيدهاي آمينه به عنوان اجزاء سازنده پروتئين‌ها محسوب مي‌شوند از ميان ۱۹ اسيدآمينه مورد نياز بلدرچين، ۱۳ اسيدآمينه، انواع ضروري تلقي شده و بايستي از طريق جيره تأمين شوند و ۶ اسيدآمينه نيز غيرضروري است چرا كه در بدن ساخته مي‌شوند و لازم نيست كه ضرورتاً در داخل جيره باشند.
۱۳ اسيدآمينه ضروري عبارتند از: آرژنين، سيستين، گليسين،‌هيستيدين، ايزولوسين، لوسين، ليزين، متيونين، فنيل آلانين،‌ ترسوانين،‌ تريپتوفان،‌ ايتروزيي و روايس. مواد غذايي از لحاظ کيفي وکمي و از لحاظ اسيدهاي آمينه با يكديگر متفاوت اند. جيره بلدرچين عمدتاً از اقلام گياهي تشكيل شده است. بهترين اقلام گياهي مصرفي در جيره عبارتند از: ذرت، كنجاله سويا،‌سورگوم، برنج و سبوس گندم.
متيونين و ليزين اغلب به ميزان اندكي در منابع گياهي يافت مي‌شوند اما به هر حال متيونين و ليزين سنتيك معمولاً براي متعادل كردن به تركيب اسيدهاي آمينه به جيره افزوده مي‌شوند.
در حاليکه اقلام حاوي پروتئين‌ مانند پودر ماهي، پودر گوشت و استخوان و غيره، منابع خوبي براي تامين اسيدهاي آمينه ضروري تلقي مي‌شوند اما اغلب گران‌قيمت‌تر از اقلام پروتئين گياهي بوده و ميزان مصرف کمتري دارند بعلاوه اينکه ساير مواردي نظير امکان انتقال برخي بيماريها از طريق منابع پروتئين حيواني موجب بروز محدوديتهائي در خصوص استفاده از اين مواد مي گردند.

انرژي
ميزان غذاي مصرفي به ميزان انرژي قابل متابوليزه (ME) جيره، سن پرندگان، وضعيت توليد مثلي و دماي محيط بستگي دارد. در مناطق با آب و هواي معتدل انرژي مورد نياز براي بلدرچينهاي در حال رشد ۲۶۰۰ تا ۳۰۰۰ كيلوكالري انرژي متابوليزه در هر كيلوگرم گزارش شده است.
در حالي كه تحقيقات ما در شرايط حاره‌اي نشان داد كه ميزان انرژي مورد نياز ۲۸۰۰ كيلوكالري ME/kg در مورد بلدرچين‌هاي در حال رشد مي‌باشد. كه براي بلدرچيـن‌هاي تخم‌گذار به ۲۵۵۰ كيلوكالري ME/kg بالغ مي‌گردد.
اگر چه افزايش انرژي از ۲۶۰۰ تا ۲۸۰۰ كيلوكالري ME/kg بر وزن‌گيري اثري ندارد، ولي به طور قابل توجهي بر بهره‌وري جيره مصرفي تأثير مي‌گذارد چرا كه ميزان جيره مصرفي به شدت كاهش مي‌يابد.
منبع اصلي تأمين انرژي دانه‌هاي غلات هستند كه اجزاء اصلي جيره محسوب مي‌شوند. در بيشتر جيره‌ها چربي‌هاي حيواني و گياهي نيز براي تامين مقادير بالاتر انرژي مصرف مي‌شوند.

ويتامين‌ها
ويتامين‌ها را مي‌توان تحت دسته ويتامين‌هاي محلول در چربي (K, F, D, A) و محلول در آب (ب ـ كمپلكس) طبقه‌بندي نمود. بسياري از ويتامين‌ها كاملاً پايداراند و گروهي نيز به سرعت در مواجه با گرما، نور خورشيد يا هوا فاسد مي‌شوند. بلدرچين‌هاي پرورشي در داخل سالن كاملاً به ويتامين‌هاي موجود در جيره غذايي وابسته‌اند كه بايستي با مقادير و نسبت‌هاي صحيحي به كار گرفته شوند. چرا كه آنها به منابع طبيعي اين مواد دسترسي ندارند.
كاركردهاي اصلي ويتامين‌ها به شرح ذيل مي‌باشد:

ويتامين A
ويژگي اساسي ويتامين ‌A كاركرد آن در اطمينان ‌بخشي به رشد كافي و به عنوان وسيله‌اي براي كمك به پرنده در مقاومت در برابر بيماري است. ويتامين A براي بينايي، توليد تخم‌مرغ و توليد مثل ضروري است. بلدرچين ‌هاي تخم‌گذار دريافت كننده مقادير ناكافي ويتامين A ، تخم‌هاي كمتري مي‌گذارند و تخم‌هاي گذاشته شده نيز اغلب به جوجه تبديل نمي‌شوند. براي جوجه درآوري و باروري بهتر بلدرچين‌هاي ماده وجود IU 2500 ويتامين A به ازاي هر كيلوگرم خوراک مورد نياز مي‌باشد همچنين قابليت جوجه درآوردن و بقاء جوجه‌هاي تازه از تخم خارج شده با مصرف ۳۲۰۰ واحد بين‌المللي ويتامين A در هر كيلوگرم جيره ارتقاء خواهد يافت.
اين ويتامين در بدن پرنده از مولكول‌هاي مولد خود يعني كاروتن شكل مي‌گيرد كه در سبزيجات و ذرت زرد يافت مي‌شود. خرد كردن اقلام غذايي احتمال از بين رفتن و بي اثر شدن اين ويتامين را در طول نگه‌داري تسريع مي‌كند. به خصوص اگر محل نگه‌داري گرم و مرطوب باشد چرا كه تماس با هوا موجبات نابودي اين ويتامين را فراهم مي‌آورد. در نتيجه، صنعت توليد خوراك دام به ويتامين A دريافتي از طريق اقلام غذايي كفايت نمي‌كند. ويتامين A خشك يا پايدار شده براي برآورده‌سازي نيازهاي پرنده به جيره افزوده مي‌گردد. طبق مطالعات انجام گرفته افزودن ۴۰۰۰ واحد بين‌المللي ويتامين A به ازاي هر كيلوگرم جيره براي رشد و توليد مثل مطلوب بلدرچين‌ها كفايت مي‌كند.

ويتامين D
ويتامين D اشكال مختلفي دارد. امّا D2 و D3 مهم‌ترين اشكال موجود محسوب مي ‌شوند. ويتامين D3 براي بلدرچين جنبه ضروري دارد. ويتامين D به جذب كلسيم و فسفر از دستگاه گوارش و تركيب كلسيم بر پوسته تخم‌ بلدرچين كمك مي‌كند.
فوراتد (۱۹۷۹) نشان داد كه محدوديت غذايي ويتامين D3 كمكي، علي‌رغم كاستن از ميزان جيره دريافتي، از وزن بدن پرندگان نر و ماده نمي‌كاهد. با اين وجود، ‌توليد تخم از ۷۴% به ۲۰% كاهش نشان مي‌دهد. در آزمايش ديگري، بلدرچين نر بالغ با مصرف جيره غذايي فاقد ويتامين D3 به مدت يك سال همچنان شرايط بدني خوب خود را حفظ نمودند. اما تلفات ۹۰ و ۱۶% به ترتيب در بلدرچين‌هاي نر و ماده ديده شد. در حالتي كه هر دو از تعادل منفي كلسيم به يك حدود رنج مي بردند.
وجود ويتامين ‌D با نور خورشيد مرتبط است چرا كه تابش نور خورشيد ساخته شدن ويتامين D در بدن پرنده را تحريک مي‌كند. متأسفانه بلدرچين‌هاي تخم‌گذار به ندرت در معرض نور مستقيم خورشيد قرار دارند و بنابراين ميزان ساخت ويتامين D در بدن آنها محدود است. توليد كنندگان بلدرچين به طور معمولي ويتامين D را به مقادير موردنياز به جيره پرنده مي‌افزايند تا اهداف توليدي را با كمك آنها و نيز با استفاده از ويتامين D موجود در اجزا جيره برآورده سازند.

ويتامين E
كمبود ويتامين E سبب بروز بيماري در دستگاه عصبي جوجه‌ها با نام بيماري جوجه ديوانه (آنسفالومالاسي) مي‌گردد. همچنين وجود اين ويتامين در گله‌هاي مادر براي برخورداري از قابليت جوجه درآوري مناسب تخم‌ها ضروري است. آنسفالومالاسي با وجود مقاديري از چربي‌هاي غيراشباع حساس در برابر فساد و تندشدگي رُخ مي‌دهد. در اين حالت بهتر است مقداري تركيبات آنتي‌اكسيدان براي جلوگيري از فساد چربي‌ها بدان افزوده شوند.
كمبود ويتامين E در جيره‌هاي حاوي پروتئين سويا و نشاسته، بر وزن بدن،‌ ميزان مصرف جيره يا توليد تخم بلدرچين ژاپني تأثيري ندارد. با اين حال، سبب ناباروري در ميان بلدرچين‌هاي نر مي‌گردد كه با افزودن IM 40 ويتامين E به هر كيلوگرم جيره براي مدت ۲ هفته رفع مي‌گردد. باروري و قابليت جوجه درآوري تخم بلدرچينهائي که با جيره معمولي حاوي گلوكز و كنجاله سويا، اما داراي مقادير ناکافي ويتامين E، تغذيه شده اند پس از ۲۰ هفته به شدت كاهش مي‌يابد و ادامه مصرف اين جيره براي مدت ۳۵ هفته سبب آنسفالومالاسي يا ديستروفي عضلاني مي‌گردد.
دانه‌ها و كنجاله يونجه مهم‌ترين منابع طبيعي ويتامين E به شمار مي‌آيند.

ويتامين K
ويتامين K يك عنصر ضروري در ساخت پروترومبين به شمار مي‌آيد كه ماده شيميايي ضروري براي لخته شدن خون است و كمبود آن مي‌تواند به پارگي عروق خوني و خونريزي گسترده منجر شود. ويتامين ‌K به طور طبيعي در تمام غذاها به خصوص كنجاله شبدر مصري يافت مي‌شود. ميزان نياز كم است و مصرف IU/kg2 در شرايط معمولي كفايت مي‌كند. در صورت بروز مشكل مي توان از محصولات سنتيتك محلول در آب ويتامين K3 استفاده کرد.

ويتامين ب ـ كمپلكس
اين ويتامين‌ها به خوبي در غلات و دانه‌ها يافت مي‌شوند و كمبود آنها به طور معمول رخ نمي‌دهد. كاركردهاي اصلي ويتامين‌هاي گروه B كمك به بلدرچين در دست‌يابي به رشد مطلوب است.
تيامين (ويتامين B1)
وجود اين ويتامين براي متابوليسم كربوهيدراتها ضروري است.
علائم كلاسيك پلمي نوريت در جوجه‌هاي بلدرچين تازه از تخم خارج شده اي که با جيره بوقلمون مادر حاوي ۲/۳ ميلي گرم تيامين در كيلوگرم تغذيه مي شدند، گزارش شده است.
اين بلدرچين‌ها پاسخ مناسبي را در برابر تزريق ويتامين از خود نشان دادند. بلدرچين‌هاي ژاپني مادر نياز بيشتري به تيامين دارند كه mg/kg 8/0 جيره گزارش گرديده است.
ريبوفلاوين (ويتامين B2)
در صورت فقدان ويتامين B12 و ،ويتامين C ، مقدارmg 8 ريبوفلاوين به ازاي هر كيلوگرم جيره پيشنهاد شده است كه در حضور اين ويتامين‌ها به ۴ ميلي‌گرم كاهش مي‌يابد. علائم نشان دهنده كمبود ريبوفلاوين عبارتند از: كاهش رشد، تلفات بالا، اختلال در ايستادن و وضعيت بدني، كه در بلدرچين‌ها فلج پنجه خميده ناميده مي‌شود. در صورت تداوم دو هفته‌اي كمبود ريبوفلاوين پرها نيز در نخواهند آمد.
مطالعات در مورد تأثير كمبود ريبوفلاوين بر تكامل دستگاه توليد مثل و جنين در بلدرچين‌هاي ژاپني، تلفات بالايي را در گروه مبتلا به كمبود ريبوفلاوين نشان داده است. مقادير ۴ و ۸ ميلي‌گرم/كيلوگرم براي حفظ و تداوم توليد جنين تخم لازم است. داده‌هاي حاصله از تعداد هچ‌هاي هفتگي نشان داد كه افزودن مقادير اندكي از ريبوفلاوين به جيره پايه مي‌تواند بر افزايش موارد فلج پنجه خميده بيانجامد در حالي كه مصرف مقادير بالاتر كاهش آن را به همراه دارد.

اسيد نيكوتينيك
با خورانيدن يك جيره عاري از اسيدنيكوتينيك به بلدرچين ۴ روزه كاهش رشد ملاحظه مي گردد. همچنين جوجه‌هاي تازه از تخم خارج شده بلدرچين، ۹ روز پس از مصرف اين جيره تلف شدند. سن پرندگان تعيين كننده شدت علائم كمبود اسيدنيكوتينيك بود. كاهش مشخص در رشد، بسته شدن چشم‌ها، كاهش فعاليت و آتروفي شديد عضله سينه در بلدرچين‌هاي مصرف كننده جيره دچار كمبود اسيدنيكوتينيك مشاهده شد. مطالعات بيشتر نشان داد كه وجود mg/kg 40 براي رشد طبيعي بلدرچين‌ها مناسب است.
اسيدپانتوتنيك
به منظور پيشگيري از تلفات و رشد طبيعي جوجه‌هاي بلدرچين مصرف مقادير mg/kg 5/7 كلسيم پانتوتنات در جيره‌هاي خالص شده ضروري است اگر چه براي درآوردن پرها به طور طبيعي ۳۰ـ۱۰ ميلي‌گرم از اين ماده مورد نياز است. مطالعات تکميلي نشان دادند كه ميزان نياز بلدرچين‌ها به اين ماده تا ۵ هفتگي mg/kg 40 مي‌باشد.
در بلدرچين‌هاي مادر براي برخورداري از باروري مطلوب و قابليت جوجه درآوري بالا mg/kg 10 كلسيم پانتوتنات نياز است. تخم‌هاي حاصله از بلدرچين‌هاي ماده اي که دچار كمبود اسيد پانتوتنيك در جيره بوده اند، در اواخر دوره انكوباسيون تلف مي‌شدند و خونريزي‌هاي جنيني، خيز و جنين داراي پاهاي خميده در آنها قابل مشاهده بود.
كولين
بلدرچين ژاپني در حال رشد، در مقايسه با طيور معمولي نيازمند مقادير بالاتري از كولين براي حمايت از حداكثر رشد و پيش‌گيري از وقوع نرمي استخوان، حفظ حداكثر وزن تخم، توليد تخم و قابليت جوجه درآوري است. بلدرچين بالغ به مقادير بالاتري كولين در مقايسه با طيور تخم‌گذار نيازمندند كه حدود mg/kg3100 جيره مي‌باشد.
اسيدفوليك
كمبود اسيدفوليك در بلدرچين در حال رشد سبب رشد نامناسب پرها، تلفات بالا، ضعف پاها و فلج گردن مي‌شود اين علايم مشابه علايم قابل مشاهده در بوقلمون است. جوجه‌هاي بلدرچين نيز از كم‌خوني و سندروم پنجه خميده رنج مي‌برند. ميزان اسيدفوليك مورد نياز در بلدرچين در حال رشد معادل mg/kg 36/0 ـ ۳/۰ براي جيره است.

بيوتين
مطالعات نشان داده اند كه بيوتين زيادتري نسبت به ساير طيور براي كسب وزن و توليد تخم‌مرغ بيشتر مورد نياز است.

ويتامين B12 (بيانوكوبالآسين)
ويتامين B12 براي رشد پرهاي قرمز معمولي ضروري است. براي دستيابي به قابليت جوجه درآوردن بهتر، وجود مقادير كافي اسيد پانتوتنيك و ويتامين B12 ضروري است. مقادير مشابهي از ويتامين ب كمپلكس را مي‌توان در تمامي اقلام غذايي يافت. بايستي تأكيد نمود كه ويتامين B12 فقط در غذاهاي با منشأ دامي يافت مي‌شوند.

مواد معدني

علاوه بر پروتئين، كربوهيدرات‌ها، چربي‌ها و ويتامين‌ها، بسياري از ديگر عناصر بخشي از نيازهاي غذايي بلدرچين را تشكيل مي‌دهند. مواد معدني را مي‌توان به ريزمغذي‌ها و درشت مغذي‌ها تقسيم نمود. درشت‌مغذي‌ها در مقادير بالا مورد نياز هستند و اغلب عناصر اسيد، باز يا ساختاري را تشكيل مي‌دهند كه عبارتند از: كلسيم، فسفر، پتاسيم، منيزيوم، گوگرد و نمك. ريزمغذي‌ها در فعال سازي يا تكميل آنزيم‌ها نقش دارند و عبارت اند از: كبالت، مس، يد، آهن، منگنز، سلنيوم و روي. مواد معدني ۳ تا ۵% وزن بدن بلدرچين را تشكيل مي‌دهند و چون قابل سنتز نيستند بايستي حتماً از جيره تأمين شوند.

كلسيم و فسفر

اعمال اصلي اين دو نوع ماده معدني ساخت استخوان‌هاي بدن است. كلسيم براي ترکيب روي پوست تخم ضروري است. در مورد كلسيم و فسفر فقط مقدار مهم نيست بلكه نسبت نيز داراي اهميت مي‌باشد. براي بلدرچين‌هاي در حال رشد جوان اين نسبت ۱ به ۱ يا ۲ به ۱ خواهد بود. بلدرچين جوان نيازمند حداقل ۸/۰% جيره كلسيم و ۴۵/۰% فسفر قابل دسترس است در حالي كه براي بلدرچين تخم‌گذار اين مقدار در مورد كلسيم به ۵/۲ تا ۳% مي‌رسد كه اين عضو بخش اصلي پوسته را تشكيل مي‌دهد.
مطالعات انجام شده اوليه، زمانيکه جيره حاوي ۵۸/۰ تا ۱۸/۱% فسفر خام و ۴۴/۰ تا ۳/۲% كلسيم بود، تا ۶ هفتگي تفاوتي را در وزن بدن يا خاكستر استخوان نشان ندادند.
البته مطالعات بعدي نشان دادند كه ۷/۰% كلسيم براي بلدرچين در حال رشد كفايت مي‌كند و ميزان ۹/۴% رشد را به تأخير مي‌اندازد. همچنين بلدرچين در حال رشد و تخم‌گذار تا زماني كه حاوي ۸/۰% ، ۵/۱% ، ۶/۲% يا ۵/۳% كلسيم باشد، از نظر تعادل كلسيمي در حالت مثبتي قرار دارد ولي ميزان كلسيم بالاتر از ۵/۳% از قابليت جوجه درآوري مي‌كاهد.
مواد معدني در بسياري از اجزاء جيره يافت مي‌شوند. پودرهاي استخوان و گوشت و لبنيات منابع مناسبي از كلسيم و فسفر به شمار مي‌آيند. همچنين مي توان از پوسته صدف، آهك، دي کلسيم فسفات و كربنات كلسيم معمولي براي تأمين اين عناصر در جيره غذايي استفاده کرد.

منيزيوم

منيزيوم يكي از اجزاء ضروري بافت و مايعات بدن است و يون ‌هاي اين عنصر به عنوان فعال كننده آنزيم‌هاي مهم دخيل در متابوليسم مطرح هستند. در صورت فقدان در جيره، بلدرچين‌ها رشد بطني پيدا مي‌كنند ، دچار تشنج مي‌شوند و سرانجام تلف خواهند شد. همچنين كمبود آن در جيره‌هاي بلدرچين‌هاي تخم‌گذار كاهش سريع تخم توليدي را به همراه دارد. نياز به منيزيوم mg/kg 300 تعيين مي‌شود.
در مطالعات انجام شده ميزان نياز به منيزيوم براي بقا و رشد با افزودن mg/kg 150 منيزيوم يا mg/kg 50 به آب آشاميدني تأمين گرديده است. سندرا و همكاران (۱۹۹۲) دريافتند كه اثرات زيانباري با مصرف يك هزار ميلي‌گرم منيزيوم در هر كيلوگرم جيره خالص شده حاصل مي‌گردد.
اجزاء طبيعي جيره حاوي مقادير كافي منيزيوم هستند. برخي از انواع آهك (دولوميت‌ها) حاوي درصد بالايي از منيزيوم هستند و بايستي از آنها پرهيز نمود چرا كه خاصيت مسهلي دارند و در مصرف كلسيم اختلال ايجاد مي‌كنند.

منگنز

كاركرد اصلي منگنز پيش‌گيري از وقوع پوكي استخوان است، وضعيتي كه در آن تاندون آشيل از شكاف پشت مفصل زانو حركت مي‌كند و به طرف پشت و طرفين حركت مي‌كند وجود اين عنصر براي رشد طبيعي، تريب در پوسته تخم‌مرغ، توليد تخم و قابليت جوجه‌ درآوردن ضروري است. اين ماده به شكل سولفات و منگنز به جيره افزوده مي‌گردد.

آهن، مس، كبالت

اين عناصر كمياب براي شكل‌گيري هموگلوبين ضروري هستند. كم‌خوني تغذيه‌اي ، زماني رخ مي‌دهد كه ميزان اين عناصر كم و اندك باشد. گلبول‌هاي قرمز خون حاوي آهن نيز هستند. پس از شكل‌گيري هموگلوبين، وجود مس براي استفاده از آهن ضروري است. مطالعات گزارش دادند كه نيازمندي بلدرچين ژاپني به آهن و مس به ترتيب ۱۲۰ و ۵ ميلي‌گرم/كيلوگرم براساس پروتئين سوياي جدا شده توسط BDTA مي‌باشد.
كبالت بخش لاينفكي از ويتامين B12 مي‌باشد كه در شكل‌گيري هموگلوبين دخيل مي‌باشد. مقدار اين عناصر در جيره حالت بسيار حساسي دارد. مقادير اضافي مي‌تواند حالت سمي داشته باشد. معمولاً فقط مقدار اندكي به جيره افزوده مي‌شوند. ماكووا و همكاران (۱۹۹۱) به مطالعه اثرات افزودن ۵۰ ، ۱۰۰، ۲۵۰ و ۵۰۰ ميلي‌گرم سولفات كبالت به ازاء هر كيلوگرم جيره بر روي ميزان B12 در كبد و روده كور پرداختند. غلظت B12 در موارد مصرف mg1200 سولفات كبالت در هر كيلوگرم جيره در بالاترين سطح ممكن بود.

سلنيوم

سلنيوم يكي از عناصر ضروري براي رشد بلدرچين حتّي در موارد وجود ويتامين E است. جيره‌هاي حاوي اسيدهاي آمينه و mg100 دي ـ آلفا ـ توكوفرول استات در كيلوگرم بايستي ۱/۰ ميلي‌گرم سلنيوم را به صورت سلنيت دريافت دارند تا بلدرچين بتواند به زندگي خود ادامه دهد.
اختلال توليد مثل در بلدرچين ژاپني مصرف كننده جيوه حاوي مقادير پايين سلينوم و ويتامين E از زمان خروج از تخم تا بلوغ مشاهده شده است. سرعت تخم‌گذاري و باروري تحت تأثير واقع نمي‌شود اما قابليت جوجه درآوري تخم‌هاي نطفه‌دار، زنده ماندن انواع نر و ماده بالغ و جوجه‌هاي تازه از تخم خارج شده كاهش نشان دادند. افزودن mg1 سلنيوم يا IU30 ويتامين E در هر كيلوگرم، از اختلال در توليد مثل جلوگيري مي‌نمايد. افزودن سلنيوم به جيره به ميزان mg/kg2/0 از آتروني لوزالمعده پيش‌گيري مي نمايد.

روي

بلدرچينهاي ژاپني در برابر كمبود روي در جيره بسيار حساس هستند. كمبود روي در جوجه بلدرچين با كاهش رشد، پر درآوردن غيرطبيعي، اشكال در تنفس و عدم هماهنگي در حركات و كاهش خاكستر استخوان همراه است.
نياز به روي جهت رشد طبيعي، پر درآوري مناسب و … به mg/kg 25 جيره مي‌باشد. پرندگاني که مقادير اوليه ۷۵ ميلي‌گرم روي به ازاي هر كيلوگرم را دريافت داشتند، بسيار بهتر از پرندگاني كه mg/kg25 روي مصرف كرده بودند رشد پيدا كردند. روي مي‌تواند در استخوان ذخيره شود و در طول محروميت از روي مورد استفاده قرار گيرد. كاهش در جذب روي در بلدرچين بالغ به دنبال مصرف مقادير بالاي كلسيم توسط كيندهولز و همكاران گزارش گرديده است.

نمك (كلريد سديم)

وجود اين ماده براي هضم پروتئين لازم است و علاوه بر اين در تعادل اسيد ـ باز هم دخالت دارد. بلدرچين هاي ژاپني در حال رشد با مصرف يك جيره خالص حاوي ۰۴۲/۰ تا ۰۵۱/۰% سديم، رشد نامناسب، تلفات بالا، تورم غده فوتلكيه، افزايش هماتوكريت و كاهش سديم پلاسما را نشان دادند كه اين موارد نشانگر اختلال در هموستاز مايعات و الكتروليت بدن است. مصرف سديم به ميران ۱/۰% اين مشكلات را رفع نمود.
مواد غذايي طبيعي معمولاً نيازمند نمك هستند تا نيازهاي بلدرچين به سديم و كلر رفع شود و اين ماده به طور معمول به مقادير ۲۵/۰ تا ۳۵/۰% به جيره افزوده مي شود. مصرف مقادير بالاي نمك اثرات مسهلي به دنبال دارد و سبب شل شدن مدفوع و ايجاد بستر خيس مي‌گردد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم فروردین ۱۳۹۱ساعت ۲۳:۲۶  توسط کوثرپرداز  |  نظر بدهید

قفس در پرورش بلدرچين

 

يكي از مهمترين نكات در پرورش بلدرچين انتخاب قفس مناسب مي باشد . متاسفانه يكي از عواملي كه تا كنون باعث شده از پرورش بلدرچين در ايران همانند ساير طيور استفبال نشود عدم وجود تجهيزات مناسب بوده است.

خوشبختانه در سال هاي اخير با تلاشهايي كه گروه بلدچين دماوند با ساير پروش دهندگان و توليد كنندگان تجهيزات طيور داشته است توانسته اند بعد از شناسايي استاندارد هاي لازم جهت توليد قفس براي انواع بلدرچين به توليد قفس براي نياز هاي داخلي شركت بپردازند. در اين مطلب سعي مي شود تا نكاتي را پيرامون انتخاب قفس بلدرچين براي شما توضيح دهيم.

انواع قفس :

منبري يا كاليفرنيايي: در اين مدل كود در كف سالن ريخته شده و يا درون گودالي كه در كف در نظر گرفته شده ريخته مي شود و توسط يك طيقه به بيرون سالن هدايت مي شود اين گونه فقس ها براي پرورش بلدرچين در واحد هاي صنعتي ونيه صنعتي توصيه نمي شود.

طبقه اي (باطري) : كود درون سيني يا نوار نقاله زير هر طبقه ريخته مي شود و به طور اتوماتيك يا دستي تخليه مي شود اين نوع از قفس بلدرچين مناسب ترين حالت براي پرورش بلدرچين مي باشد.

۱-ابعاد:

تجربه نشان داده كه بلدرچين هاي تخمگذار در اجتماع هاي ۲۰-۳۰ به بالا محصولات بهتر و بيشتري توليد مي كنند. و همچنيين براي كنترل بهتر بيماري ها و حذف سريعتر پرنده هاي معيوب اجتماع هاي بيشتر از ۳۰ بلدرچين مفيد فايده نبوده. لذا از باكس هايي استفاده شود كه بيشتر از ۳۰ بلدرچين با هم در ارتباط نباشند

بهترين ابعاد براي اين تعداد ۳۵* ۹۰ سانتي متر مي باشد و ارتفاع مناسب ۲۵ الي ۳۰ سانتي متر مي باشد.

۲-جنس قفس:

بهترين جنس براي ساخت فقس بلدرچين استيل و آهن گالوانيزه مي باشد كه استيل به دليل قيمت بالا معمولا استقبال نمي شود .

استفاده از چوب و سيم توري و كليه موادي كه آلودگي را در لابلاي ساختار خود جاي مي دهد پيشنهاد نمي شود

۳-آبخوري:

استفاده از آبخوري نيپل علاوه بر كنترل بهتر مصرف آب باعث جلوگيري از آلوده شدن آب مي كند.نيپل ها انواع گوناگوني دارند (استيل ، پلاستيكي و ساير فلزات) معمولا نيپل هاي پلاستيكي براي بلدرچين ها كفايت ميكند. اما نيپل هاي استيل از دوام و تكنولوژي بالاتري برخوردار است.

استفاده ا آبخوري هاي ناوداني و غيره به هيچ عنوا براي بلدرچين هاي تخمگذار و گوشتي داخل قفس توصيه نميگردد.

۴-دان خوري

استفاده از دانخوري هاي اتوماتيك زنجيري فقط در هنگامي توصيه مي گردد كه طول خط بيشتر از ۳۰ متر بوده ويا قيمت كارگر در منطقه فعاليت بالا باشد .جنس دانخوري ها بايد ورف گالوانيزه باشد .

۵-تهويه:

در نظر گرفتن فضاي كافي بين سيني كود و كف قفس بالايي و سقف قفس پايين براي جريان بهتر هوا اهميت بسزايي در توليد دارد متاسفانه توليد كنندگان تجاري قفس بلدرچين در ايران به خاطر كاستن از هزينه ها به هيچكدام از اين موارد دقت كافي نميكنند.

 

كشتار گاه بلدرچين

يكي از مشكلاتي كه تا چندي پيش پرورش دهندگان بلدرچين با آن مواجه بودند نحوه كشتار و پَركني بلدرچين بوده است . خوشبختانه امروزه علاوه بر كشتار گاه هايي كه در داخل براي ظرفيت هاي مختلف پرورش بلدرچين طراحي شده است ، خطوط كشتار بلدرچين به صورت هاي تمام صنعتي واتوماتيك از كشورهاي اروپايي توسط چند شركت وارد شده است . يكي از ده ها مزيت كشتارگاه هاي وارداتي منطبق بودن آنها با استانداردهاي اروپا است و اين امكان را به توليد كنندگان بلدرچين ميدهد كه صادرات محصولات خود مخصوصاً به اروپا را انجام دهند.

 

پرورش بلدرچين :

افرادي كه علاقمند به پرورش بلدرچين جهت نوليد گوشت باشند  بايد جوجه هاي آن را خودشان توليد و تكثير نمايند .زيرا محلي در ارتباط    با توليد انبوه جوجه بلدرچين و يا كارخانه جوجه كشي ويژه بلدرچين فعلا وجود ندارد . جهت ايجاد تاسيسات مربوط به پرورش بلدرچين نيز محلي  را كه داراي آب ، برق  و راه بوده وجاي خلوت باشد بايد انتخاب كرد  همچنين داراي امكانات لازم نسبت به حمل محصولات توليدي  به بازار باشد و از طرفي به دليل ايجاد بوي نامطبوع و جذب مگس در محلي خارج و دور از محل سكونت پروزرش داده شود . به همين دليل نياز به ايجاد سالن هاي جداگانه جهت پرورش مولدين و جوجه ها و تاسيسات مي باشد اين واحدها را مي توان بر اساس ظرفيت شان به صورت مجزا و يا بصورت واحد هاي جداگانه داخل يك ساختمان ايجاد كرد .

سمت و سوي سالن ها از نظر آفتابگير بودن مهم و با اهميت مي باشد     مثلا در مناطق گرمسير قسمت طولي سالن ها بايد در جهت شرق و غرب ساخته شود . اگر سايبان ساختمان هم مقداري طولاني در نظر گرفته شود از افزايش دماي داخل سالن در فصل تابستان كاسته خواهد شد زيرا در اين فصل خورشيد مدار عمودي را طي مي كند . اما در مناطق سردسير طول سالن در جهت شمال و جنوب ساخته مي شود با اين كار سالن ها در فصل زمستان آفتاب گير خواهند شد .

بادگير بودن ، ارتفاعات و كناردريا  محلي مناسب براي پرورش بلدرچين محسوب نمي گردد . مكان پرورش را مي توان بصورت بسته و باز ساخت . داخل سالن پرورش بر اساس برنامه و نحوه پرورش (داخل قفس و يا كف سالن ) ، ظرفيت جوجه ريزي در نظر گرفته شده و سرمايه موجود پرورش دهنده و … آماده سازي مي گردد . اگر پرورش در كف سالن     مد نظر باشد از بستر استفاده مي شود  در اين سيستم ارتفاع بستر در فصل تابستان ۵ ۳ سانتيمتر و در فصل زمستان ۸ ۵ سانتيمتر در نظر گرفته شده و با كاه ، تراشه نجاري ، پوسته برنج و يا خاك اره مي پوشانند .  درجه حرارت مطلوب در پرورش بلدرچين بالغ مابين ۲۷ ۲۱   درجه سانتي گراد مي باشد . سيستم نگهداري در قفس در انواع مختلف ( پرورش نيمچه گوشتي تخمگذار و … ) متداول مي باشد كف قفس  را مي توان در اندازهاي مختلف  ( ۲۵* ۱۵ ، ۲۰ * ۱۵ ، ۱۵ * ۱۵ )   انتخاب كرد اما ارتفاع بايد بين ۱۷ ۱۵ سانتي متر باشد . در قفس هاي    با ابعاد ذكر شده مي توان ۴ ۲ بلدرچين نگهداري كرد . در ابعاد كوچك يك نر و يك ماده ، اما در ابعاد بزرگ بازاء ۳ ۲ بلدرچين ماده   يك بلدرچين نر مناسب مي باشد .

 در قفس هاي سيستم آپارتماني ، جهت جمع آوري فضولات ، قسمت تحتاني هر قفس با كف فلزي پوشانده مي شود ، فضولات جمع شده يا بصورت اتوماتيك و يا بصورت دستي تخليه و پاك سازي مي شود . در قفس هاي تيپ كاليفرنيا ، مدفوع مستقيما به كف سالن ريخته و در آنجا جمع مي شود تخليه مستمر فضولات توليد شده از نظر تهويه و تامين هواي  پاكيزه داخل سالن موثر است .

شبكه هاي كف قفس در هر نوع آن بايد به ابعاد ۵/۱ ۱  سانتي مترواما شبكه سقف و ديواره ها  ۴ * ۵/۲ و يا ۵ * ۲  سانتي متر بهتر است . جهت سرازير شدن تخم ها ، كف بايد با زاويه ۱۵ درجه ساخته مي شود  به منظور جلوگيري از شكستن تخم ها در اثر برخورد با جدار شبكه فلزي، سرتاسر شبكه محل تجمع تخم ها با ابر پوشانده مي شود . اين عمل در جلوگيري از شكسته شدن تخم ها بسيار  مفيد مي باشد . پرورش بلدرچين بصورت گروههاي بزرگ نيز در داخل قفس امكان پذير مي باشد ، اما تراكم آنها نبايد از ۵۰ قطعه بيشتر باشد . جهت اجراي  اين روش ابعاد مختلف قفس بر اساس تعداد بالدرچين بشرح ذيل اشاره    مي گردد .

 

بازاء هر ۲۵ قطعه بلدرچين = ۳۰*۶۰*۶۰

بازاء هر ۵۰ قطعه بلدرچين = ۳۰*۱۲۰*۶۰

بمنظور كنترل و جلوگيري  از امكان جست و خيز و پرواز و ايجاد زخم  ارتفاع قفس ها نبايد بيشتر  از cm  ۳۰    باشد.

 

توليد مثل بلدرچين :

جهت اينكار از دستگاههاي جوجه كشي استفاده مي شود  بلدرچين در كوتاه مدت به بلوغ جنسي مي رسد جنس ماده در ۴۲ روزگي شروع  به تخم گذاري مي كند . توليد  اسپرم در بلدرچين نر در ۳۶ روزگي شروع مي شود اگر بازاء ۳ ۲ ماده بايد يك نر در نظر گرفته شود . در واقع شانس نطفه دار بودن تخم ها افزايش مي يابد . جهت تكثير و توليد مثل   از بلدرچين مادر و تخم هاي بدست آمده از آن استفاده مي شود .

بلدرچين هاي مادر خريداري شده نبايد بيشتر از ۳ ۲ هفته سن داشته باشند توليد تخم در روزهاي ۶۰ ۵۶ تخمگذاري به اوج خود مي رسد .

در صورت افزايش مدت زمان روشنايي از فروردين لغايت شهريور ۱۰۰- ۵۰ تخم مي گذارند پس از اين مدت وارد تولك ۵/۱ ماهه مي شوند . در پرورش مدرن و در شرايط صنعتي در طول سال از يك قطعه بلدرچين ۳۰۰ ۲۵۰ تخم يرداشت مي شود . شرايط ايده ال نوردهي و ايجاد روشنايي در سالن ۱۸ ۱۴ ساعت در روز مي باشد . در انتخاب تخم ها جهت استفاده  در جوجه كشي بايد به نكاتي همچون پاكيزگي تخم ، سالم بودن و به وزن آن توجه نمود . اگر مجبور به ذخيره تخم هاي بدست آمده از مادران مولد باشيم بايد در شرايط مناسب يعني در دماي ۱۸ ۱۶ درجه   سانتي گراد و رطوبت ۸۰ ۷۵% نگهداري گرد  . اگر تعداد تخم توليد شده كمتر از ظرفيت  ماشين جوجه كشي باشد مي توانيم تخم هاي بدست آمده را تا ۱۵ ۱۰ روز در شرايط محيطي فوق الذكر ذخيره  و نگهداري نمائيم .

تخم ها در روي راك بطرز افقي يا بشكلي كه نوك تيز آن در قسمت پائين قرارگيرد  مي گذارند ، درصورتي كه تخم  بلدرچين بيشتر از يك هفته جهت جوجه كشي ذخيره و نگهداري شود بايد هر روز با جابجا نمودن  ، وضعيت آنها تغيير داده شود . در توليد جوجه بلدرچين توسط ماشين جوجه كشي   رعايت ۴ شرط دما ، رطوبت و تهويه مناسب و جابجا  كردن الزامي است تخم بلدرچين بعد از ۱۸ ۱۷ روز هچ مي شود . دماي ماشين  جوجه كشي بايستي ۵/۳۷ درجه سانتي گراد باشد اما دو روز آخر درجه حرارت جوجه كشي كاهش داده مي شود .

تهويه توسط يك يا چند سوراخ ايجاد شده در سقف دستگاه انجام مي گيرد . همچنين FAN تعبيه شده داخل دستگاه  منجر به ورود هواي تميز به داخل و خروج هواي كثيف به خارج آن خواهد شد . در ۱۴ روز اول تخم هاي داخل ستري  بلافاصله هر ۴ ۲ ساعت يكبار و يا حداقل روزي ۵ بار جابجا مي شوند اگر اين كار توسط دستگاه و به صورت اتوماتيك باشد بازاء هر يك ساعت يكبار انجام خواهد گرفت ، دو روز آخر تخم ها به هچري انتقال داده مي شوند .

تعداد جوجه هاي هچ شده بازاء هر يكصد تخم راندمان هچ را مشخص     مي كند . تعداد تخم هاي بارور بازاء هر يكصد تخم نيز ميزان باروري   را تعيين مي كند بهترين موقع تعيين درصد ( باروري و راندمان هچ )  انتقال تخم ها از ستري به هچري مي باشد.

تعيين ظرفيت دستگاه جوجه كشي و محاسبه اندازه گله مادر :

اگر فرضا بر اساس ارزيابي هاي بعمل آمده نياز بازار به ۱۰۰۰ قطعه بلدرچين در هفته برآورد و مشخص شود . بايد ۱۰% افزون بر نياز بازار بلدرچين توليد و عرضه نمود . زيرا تلفات ۱۰ ۵% جوجه ها را در طول پرورش نبايد فراموش نمود به همين منظور جهت تامين ۱۰۰۰ قطعه جوجه بلدرچين در هفته بايد با در نظر گرفتن ۹۰% ميزان باروري تخم   ۸۰ % ميزان هچ به تعداد متوسط ۱۵۵۰ عدد تخم نياز مي باشد .

با اين حساب بايستي روزانه ۲۲۵ عدد تخم از گله مادر توليد و پس از يك هفته ذخيره كردن به دستگاه جوجه كشي منتقل مي نمائيم . اگر ميزان بارور بودن ۱۵۵۰ عدد تخم هاي جمع آوري شده در طول هفته   كه در داخل ماشين جوجه كشي گذاشته شده اند را ۹۰% تخمين بزنيم      در پانزدهمين روز آخر تعداد ۱۴۰۰ ۱۳۷۶ عدد تخم بارور از ستري      به قسمت هچري منتقل خواهد شد . بهمين منظور ظرفيت هچري بايد باندازه ۱۴۰۰ عدد تخم در نظر گرفته شود از طرف ديگر چون هفته اي يكبار تخم ها جمع آوري و داخل دستگاه گذاشته مي شود ظرفيت ستري   را بايد دو برابر آن در نظر گرفت . همچنين جهت تكميل ظرفيت دستگاه در هفته يعني جمع آوري و ذخيره ۲۵۰ عدد تخم در روز به پرورش  ۳۶۰ ۳۵۰ قطعه بلدرچين مادر نياز مي باشد . اگر در هر قفس يك نرو يك ماده پرورش دهيم باندازه تعداد ماده به بلدرچين نر نياز داريم .

ارقام ذكر شده در فوق بر اساس ۹۰% باروري و ۸۰% توان هچ و ۷۰% توليد تخم محاسبه گرديد. شايان ذكر اينكه كسب ارقام ذكر شده در توليد بسيار مشكل و در حين حال مطلوب مي باشد .

 

نگهداري و پرورش : جوجه ها يا در دستگاه هاي چند طبقه مادر مصنوعي  و يا در كف سالن  پرورش داده مي شوند . دماي محل بايد در اوايل پرورش  ۳۶ ۳۵ درجه سانتي گراد باشد  . سپس حرارت سالن بازاء هر هفته ۳ درجه سانتي گراد كاهش مي يابد اما به هيچ وجه نبايد دماي سالن به كمتر از ۲۲ دجه سانتي گراد كاهش يابد . پرورش در قفس هاي بزرگ كف شبكه اي نيز امكان پذير است . جهت جلوگيري از نوك زدن يا كاني باليسم انجام نوك چيني و كاهش شدت نور سالن و يا آويزان نمودن دسته هاي يونجه خشك مفيد مي باشد  ۲۰  عدد بلدرچين سه هفتگي را مي توان در فضاي به وسعت ۳۰*۳۰  سانتي متر جا داد .  پس از گذشت ۵ هفته بلدرچين ها به قفس هاي مخصوص  تخم گذاري منتقل مي گردد .  اگر پرورش دركف سالن در نظر گرفته شود بايد قوطي هاي ويژه بلدرچين تهيه شود . داخل قوطي هاي تخمگذاري بايستي كاه يا علف گذاشته شود .

تامين روشنايي داخل سالن در هفت روز اول ۵ ۲ لامپ بصورت  ۲۴ ساعت و ۴۰ ۸ روز بعدي طول طبيعي روز و يا ۸ ساعت با ۲ لامپ ، بعد از ۴۱ روز ۱۶ ساعت با ۲ لامپ مناسب مي باشد . رنگ پرهاي قسمت بالايي سينه و گردن در بلدرچين نر بالغ قهوه اي مايل به قرمز و در ماده ها رنگ خاكستري با خالهاي سياه تزئين شده است .

و در اين حالت پرورش مادرها در پن هاي مخصوص و پرندگان گوشتي ها در قفس انجام مي گيرد و به طور کلي مناسبترين و سودآورترين حالت جهت پرورش اين پرنده احداث مزرعه اي کامل و داراي قسمتهاي زير مي باشد:

۱- قسمت پرورش گله مادر
۲- جوجه کشي
۳- پرورش گله گوشتي
۴- کشتار و بسته بندي

سيستم فوق به شما اين امکان را مي دهد که بهترين کنترل را بر روي عوامل گوناگون موثر بر کيفيت و کميت توليد داشته باشيد و در نتيجه سودآوري بيشتر را براي پرورش دهنده تضمين گردد.
جهت پرورش بلدرچين روشهاي گوناگوني وجود دارد که بنا به نوع آب و هوا، نوع مديريت و مکان اجراي پروژه مي توان به يکي از اين روشها عمل نمود.
متمرکزترين حالت جهت پرورش اين پرنده استفاده از قفسهاي ويژه پرورش براي مادرها و پرندگان پرواري مي باشد. حسن اين روش در اين است که کنترل بلدرچينهاي حساس خصوصاٌ در مواقع بروز استرس و ترس راحت تر مي باشد.
جهت پرورش پرندگان گوشتي مي توان از قفسهائي به ابعاد ۱۰۰ * ۴۰ سانتيمتر و ارتفاعي در حدود ۱۶ – ۱۵ سانت استفاده کرد که معمولاٌ ۱۷۰ – ۱۴۰ قطعه جوجه را در سنين يک تا دو هفتگي مي توان در چنين قفسهائي نگهداري کرد.

معمولاٌ مي توان بلدرچينها را در سنين ۴ -۳ هفتگي در    قفسهائي ۸ -۷ طبقه که بر روي هم استقرار يافته اند انتقال داد. همچنين جهت بسترسازي مناسب، کف قفسها را در هفته اول با کاغذ يا مقواي نازک مي پوشانيم و در چند روز اول غذا را بر روي کاغذ پخش مي کنيم و سپس از طريق دانخوريهاي ويژه که در جلوي قفسها نصب شده اند جهت تغذيه استفاده مي کنيم.
جهت تامين آب مورد نياز مي توان از آبخوريهاي نيپل استفاده نمود ( يا آبخوريهاي ناوداني با دهانه بسيار تنگ). پس از گذشت ۴۵ -۴۰ روز مي توان بلدرچينهاي پروار شده را به کشتارگاه انتقال داد.
همچنين جهت پرورش گله مادر مي توان بخشي از جوجه هاي توليدي را که از لحاظ داشتن خصوصيات توليدي مناسبتر از بقيه به نظر مي رسند جدا و بوسيله شماره هاي ويژه اي علامت گذاري نمود، سپس در سن ۶ هفتگي پرندگان مذکور را به قفسهاي مخصوص تخمگذاري انتقال مي دهيم که اين قفسها معمولاٌ داراي ابعادي در حدود ۱۵ * ۱۵ سانتيمتر و ارتفاع ۱۵- ۱۳ سانت مي باشند. البته هنگاميکه توليد تخم بارور مدنظر باشد مي توان از قفسهائي به ابعاد ۲۵ -۱۵ سانت براي هر ۲۰ قطعه پرنده استفاده نمود که در اين حالت پرندگان را با نسبت نر به ماده ۱ به ۳ پرورش مي دهند.
در جدول زير ميزان فضاي مورد نياز به ازا هر قطعه بلدرچين به تفکيک سن نشان داده شده است:

سن به هفتهفضاي مورد نياز cm2
۱۲۵ -۲۰
۲۳۰ – ۲۵
۳۴۵ – ۴۰
۴۶۰ – ۵۵
۵۷۰ – ۶۵
          ۶۸۰ – ۷۵

به طور کلي و صرفنظر از نوع سيستم پرورش، جهت نيل به حداکثر بازدهي بايستي موارد زير را در نظر داشت:

– اجتناب از هرگونه حمل و نقل بي مورد
– فراهم نمودن محيطي آرام و دور از استرس
– اعمال برنامه کاهش تدريجي دما
– تامين نور کافي و استفاده از برنامه نوري مناسب
– استفاده از جيره هاي بالانس شده و با کيفيت
– رعايت کليه اصول بهداشتي

روش تعيين جنسيت

تشخيص جنسيت بلدرچينها در ۳ هفته اول زندگي بسيار مشکل و توام با خطاي زياد است ولي بعد از سه هفتگي شناسائي به طور واضح امکان پذير مي باشد، بدين صورت که در بلدرچينهاي نر، پرهاي گردن قهوه اي و پرهاي سينه قرمز مايل به قهوه اي روشن (حنائي) بوده در حاليکه در بلدرچين ماده پرهاي گردن و سينه روشن و با لکه هاي سياه رنگ به شکل نقطه ها يا نوارهائي ظاهر مي شوند.

روش ديگر تشخيص اين است که، بلدرچينهاي نر داراي غده اي در کلواک است که به اندازه تقريبي يک فندق در قسمت بالاي کلواک قرار دارد و در اثر فشار و تحريک کف سفيدي از آن ترشح مي شود که نبايد با ترشح اسپرم اشتباه گرفته شود. البته روشهاي ديگري جهت تفکيک جنس نر و ماده با بالاي ۹۰ درصد اطمينان وجود دارد که نيازمند تبحر و تجربه خاصي مي باشد.

انتخاب گله هاي مادر

مناسبترين پيشنهاد جهت تشکيل گله هاي مادري و بدست آوردن تخمهائي با درصد نطفه داري بالا استفاده از ترکيب گله ۱ نر به ازاي هر ۶- ۳ ماده مي باشد که در اين حالت بيشترين احتمال جهت توليد تخمهائي با نطفه داري مناسب وجود دارد.
در هنگام شروع کار مي توان از سه روش معمول جهت تشکيل گله استفاده کرد که عبارت اند از:

۱- خريد تخمهاي نطفه دار و جوجه کشي در سايت
۲- خريد جوجه هاي مادر يکروزه
۳- خريد نيمچه هاي آماده تخمگذاري

بايستي توجه داشت که هرکدام از موارد بالا داراي نقاط ضعف و قوت خاص خود هستند و انتخاب يکي از آنها براي شروع کار منوط به در نظر گرفتن عوامل گوناگوني است.
به طور مثال در موارد ۱ و ۲ با اينکه ميزان سرمايه اوليه مورد نياز کمتر از حالت سوم مي باشد اما تنها هنگامي پيشنهاد مي گردد که شما بعنوان يک پرورش دهنده داري تجربه کافي در جوجه کشي و پرورش جوجه يکروزه باشد که در غير اينصورت با مشکلات جدي در کار مواجه خواهيد شد.
و اما در حالت سوم با وجود اينکه در ابتداي کار شما نياز به سرمايه گذاري بيشتري جهت خريد پرندگان مادر داريد، اما ريسک کمتر و مدت زمان سريعتري که براي رسيدن به توليد صرف مي شود امکان بهره برداري سريعتر را به شما خواهد داد.
حال صرفنظر از روشهاي سه گانه پيشنهاد شده و اينکه کداميک از آنها بيشتر با شرايط شما سازگار هستند بايد به اساسي ترين نکته نيز اشاره کرد و آن اين است که در هر حال سعي نمائيد با انتخاب مناسبترين نژاد از لحاظ ميزان توليد تخم، داشتن وزن کشتار بالا، دارا بودن ضريب تبديل پائين، دارا بودن بيشترين سازگاري با اقليم طبيعي منطقه و مقاومت مناسب نسبت به عوامل نامساعد محيطي از معتبرترين مزارع، گله اي خوب با قابليت هاي ژنتيکي بالا و توانائي توليد مناسب را تشکيل دهيد و مطمئن باشيد که صرف هرگونه هزينه منطقي در اين گام متضمن سودآوري بيشتر مجموعه شما خواهد بود.
با وجود تمامي موارد گفته شده، انتخاب مناسبترين روش جهت راه اندازي يک مزرعه منوط به بررسي کامل شرايط محيطي، فني و اجرائي پروژه مي باشد که در اينخصوص بايستي از کارشناسان خبره فن ياري گرفت.

تخمگذاري و توليد مثل

به کلي بلدرچينها پرندگاني با ميزان تخمگذاري بالا بوده و در هر سال در حدود ۲۶۰ – ۲۵۰ تخم مي گذارند که اين امر در شرايط طبيعي و بدون نوردهي مصنوعي در ماه هاي فروردين تا شهريور اتفاق مي افتد و در اين شرايط تعداد تخمهاي گذاشته شده برابر با ۱۰۰ -۵۰ عدد است که با اعمال برنامه هاي تغذيه اي مناسب و نوردهي مطلوب مي تواندتا ۲۷۰ تخم در سال افزايش يابد.
کرچ شدن در بين بلدرچينهاي اهلي در حد وسيعي کاهش يافته به گونه اي که اين پديده به ندرت در آنها ديده مي شود.
تخم بلدرچين که در حالت طبيعي حدود ۱۰ گرم وزن دارد در حالت صنعتي به ۱۲ گرم افزايش وزن يافته است.
جهت تشکيل گروه هاي توليد مثلي معمولاٌ به ازا هر ۴-۳ قطعه ماده يک پرنده نر در نظر مي گيرند. البته بهترين نتيجه باروري از نسبت ۱ نر به ۱ماده بدست مي آيد ولي در شرايط صنعتي عملاٌ نسبت ۱ به ۳ اجرا مي گردد.
جفتگيري بلدرچين از سن ۶ هفتگي آغاز و در زمان ۴ هفته اول پس از بلوغ درصد باروري به حدود ۱۰۰-۹۰ % بالغ مي گردد. اين روند د ر۸ ماهگي به ۸۰ % و پس از گذشت ۱۱-۹ ماه به ۷۰-۶۰% مي رسد.
پس از هر بار جفتگيري، بلدرچينهاي ماده به مدت ۶-۵ روز و گاهي حتي تا ۱۲-۱۰ روز تخم بارور مي گذارند.
نگهداري تخمها در انبارهائي با درجه حرارت ۱۵-۱۳ درجه سانتيگراد و رطوبتي در حدود ۶۰-۵۰% و به مدت ۸ روز انجام مي گيرد. البته بايستي توجه داشت که نگهداري طولاني مدت تخمها تاثير منفي بر قابليت جوجه درآوري آنها خواهد داشت. همچنين پيش از انبار کردن تخمها بايد آنها را بوسيله گاز فرمالدئيد يا اشعه ماورا بنفش ضدعفوني نمود.
قدرت جوجه درآوري تخمهاي بارور بين ۸۰-۷۰% و يا به عبارتي معادل ۷۰-۵۰% تخمهاي گذاشته شده خواهدبود که البته اين امر بستگي بسيار زيادي به سن پرندگان خصوصاٌ پرنده ماده، شرايط فني و بهداشتي جوجه کشي، تغذيه و مواردي از اين قبيل خواهد داشت.
دوره جوجه کشي بلدرچين به طور متوسط در حدود ۱۷ روز به طول مي انجامد ولي اگر جنين رشد اوليه داشته باشد اين زمان به ۱۵ روز تقليل خواهد يافت.
حرارت داخلي در انکوباتور بايد در حدود ۸/۳۷ درجه سانتيگراد و رطوبت در حدود ۶۵-۶۰ % و در هچر دما ۵/۳۷-۳/۳۷ و رطوبت حدود ۹۰-۸۰% تنظيم گردد ضمن اينکه چرخش تخمها نيز هر ۳- ۱ ساعت يکبار انجام مي گيرد.

مشخصات مورد نياز در جوجه کشي
مشخصهميانگينواحد
دما۴/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت۳۰ – ۹/۲۸degrees, dry bulb
طول دوره جوجه کشي۱۸ – ۱۵روز
دما در سه روز آخر جوجه کشي۲/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت در سه روز آخر جوجه کشي۴/۳۴ – ۲/۳۲degrees, dry bulb

امکان تشخيص نطفه داري در تخمهاي لکه دار و سفيد متفاوت است به گونه اي که در تخمهاي لکه دار امکان تشخيص رشد جنيني از روز هشتم و در تخمهاي سفيد در روز دوم و سوم ميسر است.
جوجه هاي بدست آمده در حدود ۸-۷ گرم وزن دارند که البته وزن اوليه تخم نيز در اين ميان بسيار موثر خواهد بود.
تلعات جنيني در هنگام جوجه کشي بيشتر در ۳ روز اول انکوباسيون و يا در مدت کوتاهي پيش از تفريخ پيش مي آيد که اين امر بستگي زيادي به تلاقي خويشاوندي، سن بالاي والدين و نيز مدت طولاني انبارداري و همچنين صدمه ديدگي پوسته تخم دارد.

مشخصات توليدي
مشخصهميانگينواحد
سن بلوغ                  ۶۰ – ۴۰          روز
دوره تخمگذاري۶ -۵ماه
تعداد ماده ها به يک نر۶قطعه
سن شروع تخمگذاري۵هفته
حداکثر تخمهاي توليدي در يکسال۲۸۰ – ۱۵۰عدد
قابليت جوجه درآوري۸۰ – ۶۵%
نطفه داري۸۵ – ۷۵%

برنامه نوري

اعمال يک برنامه نوردهي دقيق و مناسب براي بلدچينها امري بسيار ضروري و مهم مي باشد. به طور کلي بهتر است شدت نور در شروع رشد در حدود ۷۰-۶۰ lux در نظر گرفته شده و در هفته سوم به ۱۰ lux برسد و مدت روشنائي اعمال شده نيز حداقل ۱۸-۱۶ ساعت باشد.
شايان ذکر است که طبق برخي مطالعات انجام يافته گروهي از پرورش دهندگان زمان ۲۳ نوردهي را اعمال مي نمايند و حتي در برخي مزارع صنعتي ايتاليا از برنامه ۲۴ نوردهي استفاده مي گردد.
بايستي در نظر داشت که در هر حالت جهت دستيابي به حداکثر ميزان تخم، اعمال ۱۸ -۱۶ ساعت روشنائي ضروري مي باشد. همچنين جالب است بدانيد بر اساس برخي گزارشها اعمال ۲۴ ساعت نوردهي سبب تسريع بلوغ جنسي مي گردد در حاليکه ۱۸ -۱۶ ساعت نوردهي سبب تاخير در بلوغ جنسي خواهد شد.
البته جهت پرورش بلدرچينهائي که تنها به خاطر توليد گوشت پرورش داده مي شوند اعمال ۸ ساعت نوردهي با شدت کم نيز کافي خواهد بود.

جمع‌آوري تخم‌هاي نطفه‌دار

جمع‌آوري تخم‌هاي نطفه‌دار يك بار حدود ساعت نه شب و بار ديگر صبح روز بعد انجام مي‌شود. هنگام جمع‌آوري و حمل تخم‌هاي نطفه‌دار بايد بسيار دقت كرد. زيرا پوسته تخم‌ها بسيار نازك است و به آساني مي‌شكند.
تخم‌ها را بايد طوري در شانه‌اي مناسب و تميز قرارداد كه انتهاي پهن تخم به طرف بالا باشد تا نطفه به پوسته نچسبد. تخم‌هايي كه براي جوجه‌كشي در نظر گرفته مي‌شوند بايد تميز باشند. همچنين داراي شكل طبيعي، اندازه متوسط و پوسته خوب باشند.

نگهداري تخم‌هاي‌ نطفه‌دار

تخم‌هاي مخصوص جوجه‌كشي را نبايد به مدت طولاني نگهداري كرد. بيشترين زمان ممكن براي نگهداري تخم‌ها ۵ تا ۷ روز است. در اين مدت هم بايد در دما و رطوبت مناسب در سردخانه نگهداري شوند. اگر تخم‌ها بيشتر از يك هفته خارج از دستگاه جوجه‌كشي نگهداري شوند، توانايي جوجه‌كشي به سرعت كم مي‌شود.
در تمام مدت نگهداري تخم‌ها، بايد آنها را طوري قرارداد كه انتهاي پهن آن به سمت بالا باشد. دماي مناسب براي نگهداري تخم‌ها در سردخانه دوازده و نيم تا پانزده و نيم درجه سانتيگراد است. همچنين رطوبت مناسب بايد هفتاد و پنج تا هشتاد درصد باشد. اگر رطوبت كمتر از اين مقدار باشد، رطوبت موجود در تخم بخار مي‌شود. اگر هم رطوبت بيشتر از اين مقدار باشد، احتمال آلودگي تخم‌ها به وسيله قارچ زياد مي‌شود.

آماده سازي تخم‌هاي نطفه‌دار

براي انتقال دادن تخم‌ها از سردخانه به درون دستگاه جوجه‌كشي ابتدا بايد آنها را به مدت شش ساعت در دماي معمولي نگهداري كرد. سپس تخمها را درون دستگاه جوجه‌كشي قرار داد. اگر تخم‌ها را پس از بيرون آوردن از سردخانه فوراً در دستگاه جوجه‌كشي قرار بدهيم، روي پوسته تخم‌ها قطره‌هاي آب جمع مي‌شود. يعني تخم‌ها عرق مي‌كنند. براي جلوگيري از عرق كردن تخم‌ها بايد پوسته تخم كم‌كم در دماي معمولي گرم شود.
به علاوه، قبل از انتقال تخم‌ها به دستگاه جوجه‌كشي بايد تخم‌هايي كه داراي شكل و اندازه مناسب نيستند، كنار گذاشت. تخم‌هاي كثيف را بايد با كاغذ سمباده يا يك پارچه پشمي زبر تميز كرد. كار ضدعفوني تخم‌ها به وسيله گاز فرمالدئيد انجام مي‌شود. اين گاز از واكنش بين پرمنگنات پتاسيم و فرمالين به وجود مي‌آيد.

انتقال به دستگاه جوجه‌كشي

طول دوره جوجه‌كشي براي بلدرچين ۱۷ تا ۱۸ روز مي‌باشد. تخم‌ها از روز اول تا روز چهاردهم در دستگاه ستر قرار مي‌گيرند. از روز پانزدهم تا روز هجدهم نيز در دستگاه هچر قرار داده مي‌شوند. درجه حرارت دستگاه جوجه‌كشي بين ۲/۳۷ تا ۷/۳۷ درجه سانتيگراد تنظيم مي‌شود. رطوبت دستگاه نيز بايد ۵۸ تا ۶۰ درصد باشد.
در چهارده روز اول، تخم‌هاي هر دستگاه ستر بايد روزي سه تا هشت بار چرخانده شوند. با اين كار، از چسبيدن جنين به پوسته جلوگيري مي‌شود. اما در دستگاه هچر عمل چرخاندن انجام نمي‌شود تا جنين در محل مناسب براي خارج شدن از پوسته قرار بگيرد.
بايد توجه داشت كه واردكردن هواي تازه در دستگاه جوجه‌كشي براي سلامت جنين‌هاي درون تخم‌ها بسيار مهم است.

درجه حرارت مورد نياز

بلدرچينها در روزهاي نخستين عمر به دماي حدود ۳۸- ۳۶ درجه سانتيگراد نياز دارند که اين دما بايد به کمک منابع حرارتي مناسب تامين گردد. در سن ۷- ۶ هفتگي ۲۴- ۲۲ درجه دما مورد نياز مي باشد.
البته بسته به شرايط محيط پرورش مي توان پرندگان را در حرارت ۳۶- ۳۵ درجه سانتيگراد نگهداري و به تدريج در عرض ۳ هفته به دماي ۲۴ درجه سانتيگراد پائين آورد.

 

ويژگيهاي عمومي بلدرچين

به طور کلي بلدرچينها پرندگاني پرطاقت، نيرومند و مقاوم مي باشند و مي توانند در گستره وسيعي از مناطق با آب و هواهاي گوناگون رشد و توليد مثل نمايند که اين توانائي ناشي از قدرت سازگاري بالاي آنها با شرايط گوناگون محيطي مي باشد.
بلدرچين داراي مقاومت خوبي نسبت به شرايط نامساعد محيطي بوده و در محيطهاي مختلف به راحتي سازگار مي گردند. اين پرندگان سريعاٌ رشد مي کنند بطوريکه سن بلوغ در اين پرندگان پائين بوده و در سن ۲- ۵/۱ ماهگي به بلوغ کامل جنسي مي رسند که در اين هنگام وزن پرنده نر به ۱۵۰ -۱۲۰ گرم و ماده ها به ۱۸۰ – ۱۵۰ گرم مي رسد. ( وزن پرنده بسته به نوع، نژاد و نوع سيستم پرورش مي تواند متفاوت از اعداد ارائه شده باشد.)
اين پرنده پس از رسيدن به سن بلوغ به مدت حدود ۶- ۴ ماه تخمگذاري خواهد کرد که متوسط تخمگذاري در اين مدت حدود ۱۰۰ عدد تخم خواهد بود که از اين تعداد حدود ۷۵- ۷۰ درصد به جوجه تبديل خواهند شد.
جوجه هاي بدست آمده از گله مادر پس از گذشت ۴۵ -۳۵ روز به وزن کشتار مي رسند و در اين هنگام وزن متوسط لاشه در آنها مي تواند بسته به نوع و نژاد از ۱۴۰ گرم الي ۲۲۰ گرم متغير باشد.
در يک جمع بندي ساده مي توان نتيجه گرفت که مجموع عواملي نظير: سن بلوغ پائين، سن کشتار مناسب، کيفيت مطلوب گوشت، هزينه هاي ثابت و جاري مناسب در مقايسه با ديگر شاخه هاي دامپروري و همچنين مقاومت بالاي پرنده به شرايط نامساعد محيطي، پرورش بلدرچين را تبديل به صنعتي سودآور نموده که امروزه مورد توجه بسياري از پرورش دهندگان در سراسر جهان قراردارد.
ميزان تخمگذاري در بلدرچينها بالا و در حدود ۲۵۰ عدد در هر سال مي باشد. بلدرچين ماده د رسن ۶۰ -۵۰ روزگي به اوج توليد تخم مي رسند. متداولترين نژاد در پرورش صنعتي اين پرنده نژاد کوترنيکس ژاپني (COTURNIX) مي باشد که در سال حدود ۲۰۰ تخم گذاشته و در سن ۴۰ روزگي نيز به وزن کشتار ۲۵۰ گرم مي رسند.
از لحاظ ظاهري بلدرچين ماده درشت جثه تر از بلدرچين نر بوده و پرهاي سينه اش نيز خالدار مي باشند در حاليکه بلدرچين نر داراي پرهاي سينه اي به رنگ قهوه اي مي باشد.

ويژگيهاي عمومي بلدرچين
مشخصهميانگينواحد
دماي بدن۷۱/۴۲ – ۱۵/۴۲درجه سانتيگراد
دماي محيطي مورد نياز۳۰ – ۲۰درجه سانتيگراد
رطوبت محيطي مورد نياز۷۰ – ۴۵درصد
تعداد ضربان قلب۶۰۰ – ۵۰۰تعداد در دقيقه
متوسط مصرف خوراک۳۰ – ۲۵گرم در روز
تعداد کروموزومها۷۸۲n
دوره جوجه کشي۱۸ – ۱۵روز
ميزان فضاي مورد نياز۴۰۰سانتيمتر مربع به ازا هر پرنده

سيستمهاي رايج پرورشي

پرورش بلدرچين عموماٌ بصورت بسته و بدون چراگاه بوده و در اين حالت پرورش مادرها در پن هاي مخصوص و پرندگان گوشتي ها در قفس انجام مي گيرد و به طور کلي مناسبترين و سودآورترين حالت جهت پرورش اين پرنده احداث مزرعه اي کامل و داراي قسمتهاي زير مي باشد:

۱- قسمت پرورش گله مادر
۲- جوجه کشي
۳- پرورش گله گوشتي
۴- کشتار و بسته بندي

سيستم فوق به شما اين امکان را مي دهد که بهترين کنترل را بر روي عوامل گوناگون موثر بر کيفيت و کميت توليد داشته باشيد و در نتيجه سودآوري بيشتر را براي پرورش دهنده تضمين گردد.
جهت پرورش بلدرچين روشهاي گوناگوني وجود دارد که بنا به نوع آب و هوا، نوع مديريت و مکان اجراي پروژه مي توان به يکي از اين روشها عمل نمود.
متمرکزترين حالت جهت پرورش اين پرنده استفاده از قفسهاي ويژه پرورش براي مادرها و پرندگان پرواري مي باشد. حسن اين روش در اين است که کنترل بلدرچينهاي حساس خصوصاٌ در مواقع بروز استرس و ترس راحت تر مي باشد.
جهت پرورش پرندگان گوشتي مي توان از قفسهائي به ابعاد ۱۰۰ * ۴۰ سانتيمتر و ارتفاعي در حدود ۱۶ – ۱۵ سانت استفاده کرد که معمولاٌ ۱۷۰ – ۱۴۰ قطعه جوجه را در سنين يک تا دو هفتگي مي توان در چنين قفسهائي نگهداري کرد.

معمولاٌ مي توان بلدرچينها را در سنين ۴ -۳ هفتگي در    قفسهائي ۸ -۷ طبقه که بر روي هم استقرار يافته اند انتقال داد. همچنين جهت بسترسازي مناسب، کف قفسها را در هفته اول با کاغذ يا مقواي نازک مي پوشانيم و در چند روز اول غذا را بر روي کاغذ پخش مي کنيم و سپس از طريق دانخوريهاي ويژه که در جلوي قفسها نصب شده اند جهت تغذيه استفاده مي کنيم.
جهت تامين آب مورد نياز مي توان از آبخوريهاي نيپل استفاده نمود ( يا آبخوريهاي ناوداني با دهانه بسيار تنگ). پس از گذشت ۴۵ -۴۰ روز مي توان بلدرچينهاي پروار شده را به کشتارگاه انتقال داد.
همچنين جهت پرورش گله مادر مي توان بخشي از جوجه هاي توليدي را که از لحاظ داشتن خصوصيات توليدي مناسبتر از بقيه به نظر مي رسند جدا و بوسيله شماره هاي ويژه اي علامت گذاري نمود، سپس در سن ۶ هفتگي پرندگان مذکور را به قفسهاي مخصوص تخمگذاري انتقال مي دهيم که اين قفسها معمولاٌ داراي ابعادي در حدود ۱۵ * ۱۵ سانتيمتر و ارتفاع ۱۵- ۱۳ سانت مي باشند. البته هنگاميکه توليد تخم بارور مدنظر باشد مي توان از قفسهائي به ابعاد ۲۵ -۱۵ سانت براي هر ۲۰ قطعه پرنده استفاده نمود که در اين حالت پرندگان را با نسبت نر به ماده ۱ به ۳ پرورش مي دهند.
در جدول زير ميزان فضاي مورد نياز به ازا هر قطعه بلدرچين به تفکيک سن نشان داده شده است:

سن به هفتهفضاي مورد نياز cm2
۱۲۵ -۲۰
۲۳۰ – ۲۵
۳۴۵ – ۴۰
۴۶۰ – ۵۵
۵۷۰ – ۶۵
          ۶۸۰ – ۷۵

به طور کلي و صرفنظر از نوع سيستم پرورش، جهت نيل به حداکثر بازدهي بايستي موارد زير را در نظر داشت:

– اجتناب از هرگونه حمل و نقل بي مورد
– فراهم نمودن محيطي آرام و دور از استرس
– اعمال برنامه کاهش تدريجي دما
– تامين نور کافي و استفاده از برنامه نوري مناسب
– استفاده از جيره هاي بالانس شده و با کيفيت
– رعايت کليه اصول بهداشتي

روش تعيين جنسيت

تشخيص جنسيت بلدرچينها در ۳ هفته اول زندگي بسيار مشکل و توام با خطاي زياد است ولي بعد از سه هفتگي شناسائي به طور واضح امکان پذير مي باشد، بدين صورت که در بلدرچينهاي نر، پرهاي گردن قهوه اي و پرهاي سينه قرمز مايل به قهوه اي روشن (حنائي) بوده در حاليکه در بلدرچين ماده پرهاي گردن و سينه روشن و با لکه هاي سياه رنگ به شکل نقطه ها يا نوارهائي ظاهر مي شوند.

روش ديگر تشخيص اين است که، بلدرچينهاي نر داراي غده اي در کلواک است که به اندازه تقريبي يک فندق در قسمت بالاي کلواک قرار دارد و در اثر فشار و تحريک کف سفيدي از آن ترشح مي شود که نبايد با ترشح اسپرم اشتباه گرفته شود. البته روشهاي ديگري جهت تفکيک جنس نر و ماده با بالاي ۹۰ درصد اطمينان وجود دارد که نيازمند تبحر و تجربه خاصي مي باشد.

انتخاب گله هاي مادر

مناسبترين پيشنهاد جهت تشکيل گله هاي مادري و بدست آوردن تخمهائي با درصد نطفه داري بالا استفاده از ترکيب گله ۱ نر به ازاي هر ۶- ۳ ماده مي باشد که در اين حالت بيشترين احتمال جهت توليد تخمهائي با نطفه داري مناسب وجود دارد.
در هنگام شروع کار مي توان از سه روش معمول جهت تشکيل گله استفاده کرد که عبارت اند از:

۱- خريد تخمهاي نطفه دار و جوجه کشي در سايت
۲- خريد جوجه هاي مادر يکروزه
۳- خريد نيمچه هاي آماده تخمگذاري

بايستي توجه داشت که هرکدام از موارد بالا داراي نقاط ضعف و قوت خاص خود هستند و انتخاب يکي از آنها براي شروع کار منوط به در نظر گرفتن عوامل گوناگوني است.
به طور مثال در موارد ۱ و ۲ با اينکه ميزان سرمايه اوليه مورد نياز کمتر از حالت سوم مي باشد اما تنها هنگامي پيشنهاد مي گردد که شما بعنوان يک پرورش دهنده داري تجربه کافي در جوجه کشي و پرورش جوجه يکروزه باشد که در غير اينصورت با مشکلات جدي در کار مواجه خواهيد شد.
و اما در حالت سوم با وجود اينکه در ابتداي کار شما نياز به سرمايه گذاري بيشتري جهت خريد پرندگان مادر داريد، اما ريسک کمتر و مدت زمان سريعتري که براي رسيدن به توليد صرف مي شود امکان بهره برداري سريعتر را به شما خواهد داد.
حال صرفنظر از روشهاي سه گانه پيشنهاد شده و اينکه کداميک از آنها بيشتر با شرايط شما سازگار هستند بايد به اساسي ترين نکته نيز اشاره کرد و آن اين است که در هر حال سعي نمائيد با انتخاب مناسبترين نژاد از لحاظ ميزان توليد تخم، داشتن وزن کشتار بالا، دارا بودن ضريب تبديل پائين، دارا بودن بيشترين سازگاري با اقليم طبيعي منطقه و مقاومت مناسب نسبت به عوامل نامساعد محيطي از معتبرترين مزارع، گله اي خوب با قابليت هاي ژنتيکي بالا و توانائي توليد مناسب را تشکيل دهيد و مطمئن باشيد که صرف هرگونه هزينه منطقي در اين گام متضمن سودآوري بيشتر مجموعه شما خواهد بود.
با وجود تمامي موارد گفته شده، انتخاب مناسبترين روش جهت راه اندازي يک مزرعه منوط به بررسي کامل شرايط محيطي، فني و اجرائي پروژه مي باشد که در اينخصوص بايستي از کارشناسان خبره فن ياري گرفت.

تخمگذاري و توليد مثل

به کلي بلدرچينها پرندگاني با ميزان تخمگذاري بالا بوده و در هر سال در حدود ۲۶۰ – ۲۵۰ تخم مي گذارند که اين امر در شرايط طبيعي و بدون نوردهي مصنوعي در ماه هاي فروردين تا شهريور اتفاق مي افتد و در اين شرايط تعداد تخمهاي گذاشته شده برابر با ۱۰۰ -۵۰ عدد است که با اعمال برنامه هاي تغذيه اي مناسب و نوردهي مطلوب مي تواندتا ۲۷۰ تخم در سال افزايش يابد.
کرچ شدن در بين بلدرچينهاي اهلي در حد وسيعي کاهش يافته به گونه اي که اين پديده به ندرت در آنها ديده مي شود.
تخم بلدرچين که در حالت طبيعي حدود ۱۰ گرم وزن دارد در حالت صنعتي به ۱۲ گرم افزايش وزن يافته است.
جهت تشکيل گروه هاي توليد مثلي معمولاٌ به ازا هر ۴-۳ قطعه ماده يک پرنده نر در نظر مي گيرند. البته بهترين نتيجه باروري از نسبت ۱ نر به ۱ماده بدست مي آيد ولي در شرايط صنعتي عملاٌ نسبت ۱ به ۳ اجرا مي گردد.
جفتگيري بلدرچين از سن ۶ هفتگي آغاز و در زمان ۴ هفته اول پس از بلوغ درصد باروري به حدود ۱۰۰-۹۰ % بالغ مي گردد. اين روند د ر۸ ماهگي به ۸۰ % و پس از گذشت ۱۱-۹ ماه به ۷۰-۶۰% مي رسد.
پس از هر بار جفتگيري، بلدرچينهاي ماده به مدت ۶-۵ روز و گاهي حتي تا ۱۲-۱۰ روز تخم بارور مي گذارند.
نگهداري تخمها در انبارهائي با درجه حرارت ۱۵-۱۳ درجه سانتيگراد و رطوبتي در حدود ۶۰-۵۰% و به مدت ۸ روز انجام مي گيرد. البته بايستي توجه داشت که نگهداري طولاني مدت تخمها تاثير منفي بر قابليت جوجه درآوري آنها خواهد داشت. همچنين پيش از انبار کردن تخمها بايد آنها را بوسيله گاز فرمالدئيد يا اشعه ماورا بنفش ضدعفوني نمود.
قدرت جوجه درآوري تخمهاي بارور بين ۸۰-۷۰% و يا به عبارتي معادل ۷۰-۵۰% تخمهاي گذاشته شده خواهدبود که البته اين امر بستگي بسيار زيادي به سن پرندگان خصوصاٌ پرنده ماده، شرايط فني و بهداشتي جوجه کشي، تغذيه و مواردي از اين قبيل خواهد داشت.
دوره جوجه کشي بلدرچين به طور متوسط در حدود ۱۷ روز به طول مي انجامد ولي اگر جنين رشد اوليه داشته باشد اين زمان به ۱۵ روز تقليل خواهد يافت.
حرارت داخلي در انکوباتور بايد در حدود ۸/۳۷ درجه سانتيگراد و رطوبت در حدود ۶۵-۶۰ % و در هچر دما ۵/۳۷-۳/۳۷ و رطوبت حدود ۹۰-۸۰% تنظيم گردد ضمن اينکه چرخش تخمها نيز هر ۳- ۱ ساعت يکبار انجام مي گيرد.

مشخصات مورد نياز در جوجه کشي
مشخصهميانگينواحد
دما۴/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت۳۰ – ۹/۲۸degrees, dry bulb
طول دوره جوجه کشي۱۸ – ۱۵روز
دما در سه روز آخر جوجه کشي۲/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت در سه روز آخر جوجه کشي۴/۳۴ – ۲/۳۲degrees, dry bulb

امکان تشخيص نطفه داري در تخمهاي لکه دار و سفيد متفاوت است به گونه اي که در تخمهاي لکه دار امکان تشخيص رشد جنيني از روز هشتم و در تخمهاي سفيد در روز دوم و سوم ميسر است.
جوجه هاي بدست آمده در حدود ۸-۷ گرم وزن دارند که البته وزن اوليه تخم نيز در اين ميان بسيار موثر خواهد بود.
تلعات جنيني در هنگام جوجه کشي بيشتر در ۳ روز اول انکوباسيون و يا در مدت کوتاهي پيش از تفريخ پيش مي آيد که اين امر بستگي زيادي به تلاقي خويشاوندي، سن بالاي والدين و نيز مدت طولاني انبارداري و همچنين صدمه ديدگي پوسته تخم دارد.

مشخصات توليدي
مشخصهميانگينواحد
سن بلوغ                  ۶۰ – ۴۰          روز
دوره تخمگذاري۶ -۵ماه
تعداد ماده ها به يک نر۶قطعه
سن شروع تخمگذاري۵هفته
حداکثر تخمهاي توليدي در يکسال۲۸۰ – ۱۵۰عدد
قابليت جوجه درآوري۸۰ – ۶۵%
نطفه داري۸۵ – ۷۵%


برنامه نوري

اعمال يک برنامه نوردهي دقيق و مناسب براي بلدچينها امري بسيار ضروري و مهم مي باشد. به طور کلي بهتر است شدت نور در شروع رشد در حدود ۷۰-۶۰ lux در نظر گرفته شده و در هفته سوم به ۱۰ lux برسد و مدت روشنائي اعمال شده نيز حداقل ۱۸-۱۶ ساعت باشد.
شايان ذکر است که طبق برخي مطالعات انجام يافته گروهي از پرورش دهندگان زمان ۲۳ نوردهي را اعمال مي نمايند و حتي در برخي مزارع صنعتي ايتاليا از برنامه ۲۴ نوردهي استفاده مي گردد.
بايستي در نظر داشت که در هر حالت جهت دستيابي به حداکثر ميزان تخم، اعمال ۱۸ -۱۶ ساعت روشنائي ضروري مي باشد. همچنين جالب است بدانيد بر اساس برخي گزارشها اعمال ۲۴ ساعت نوردهي سبب تسريع بلوغ جنسي مي گردد در حاليکه ۱۸ -۱۶ ساعت نوردهي سبب تاخير در بلوغ جنسي خواهد شد.
البته جهت پرورش بلدرچينهائي که تنها به خاطر توليد گوشت پرورش داده مي شوند اعمال ۸ ساعت نوردهي با شدت کم نيز کافي خواهد بود.

جمع‌آوري تخم‌هاي نطفه‌دار

جمع‌آوري تخم‌هاي نطفه‌دار يك بار حدود ساعت نه شب و بار ديگر صبح روز بعد انجام مي‌شود. هنگام جمع‌آوري و حمل تخم‌هاي نطفه‌دار بايد بسيار دقت كرد. زيرا پوسته تخم‌ها بسيار نازك است و به آساني مي‌شكند.
تخم‌ها را بايد طوري در شانه‌اي مناسب و تميز قرارداد كه انتهاي پهن تخم به طرف بالا باشد تا نطفه به پوسته نچسبد. تخم‌هايي كه براي جوجه‌كشي در نظر گرفته مي‌شوند بايد تميز باشند. همچنين داراي شكل طبيعي، اندازه متوسط و پوسته خوب باشند.

نگهداري تخم‌هاي‌ نطفه‌دار

تخم‌هاي مخصوص جوجه‌كشي را نبايد به مدت طولاني نگهداري كرد. بيشترين زمان ممكن براي نگهداري تخم‌ها ۵ تا ۷ روز است. در اين مدت هم بايد در دما و رطوبت مناسب در سردخانه نگهداري شوند. اگر تخم‌ها بيشتر از يك هفته خارج از دستگاه جوجه‌كشي نگهداري شوند، توانايي جوجه‌كشي به سرعت كم مي‌شود.
در تمام مدت نگهداري تخم‌ها، بايد آنها را طوري قرارداد كه انتهاي پهن آن به سمت بالا باشد. دماي مناسب براي نگهداري تخم‌ها در سردخانه دوازده و نيم تا پانزده و نيم درجه سانتيگراد است. همچنين رطوبت مناسب بايد هفتاد و پنج تا هشتاد درصد باشد. اگر رطوبت كمتر از اين مقدار باشد، رطوبت موجود در تخم بخار مي‌شود. اگر هم رطوبت بيشتر از اين مقدار باشد، احتمال آلودگي تخم‌ها به وسيله قارچ زياد مي‌شود.

آماده سازي تخم‌هاي نطفه‌دار

براي انتقال دادن تخم‌ها از سردخانه به درون دستگاه جوجه‌كشي ابتدا بايد آنها را به مدت شش ساعت در دماي معمولي نگهداري كرد. سپس تخمها را درون دستگاه جوجه‌كشي قرار داد. اگر تخم‌ها را پس از بيرون آوردن از سردخانه فوراً در دستگاه جوجه‌كشي قرار بدهيم، روي پوسته تخم‌ها قطره‌هاي آب جمع مي‌شود. يعني تخم‌ها عرق مي‌كنند. براي جلوگيري از عرق كردن تخم‌ها بايد پوسته تخم كم‌كم در دماي معمولي گرم شود.
به علاوه، قبل از انتقال تخم‌ها به دستگاه جوجه‌كشي بايد تخم‌هايي كه داراي شكل و اندازه مناسب نيستند، كنار گذاشت. تخم‌هاي كثيف را بايد با كاغذ سمباده يا يك پارچه پشمي زبر تميز كرد. كار ضدعفوني تخم‌ها به وسيله گاز فرمالدئيد انجام مي‌شود. اين گاز از واكنش بين پرمنگنات پتاسيم و فرمالين به وجود مي‌آيد.

انتقال به دستگاه جوجه‌كشي

طول دوره جوجه‌كشي براي بلدرچين ۱۷ تا ۱۸ روز مي‌باشد. تخم‌ها از روز اول تا روز چهاردهم در دستگاه ستر قرار مي‌گيرند. از روز پانزدهم تا روز هجدهم نيز در دستگاه هچر قرار داده مي‌شوند. درجه حرارت دستگاه جوجه‌كشي بين ۲/۳۷ تا ۷/۳۷ درجه سانتيگراد تنظيم مي‌شود. رطوبت دستگاه نيز بايد ۵۸ تا ۶۰ درصد باشد.
در چهارده روز اول، تخم‌هاي هر دستگاه ستر بايد روزي سه تا هشت بار چرخانده شوند. با اين كار، از چسبيدن جنين به پوسته جلوگيري مي‌شود. اما در دستگاه هچر عمل چرخاندن انجام نمي‌شود تا جنين در محل مناسب براي خارج شدن از پوسته قرار بگيرد.
بايد توجه داشت كه واردكردن هواي تازه در دستگاه جوجه‌كشي براي سلامت جنين‌هاي درون تخم‌ها بسيار مهم است.

درجه حرارت مورد نياز

بلدرچينها در روزهاي نخستين عمر به دماي حدود ۳۸- ۳۶ درجه سانتيگراد نياز دارند که اين دما بايد به کمک منابع حرارتي مناسب تامين گردد. در سن ۷- ۶ هفتگي ۲۴- ۲۲ درجه دما مورد نياز مي باشد.
البته بسته به شرايط محيط پرورش مي توان پرندگان را در حرارت ۳۶- ۳۵ درجه سانتيگراد نگهداري و به تدريج در عرض ۳ هفته به دماي ۲۴ درجه سانتيگراد پائين آورد.

پرورش بلدرچين گوشتي

پرورش بلدرچين برروي بستر و يا در قفس ممكن است انجام شود. قفس‌هاي مورد استفاده تا هشت طبقه ساخته مي‌شوند. بلندي هر طبقه حدود بيست سانتيمتر و مساحت آن حدود ۵/۰ تا ۸/۰ مترمربع است.
هر جوجه بلدرچين به حدود ۱۵۰ سانتيمتر مربع جا نياز دارد. بنابراين در چنين قفس‌هايي سي تا چهل جوجه بلدرچين جا مي‌گيرند. در يك طرف اين قفس‌ها آبخوري و در طرف ديگر دان خوري‌ها قرار داده مي‌شوند.
پرورش بلدرچين در قفس بهتر از بستر است، زيرا در يك فضاي كم مي‌توان تعداد بيشتري جوجه بلدرچين نگهداري كرد. اما در صورت استفاده از قفس بايد دقت كرد. چون تعداد زيادي بلدرچين در يك جاي كوچك قرار دارند، بايد به طور مرتب، هواي تازه در محيط وارد شود. اين كار براي كم كردن حرارت اضافي، رطوبت و گازهاي زيان آور است. دماي سالن پرورش جوجه بلدرچين در روز اول بايد ۳۵ درجه سانتيگراد باشد. سپس هر چهار روز يك بار، سه درجه سانتيگراد دما كم مي‌شود تا به بيست و يك تا بيست و دو درجه سانتيگراد برسد. نور در سالن پرورش در دو هفته اول بايد به صورت تمام وقت يعني ۲۴ ساعته باشد. پس از آن مدت ۱۲ ساعت در روز سالن روشن خواهد بود.
بهتر است جوجه بلدرچين‌هاي نر و ماده به صورت جدا از هم نگهداري شوند. وقتي بلدرچين‌ها به سن دو تا سه هفتگي مي‌رسند، مي‌توان نر و ماده را از هم تشخيص داد. در اين سن پرهاي سينه نرها به رنگ قرمز مايل به قهوه‌اي است. ماده‌ها نيز داراي پرهاي سينه‌اي به رنگ خاكستري با خال‌هاي سياه هستند

ارزش ارثي وزن بدن
مقايسه ميانگين ارزش ارثي وزن ۴۲ روزگي پرندگان نر و ماده نشان داده که مقدار آن در نسل دوم بيشتر از نسل اول است ( جدول زير ) .عليرغم اين که در نسل دوم ميانگين فنوتيپي جامعه به دليل گرماي بيش از حد کمتر بود ولي ميانگين ارزش ارثي بيشتر بود. ميانگين ارزش ارثي وزن ۴۲ روزگي نر و ماده نسل اول به ترتيب در سويه سفيد ۱٫۷- و ۲٫۳- گرم، سويه وحشي کانادايي ۰٫۵- و ۲٫۱ گرم و در سويه قهوه اي ۱٫۸ و ۲٫۷- گرم و در نسل دوم به ترتيب در سويه سفيد ۹ و ۷٫۹ گرم، سويه وحشي ۸٫۱ و ۷٫۱ گرم و در سويه قهوه اي ۴٫۷ و ۶٫۵ گرم بود. افزايش در ارزش ارثي در سويه سفيد نسبت به دو سويه ديگر بيشتر بود.

سويهنسل۱۴ روزگي۲۸ روزگي۴۲ روزگي
نر و مادهنرمادهنر و مادهنرمادهنر و ماده
سفيد۱۰٫۱۰۱-۰٫۳۷-۰٫۸۸-۰٫۶۱-۱٫۷۲-۲٫۲۹۲-۱٫۹۹۸-
۲۱٫۹۱۷۳٫۰۷۲٫۴۳۲٫۷۳۹٫۰۰۷٫۹۰۰۸٫۴۱۵
وحشي۱۰٫۱۲۱۰٫۱۶-۱٫۵۴۰٫۷۱۰٫۵۳-۲٫۱۴۳۰٫۸۴۵
۲۱٫۴۷۵۳٫۲۰۳٫۱۰۳٫۱۵۸٫۱۰۷٫۱۰۰۷٫۶۴۴
قهوه اي۱۰٫۰۶۴-۰٫۰۸-۰٫۲۵۰٫۹۱۰٫۷۷۲٫۶۷۴-۱٫۱۵۶-
۲۱٫۰۴۰۱٫۸۹۳٫۲۰۲٫۶۵۴٫۷۳۶٫۴۹۰۵.۷۴۰

.
در يک تحقيق براي هفت نسل و در چهار لاين مختلف بلدرچين، براي افزايش وزن در سن ۱۰، ۱۷، ۲۸ و ۴۲ روزگي انتخاب انجام شد.مقايسه وزن لاين هاي انتخابي با شاهد نشان داد که انتخاب در سنين مختلف بر افزايش وزن بلدرچين ژاپني موثر مي باشد. در يک تحقيق ديگر اثر انتخاب انفرادي بر وزن ۴۲ روزگي در سه لاين بررسي شد. وزن بدن در نسل اول در سه لاين به ترتيب ۱۶۱٫۲، ۱۶۴٫۱ و ۱۴۸٫۷ گرم و در لاين شاهد ۱۴۸٫۴ گرم بود. بعد از ۲۰ نسل انتخاب، وزن بدن در سه لاين به ترتيب ۲۶۳٫۱، ۲۰۸٫۷ و ۱۵۸٫۳ گرم و در لاين شاهد ۱۴۷٫۸ گرم گزارش شد. در تحقيق ديگري به مدت هفت نسل انتخاب دو طرفه براي کاهش و افزايش وزن ۲۸ روزگي انجام شد.وزن بدن در لاين انتخابي براي افزايش وزن بدن از ۱۶۵٫۵ گرم در نسل اول به ۱۹۳٫۸ گرم در نسل هفت افزايش يافت. همچنين وزن در لاين مورد انتخاب براي کاهش آن از ۱۵۶٫۹ به ۱۲۵٫۷ گرم کاهش يافت. در اين تحقيق رگرسيون پاسخ انتخاب بر نسل در لاين شاهد ۰٫۷- و در لاين انتخابي براي افزايش و کاهش وزن بدن به ترتيب ۵٫۳ و ۳٫۵- گزارش شد.
انتخاب براي وزن بدن در بلدرچين ژاپني سبب افزايش سرعت رشد مي شود. مقداري از اين افزايش سرعت رشد مربوط به بيشتر شدن درصد وزن برخي از اندام ها ( به عنوان مثال وزن کبد و دستگاه گوارش ) مي باشد. در يک تحقيق تغييرات فيزيولوژيکي ناشي از انتخاب در دو لاين مورد انتخاب براي وزن بدن و لاين شاهد شامل افزايش سطح هورمون هاي رشد، تيروکسين و تري يدوتيرونين در لاين انتخابي نسبت به لاين شاهد گزارش شده است.
ميانگين وزن ۴۲ روزگي در سويه هاي سفيد، وحشي کانادايي و قهوه اي به ترتيب ۱۶۲٫۸، ۲۰۳٫۱ و ۱۷۶٫۸ گرم بود. با توجه به نتايج اين تحقيق، سويه هاي بلدرچين ژاپني موجود در کشور ظرفيت توليد بيشتري را دارند

بلدرچین ژاپنی

بلدرچین ژاپنی (Coturnix japonica) یکی از گونه‌های بلدرچین است که بومی شرق آسیامی‌باشد. آن‌ها پرندگانی مهاجرند که بهار و تابستان در شمال مغولستان، جنوب سیبری، شمال چین، ژاپن و کره شمالی تخم‌گذاری کرده و در زمستان به جنوب و مرکز چین، کره جنوبی، جنوب ژاپن، ویتنام، لائوس و تایلند می‌کوچند. این پرنده تا حدود ۲۰ سانتی‌متر رشد می‌کند و شباهت زیادی با بلدرچین معمولی (بومی غرب آسیا، اروپا و شمال آفریقا) دارد به‌طوری‌که برخی آن را یکی از نژادهای بلدرچین معمولی می‌دانند. با این که نوع اهلی این پرنده بسیار فراوان است اما شمار آن‌ها در حیات وحش بدلیل شکار بی‌اندازه و تخریب زیست‌گاه به‌شدت کاهش یافته‌است.[

وزن جنس نر حدود ۱۰۰ تا ۱۴۰ گرم و وزن جنس ماده ۱۲۰ تا ۱۶۰ گرم است.

قدیمی‌ترین متنی که به اهلی کردن این پرنده اشاره داد متعلق به قرن دوازدهم در ژاپن است. اهلی‌سازی بلدرچین ابتدا به منظور آوازخوانی بود و در چین و کره نیز ادامه یافت. اما پرورش انبوه این پرنده برای استفاده از گوشت و تخم در اواخر سدهٔ نوزدهم آغاز شد. گفته می‌شود امپراتور ژاپن پس از خوردن گوشت بلدرچین از بیماری سل رهایی یافت و همین موضوع منجر به آغاز پرورش صنعتی بلدرچین شد. این صنعت امروزه به بسیاری از کشورهای دنیا راه یافته‌است.

درباره بلدرچین بدانیم!
از دیگر مزایای این پرنده این است که بعد از طبخ به دلیل وجود سلولهای پیچیده پیوندی در اثر پخته یا بریان شدن به هیچ وجه متلاشی نمیشود و پرنده ترکیب خود را کاملاً حفظ کرده و در پذیرایی ها ، زیبایی  و آرامش فراوانی به سفره میدهد.

ارزش پروتئین موجود در گوشت این پرنده ۹۱۳/۲۴ درصد است و این در حالیست که انواع اسیدهای آمینه کمیاب که در سایر پروتئینها یافت نمیشود ، در گوشت این پرنده به وفور وجود دارد. به همین دلیل در اغلب نقاط دنیا پزشکان برای افراد مسن و از کار افتاده که احتیاج مبرمی به ترمیم سلولهای از دست رفته بافتهای خود را برای بازیابی سلامت و شادابی دارند، مصــــرف گوشت بلدرچین را تجــــویــــز مینمایند.
خواص درمانی گوشت و تخم بلدرچین! 
۱- سرشار از امگا۳
۲- غنی از آهن / ویتامینهای آ ، ب ، / اسیدهای آمینه و میکرو المانها
۳- توصیه شده برای دوران بارداری و سنین رشد
۴- تنظیم سیکل خواب / افزایش مقاومت بدن
۵- عاری از کلسترول مضر / مناسب برای شیر خواران
۶- تنظیم سیستم عصبی ، قلبی و گوارشی
۷- استحکام عضلات و استخوان ها
۸- افزایش تمایلات جنسی
۹- دفع مواد رادیو اکتیو و سرطان زا
۱۰- در کشور ژاپن به عنوان بخشی از صبحانه کودکان نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
۱۱- بدلیل حجم کم تخم بلدرچین و میزان بالای پروتئین آن نسبت به تخم مرغ ، برای ورزشکاران بخصوص بدنسازان عزیز نیز توصیه میشود.
از طرف دیگر وجود عناطر معدنی کمیاب و ویتامینهای عدیده در گوشت این پرنده آن را برای امراض صعب العلاج همچون (( آسم ، تشنج ، فشار خون ، ضعف اعصاب و همچنین بیخوابی همچون داروی معجزه آسا )) میکند.

 

منظور تولید مثل بلدرچین از دستگاه جوجه کشی استفاده میگردد . بلدرچین در مدت کوتاهی به بلوغ جنسی میرسد .بلدرچین ماده در ۴۲ روزگی شروع به تخمگذاری کرده و تولید اسپرم در بلدرچین نر در ۳۶ روزگی شروع میگردد . به ازای ۲-۳ ماده باید یک نر در نظر گرفته شود . با این عمل، در واقع شانس نطفه دار بودن تخم ها افزایش می یابد .

بمنظور تکثیر و تولید مثل بلدرچین ، از بلدرچین مادر و از تخمهای بدست آمده از آن استفاده میشود . بلدرچین های مادر خریداری شده ، نباید بیشتر از ۲ الی ۳ هفته سن داشته باشند . تولید تخم در روزهای ۵۶ – ۶۰ تخمگذاری به اوج خود میرسد . درصورت افزایش مدت روشنایی بلدرچین ها از فروردین تا شهریورماه ۵۰ الی ۱۰۰ تخم میگذارند . در پرورش مدرن و شرایط صنعتی در طول سال از یک قطعه بلدرچین ۲۵۰ الی ۳۰۰ تخم برداشت میشود . شرایط ایده آل نوردهی و ایجاد روشنایی در سالن ۱۴ تا ۱۸ ساعت در روز می باشد . در انتخاب تخمها بمنظور استفاده در جوجه کشی باید به نکاتی همچون پاکیزگی تخم ، سالم بودن و وزن آن توجه نمود . اگر مجبور به ذخیره تخم های بدست آمده از مادران مولد باشیم ، باید در شرایط مناسب یعنی در دمای ۱۶ الی ۱۸ درجه سانتیگراد و رطوبت ۷۵ – ۸۰ درصدی نگهداری گردند . اگر تعداد تخم های تولید شده کمتر از ظرفیت ماشین جوجه کشی باشد ، میتوان تخم های تولید شده را بمدت ۱۰ الی ۱۵ روز در شرایط محیطی فوق الذکر ذخیره و نگهداری نمود . تخم ها بصورت افقی یا به شکلی که نوک تیز آن در قسمت پایین قرار گیرد ، جاگذاری میشوند . درصورتیکه تخم بلدرچین بیشتراز یک هفته جهت جوجه کشی ذخیره و نگهداری شود ، باید هر روز با جابجا نمودن ، وضعیت آنها تغییر داده شود . در تولید جوجه بلدرچین توسط ماشین جوجه کشی رعایت چهار فاکتور دمای مناسب ، رطوبت و تهویه مناسب و جابجا نمودن الزامی است . تخم بلدرچین پس از طی ۱۷-۱۸ روز هچ میگردد . دمای ماشین جوجه کشی باید ۳۷٫۵ درجه سانتیگراد باشد ، اما برای دو روز آخر جوجه کشی ، درجه حرارت کاهش داده میشود . تهمه توسط یک یا چند سوراخ ایجاد شده در سقف دستگاه انجام میگیرد . علاوه براین پنکه تعبیه شده داخل دستگاه منجر به ورود هوای تمیز به داخل و خروج هوای کثیف به خارج از آن خواهد شد . در ۱۴ روز اول تخم های داخل دستگاه ، بلافاصله هر ۳ – ۴ ساعت یکبار و یا حداقل روزی پنج بار جابجا میگردند . اگر این کار توسط دستگاه و بصورت اتوماتیک باشد ، هر یک ساعت یکبار انجام خواهد گرفت . دوروز آخر تخم ها به هچری انتقال داده میشوند . تعداد جوجه های هچ شده به ازای هر یکصد تخم ، راندمان هچ را مشخص میسازد . تعداد تخم های بارور به ازای هر صد تخم نیز میزان باروری را تعیین میسازد . بهترین موقع تعیین درصد انتقال تخم ها از دستگاه به هچری می باشد .

به کلي بلدرچينها پرندگاني با ميزان تخمگذاري بالا بوده و در هر سال در حدود ۲۶۰ – ۲۵۰ تخم مي گذارند که اين امر در شرايط طبيعي و بدون نوردهي مصنوعي در ماه هاي فروردين تا شهريور اتفاق مي افتد و در اين شرايط تعداد تخمهاي گذاشته شده برابر با ۱۰۰ -۵۰ عدد است که با اعمال برنامه هاي تغذيه اي مناسب و نوردهي مطلوب مي تواندتا ۲۷۰ تخم در سال افزايش يابد.

کرچ شدن در بين بلدرچينهاي اهلي در حد وسيعي کاهش يافته به گونه اي که اين پديده به ندرت در آنها ديده مي شود.

تخم بلدرچين که در حالت طبيعي حدود ۱۰ گرم وزن دارد در حالت صنعتي به ۱۲ گرم افزايش وزن يافته است.
جهت تشکيل گروه هاي توليد مثلي معمولاٌ به ازا هر ۴-۳ قطعه ماده يک پرنده نر در نظر مي گيرند. البته بهترين نتيجه باروري از نسبت ۱ نر به ۱ماده بدست مي آيد ولي در شرايط صنعتي عملاٌ نسبت ۱ به ۳ اجرا مي گردد.

جفتگيري بلدرچين از سن ۶ هفتگي آغاز و در زمان ۴ هفته اول پس از بلوغ درصد باروري به حدود ۱۰۰-۹۰ % بالغ مي گردد. اين روند د ر۸ ماهگي به ۸۰ % و پس از گذشت ۱۱-۹ ماه به ۷۰-۶۰% مي رسد.

پس از هر بار جفتگيري، بلدرچينهاي ماده به مدت ۶-۵ روز و گاهي حتي تا ۱۲-۱۰ روز تخم بارور مي گذارند.
نگهداري تخمها در انبارهائي با درجه حرارت ۱۵-۱۳ درجه سانتيگراد و رطوبتي در حدود ۶۰-۵۰% و به مدت ۸ روز انجام مي گيرد. البته بايستي توجه داشت که نگهداري طولاني مدت تخمها تاثير منفي بر قابليت جوجه درآوري آنها خواهد داشت. همچنين پيش از انبار کردن تخمها بايد آنها را بوسيله گاز فرمالدئيد يا اشعه ماورا بنفش ضدعفوني نمود.

قدرت جوجه درآوري تخمهاي بارور بين ۸۰-۷۰% و يا به عبارتي معادل ۷۰-۵۰% تخمهاي گذاشته شده خواهدبود که البته اين امر بستگي بسيار زيادي به سن پرندگان خصوصاٌ پرنده ماده، شرايط فني و بهداشتي جوجه کشي، تغذيه و مواردي از اين قبيل خواهد داشت.

دوره جوجه کشي بلدرچين به طور متوسط در حدود ۱۷ روز به طول مي انجامد ولي اگر جنين رشد اوليه داشته باشد اين زمان به ۱۵ روز تقليل خواهد يافت.

حرارت داخلي در انکوباتور بايد در حدود ۸/۳۷ درجه سانتيگراد و رطوبت در حدود ۶۵-۶۰ % و در هچر دما ۵/۳۷-۳/۳۷ و رطوبت حدود ۹۰-۸۰% تنظيم گردد ضمن اينکه چرخش تخمها نيز هر ۳- ۱ ساعت يکبار انجام مي گيرد.

شخصات مورد نیاز در جوجه کشی
مشخصهمیانگینواحد
دما۴/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت۳۰ – ۹/۲۸degrees, dry bulb
طول دوره جوجه کشی۱۸ – ۱۵روز
دما در سه روز آخر جوجه کشی۲/۳۷degrees, dry bulb
رطوبت در سه روز آخر جوجه کشی۴/۳۴ – ۲/۳۲degrees, dry bulb

 

 

 

تشخیص جنسیت بلدرچین

تشخيص جنسيت بلدرچينها در ۳ هفته اول زندگي بسيار مشکل و توام با خطاي زياد است ولي بعد از سه هفتگي شناسائي به طور واضح امکان پذير مي باشد، بدين صورت که در بلدرچينهاي نر، پرهاي گردن قهوه اي و پرهاي سينه قرمز مايل به قهوه اي روشن (حنائي) بوده در حاليکه در بلدرچين ماده پرهاي گردن و سينه روشن و با لکه هاي سياه رنگ به شکل نقطه ها يا نوارهائي ظاهر مي شوند.

روش ديگر تشخيص اين است که، بلدرچينهاي نر داراي غده اي در کلواک است که به اندازه تقريبي يک فندق در قسمت بالاي کلواک قرار دارد و در اثر فشار و تحريک کف سفيدي از آن ترشح مي شود که نبايد با ترشح اسپرم اشتباه گرفته شود. البته روشهاي ديگري جهت تفکيک جنس نر و ماده با بالاي ۹۰ درصد اطمينان وجود دارد که نيازمند تبحر و تجربه خاصي مي باشد.

شخصات تولیدی
مشخصهمیانگینواحد
سن بلوغ                  ۶۰ – ۴۰          روز
دوره تخمگذاری۶ -۵ماه
تعداد ماده ها به یک نر۶قطعه
سن شروع تخمگذاری۵هفته
حداکثر تخمهای تولیدی در یکسال۲۸۰ – ۱۵۰عدد
قابلیت جوجه درآوری۸۰ – ۶۵%
نطفه داری۸۵ – ۷۵%

Bottom of Form

راهنمای پیشگیری از بیماری ها در بلدرچین
پیشگیری
باید این مهم را به خاطر داشت که می توان از بروز اکثر بیماری های ویروسی با بکارگیری یک مدیریت خوب و کاربردی پیشگیری کرد . لانه ها باید تمیز و دارای تهویه و دمای مناسب باشند و از ورود جانوران موذی به آنها ممانعت شود.
بلدرچین نباید با انواع دیگر پرندگان پرورش داده شود، زیرا به خوبی مشخص شده که گونه های مختلف پرندگان دارای حساسیت های متفاوت در برابر ارگانیسم های عامل بیماری هستند.
از آنجا که بلدرچین های جوان به بیماری حساس تر هستند بنابراین آنها باید جدا از بلدرچین های مادر پرورش یابند زیرا بلدرچین های مادر ممکن است به طور تحت بالینی با میکروارگانیسم هائی آلوده باشند و یا به عنوان حاملین عوامل بیماریزا عمل کنند.
در مزارع بزرگ پرورش بلدرچین توصیه می شود که سرپرست های مستقل جهت مراقبت از این پرنده ها گماشته شوند. شواهدی مبنی بر انتشار بیماری های خاصی مانند لکوز در مزارعی که بلدرچین و ماکیان به طور جداگانه پرورش می یابند ولی سرپرست آنها یکی است، وجود دارد. برعکس بلدرچین های ژاپنی ممکن است به عفونتهای تحت بالینی مبتلا شوند و آن را به سایر گونه های پرندگان انتقال دهند.
این پرندگان باید با غذای مناسب که از منبع مورد اطمینان خریداری شده تغذیه شوند. غذا باید در مکان خشک نگهداری شده و از رشد کپکها ممانعت بعمل آید و همچنین باید از جانوران موذی که ممکن است سبب ایجاد بیماری یا انتقال میکروارگانیسمها شوند محافظت گردد. این پرندگان باید به طور مرتب و روزمره بازبینی شده و اگر نشانه هائی از قبیل کزکردگی، لرزش، فلجی را نشان دادند جهت معاینه به دامپزشک ارجاع داده شوند.

پیشگیری در خلال شیوع بیماری
هنگامی که بیماری شیوع پیدا می کند صاحبان مزارع باید به توصیه هائی مبنی بر جداسازی پرندگان سالم از بیمار عمل کنند. زیرا کانی بالیسم ، خوردن مواد دفعی پرندگان بیمار و انتقال از طریق آئروسل سبب انتشار بیماری خواهد شد. توصیه می شود که لاشه ها سوزانده و یا به وسیله آهک مدفون شوند و تمام محل ضدعفونی گردد. همچنین انکوباتورها ضدعفونی شده و جوجه بلدرچین های تازه هچ شده در محلهای ضدعفونی شده پرورش یابند. منبع شیوع بیماری در صورت امکان شناسائی گردد و با اقدامات پیشگیری کننده مناسب بیماری تحت کنترل درآید.
بلدرچین ژاپنی با این که نسبت به برخی از بیماریها مقاوم است ولی نسبت به ابتلا طبیعی به اکثر بیماریهای ویروسی ماکیان حساس می باشد به خصوص هنگامی که تحت شرایط مدیریتی ضعیف پرورش یابد. هرچند تعداد گزارشهای مربوط به وقوع طبیعی بیماری در بلدرچین ها در مقایسه با ماکیان دیگر کمتر می باشد. اما این موضوع ممکن است ناشی از این واقعیت باشد که تعداد معدودی مزرعه پرورش بلدرچین وجود دارد. با توجه به پیشرفتهای اخیر در امر روشهای فنی تشخیصی در ویروس شناسی این احتمال وجود دارد که موارد بیشتری از وقوع طبیعی بیماری های ویروسی خصوصا آنهائی که ناشی از اعضای گروه آدنوویروس هستند گزارش شوند.
نشریه چکاوک : دکتر مصطفی رزمجو

 

بيماري نيوکاسل
گزارش هائي از شيوع طبيعي بيماري نيوکاسل در گله هاي بلدرچين وجود دارد. دو محقق اظهار داشتند که بلدرچينها نسبت به ماکيان حساسيت کمتري به نيوکاسل داشته اند و اين بيماري به ندرت در بلدرچينها تشخيص داده شده است. با وجود آنکه بيماري نيوکاسل به شکل بومي (اندميک) در ماکيان هنگ کنگ وجود دارد و بلدرچينها در آنجا در مقياس بزرگي پرورش مي يابند، عفونت طبيعي ناشي از NDV از مدتها قبل ديده نشده است. اين محققين همچنين اظهار داشته اند از آنجا که تعدادي از پرندگان وحشي به شکل تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شده و حاملين فاقد نشانه هاي بيماري ND هستند، بنابراين ممکن است بلدرچينها نيز تحت شرايط محيطي خاص به عفونت تحت باليني بيماري نيوکاسل مبتلا شوند.
اين بيماري با کاهش وزن، اسهال، نشانه هاي عصبي مانند لرزش و فلجي پاها و عدم کنترل پرنده بر روي گردن، بال و پا و پائين آمدن ميزان توليد تخم در گله مادر مشخص مي گردد. در گزارش هائي که از شيوع طبيعي بيماري نيوکاسل در گله هاي بلدرچين وجود دارد، نشانه هاي تنفسي توصيف نشده است.
نشانه هاي باليني بيماري نيوکاسل در بلدرچين عبارت است از: تلفات ناگهاني، درجات متفاوتي از بي اشتهائي، کسالت و کز کردگي. در صورت ادامه بيماري، به تدريج اين علائم شديدتر و واضح تر شده و لاغري پيش رونده، مدفوع اسهالي با رنگ زرد روشن که پس از مدتي به صورت آبکي و شفاف در آمده و در انتها به صورت اسهال غليظ و سبز رنگ در خواهد آمد، ديده خواهد شد. نيمي از بلدرچينهاي مبتلا، پس از سه تا چهار روز از شروع حالت بي اشتهائي و اسهال نشانه هاي عصبي کاملا مشخص و متفاوتي، ازعدم تعادل خفيف تا يک فلجي شل کامل (flaccid) نشان مي دهند. اين مورد که حالت خاصي از فلجي بوده شامل افتادن بر روي جناغ و يا به يک طرف بدن و کشيده شدن پاها به طرف عقب مي باشد. بالها اندکي از هم باز شده، حالت آويخته داشته و بر روي بستر قرار مي گيرد. سر بلدرچينهاي مبتلا به طور وارفته اي به يک طرف آويزان مي باشد. وقتي اين گونه بلدرچينها در دست گرفته مي شوند به نظر مي رسد که کنترلي بر بالها و پاها و گردن خود ندارند ولي در عين حال هنوز هوشيار به نظر مي رسند. پرهاي اطراف مقعد مرطوب بوده، گاهي اوقات به وسيله موادي به رنگ سفيد گچي در مي آيد. در کالبد گشائي بلدرچينهاي تلف شده ضايعاتي از قبيل درجات متفاوتي از تغييرات چربي (fatty change) در کبد و کليه ها، رسوب اورات زرد رنگ بر روي قسمتهائي از کيسه هاي هوائي، پرخوني دوازدهه و قسمت فوقاني روده ها مشاهده مي گردد. هيچ گونه ضايعه ماکروسکوپي در ريه ها، ناي، مغز، مننژ، عصب سياتيک و شبکه بازوئي و طناب نخاعي ديده نشده است.
در آزمايش ويروس شناسي با استفاده از تخم مرغ جنين دار و مشاهده ضايعات ايجاد شده از جنينهاي تلف شده، سويه حاد ويروس نيوکاسل (virulent velogenic strain) جدا شد. در آزمايش HI در رقتهاي دو برابر (Two-Fold Dilute) تيترهاي ۱:۱۰۲۴،۱:۲۵۶ و ۱:۵۱۲ از سرم سه بلدرچين به دست آمد. عيار به دست آمده از آزمايش HI با مايع آلانتوئيک تخم مرغهاي تلقيح شده ۱:۱۲۸، ۱:۲۵۶ و ۱:۲۵۶ بود.
در بررسي بيماريزائي ويروس بيماري نيوکاسل با منشا بلدرچين ژاپني در ماکيان، ماندگاري ويروس در مغز، ناي، ريه، کبد، طحال و خون به ترتيب حداقل به مدت ۸، ۵، ۷،۸ و ۴ روز پس از عفونت به تاييد رسيد. از نظر وجود ضايعات ميکروسکوپي، کبد، محل اتصال ايلئوم و روده کور، پيش معده، ناي، ششها، قلب و مغز طحال و بورس فابريسيوس مورد بررسي قرار گرفتند. نکروز، تخليه شديد لنفوسيتها در ارگانهاي لنفوئيدي و نفوذ سلول هاي تک هسته اي در کبد ديده شد. همچنين خونريزي شديد، دژنراسيون عصبي، نکروز، گليوز و تجمع آستيني شکل سلولها به دور رگها در مغز ايجاد شده بود. (perivascular cuffing)
مطالعات نشان داد که مي توان بلدرچينها را به طور موفقيت آميزي عليه ويروس برونشيت و نيوکاسل واکسينه کرد. هر چند به علت مقاومت نسبي بلدرچينها به عفونت ناشي از NDV، واکسيناسيون در آنها به طور گسترده اي مورد بررسي قرار نگرفته و کاربرد وسيعي ندارد.
بيماري نيوکاسل بايد از عفونتهاي کورناويروسي، آنفلوانزا، پاستورلوز، اريزيپلاس، کريپتوسپوريدوز، عفونتهاي کلاميديائي و مسموميتهاي غذائي تفريق شود.
نشریه چکاوک- دکتر مصطفي رزمجو

 

آنفولانزا
گزارشهاي زيادي درباره شيوع طبيعي بيماري آنفلوانزا ناشي از سويه هاي تيپ A و C در بلدرچينها وجود دارد. نکته جالب توجه آن است که تيپ C ويروس آنفلوانزا در ميزباني غير از انسان شناسائي نشده است. تلفات ناشي از شيوع بيماري آنفلوانزا غالبا بالا و از ۱۰ تا ۸۰ درصد متغير مي باشد. اين بيماري در پرندگان جوان نسبت به پرندگان مسن تر از شدت بيشتري برخوردار است. در کالبد گشائي بلدرچينهاي تلف شده، تراکئو برونشيت کاتارال، رينوسينوزيت و پرخوني ريوي و تورم روده اي کاتارال مشاهده شد.
معمولا تشخيص اين بيماري بر اساس تلقيح بافت آلوده به خصوص ناي و شش ها به داخل حفره آلانتوئيک تخمهاي جنين دار ماکيان مي باشد. جنين ها ظرف ۳ يا ۴ روز تلف شده و مايع آلانتوئيک آنها گلبولهاي قرمز خون ماکيان را منعقد مي کند. وجود ويروس آنفلوانزا را مي توان با آزمايش تاييد نمود. انجام آزمايش هاي CFT و ELIDA بر روي سرم پرندگان مبتلا ارزشمند بوده و در تشخيص بيماري پرندگان واکسينه نشده کمک مي نمايد.
بررسي واکسنهاي ضد آنفلوانزا نشان داد که ايجاد ايمني چه بسا ميزان تلفات را در پرندگان کاهش دهد. هر چند به علت تعدد تيپها و تحت تيپهاي آنتي ژنيک ويروس آنفلوانزا، ايجاد ايمني در پرندگان به شکل محدودي صورت مي پذيرد.
عفونت ناشي از ويروس آنفلوانزا بايد از بيماري نيوکاسل، عفونتهاي ناشي از ويروس آبله، کرونا ويروس، عفونتهاي مايکوپلاسمائي و باکتريائي مانند پاستورلوز و هموفيلوس پاراگاليناروم تفريق شود.

 

آنسفالوميليت پرندگان
عفونتهاي طبيعي و تجربي ناشي از AEV تلقيح داخل مغزي ويروس انسفالوميليت پرندگان به جوجه بلدرچينهاي يکروزه و دو روزه موجب لرزش، عدم تعادل و فلجي بين ۱۶ تا ۳۰ روز پس از تلقيح شده و در نهايت سبب مرگ آنها مي شود. با تلقيح مواد عفوني، به خصوص به بافت مغز جوجه بلدرچينهاي آلوده از طريق داخل مغزي يا به وسيله تلقيح از راه کيسه زرده، به جوجه هاي يک روزه مي توان با مشاهده نشانه هاي باليني خاص انسفالوميليت پرندگان، آتروفي ماهيچه پا و يا مرگ جنين ها وجود ويروس را نشان داد.
عفونت طبيعي ناشي از AEV در بلدرچين ژاپني در خلال دوره تخمگذاري، از لحاظ دوره بيماري و تاثير بر روي توليد، مشابه با آنچه در ماکيان توصيف شده، مي باشد. در اين حالت پس از آلودگي، ميزان توليد تخم و ميزان جوجه در آوري گله مبتلا کاهش يافته و جوجه بلدرچينهاي هچ شده از اين گونه تخمها پس از ۱۴ روز تلف شدند.
تشخيص اين بيماري را مي توان با انجام آزمايشهاي VN و IFT بر روي سرم پرندگان آلوده و در موارد بهتر با معاينات هيستوپاتولوژيک سيستم اعصاب مرکزي تاييد نمود. ضايعات برجسته شامل ميکروگليوز، دژنراسيون عصبي و تجمع آستيني شکل لنفوسيتها در اطراف عروق مي باشد. دژنراسيون اعصاب در بصل النخاع مشخص تر مي باشد.
AE بايد از ساير بيماري هاي ايجاد کننده فلج عصبي مانند D ، آنسفالوميليت شرقي اسب، آسپرژيلوس عصبي، عفونتهاي باکتريائي مغزي و مسموميتها تفريق داده شود.

آبله پرندگان
بلدرچين ها نسبت به عفونت طبيعي با ويروس آبله حساس مي باشند. آزمايشهاي ايمني متقاطع نشان داد که ويروس آبله در بلدرچين هائي که به طور طبيعي مبتلا شده اند، به طور ايمونولوژيک از ويروس هاي آبله ماکيان و کبوتر متمايز و مجزا مي باشند.
همچنين ثابت شده که ويروس آبله بلدرچين و ويروس آبله مرغ مينا غير وابسته هستند. آزمايش حفاظت متقاطع نشان داد که وابستگي ويروس آبله بلدرچين به ويروس آبله کبوتري نسبت به آبله ماکيان وابستگي نزديک تري است. يک سويه ويروس آبله به نام ۲۴۱-۶۳-PV کشف شده که از نظر خصوصيات بيولوژيک از ساير ويروسهاي آبله متفاوت بوده، تلقيح تجربي آن از طريق داخل مغزي، سبب آنسفالوميليت و تلفات بالا در بلدرچينها مي گردد.
جوجه مرغهاي SPF تلقيح شده با ويروس آبله بلدرچين، ضايعات جلدي شديدي را نشان دادند. اين ضايعات در ديد ميکروسکوپي داراي ويژگي درماتيت پروليفراتيو شديد همراه با شکل گيري گنجيدگي هاي داخل سيتوپلاسمي در سلولهاي اپي تليال بود.
تشخيص اين بيماري بر اساس وجود ائوزينوفيليک در سيتوپلاسم آلوده مي باشد. اگر بتوان پارتيکل هاي ويروس آبله را به وسيله ميکروسکوپ الکتروني در بافتهاي آلوده نشان داد، تشخيص بيماري تاييد خواهد شد. تنها برخي از سويه هاي ويروسهاي آبله آلوده کننده بلدرچين ژاپني ، وقتي که بر روي CAM جنين ماکيان تلقيح شوند، توليد ضايعات POCK کرده و به همين جهت براي تشخيص بيماري آبله در بلدرچين به اين آزمايش نمي توان اعتماد کرد.
در ارزيابي ايجاد ايمني هومورال و با واسطه سلولي، توسط AVIPOX VIRUS در بلدرچينها يک اثر کاهنده موقت بر روي ايمني هومورال تا ۱۲ روز پس از عفونت در بلدرچينهاي آلوده شده با AVP در مقايسه با گروه شاهد ديده شد. سطح ايمني سلولي در اين بلدرچينها از روز چهارم پس از آلوده سازي به طور معني داري افزايش يافته در روز هفتادم پس از عفونت به بالاترين ميزان خود رسيد.
محافظت در برابر عفونت ناشي از ويروس هاي آبله بلدرچين قابل دستيابي است و تنها بايد از ويروس همولوگ به عنوان واکسن استفاده شود. بلدرچينهاي واکسينه شده با ويروس آبله ماکيان نسبت به چالش تجربي با سويه حاد ويروس آبله ماکيان مصون مي باشند.
عفونت آبله در بلدرچينها بايد از ضايعات حاصل ازنزاع پرندگان و عفونتهاي موضعي باکتريائي و قارچي تفريق شود.

لکوز
حساسيت بلدرچين ژاپني به عفونت طبيعي با ويروس لکوز پرندگان توسط محققين گزارش شده است. ضايعات ماکروسکوپيک و ميکروسکوپيک در بلدرچين با آنچه که در ماکيان توصيف گرديده مشابه مي باشد.
معمول ترين ضايعات ماکروسکوپيک عبارت از بزرگ شدگي کبد و طحال و ضخيم شدن ديواره روده است. آزمايشهاي هيستوپاتولوژيک تعداد زيادي لنفوبلاست را همراه با مواردي از اشکال ميتوزي نشان مي دهد. وجود آنتي بادي عليه ويروس لکوز در سرم را مي توان با آزمايش هاي VN و CFT تشخيص داد. جهت مطالعه حساسيت ژنتيکي پرندگان به ويروس لکوز، از هيبريدهاي بلدرچين- ماکيان استفاده شده است. عفونت ناشي از ويروس لکوز بايد از ساير بيماريهائي مانند MD و RE تفريق شود.

رتيکولواندوتليوز
رتيکولواندوتيلوز به شکل طبيعي و تجربي در بلدرچينها گزارش شده است. اين بيماري در بلدرچينها روند مشابهي با روند ايجاد آن در ساير گونه هاي پرندگان دارد. نشانه هاي باليني شامل لاغري، پر در آوري کند و پرهاي خشن، علائم فلجي و افسردگي مي باشد. در يک گزارش از عفونت طبيعي، نوک بالاي پرنده دو برابر طول طبيعي آن رشد کرده بود.
اکثر تغييرات ميکروسکوپي که به طور ثابت در اين بيماري وجود دارد، در کبد و طحال رخ داده و اين ارگانها اغلب بزرگ مي شوند و گاهي اوقات طحال ممکن است تا ۱۰ برابر اندازه طبيعي خود بزرگ شود. ضايعات تومور مانند با رنگ سفيد تا سفيد متمايل به زرد، عموما در کبد و طحال وجود دارد . ندولهاي تومور مانند و ضخيم شدگي مشخص ممکن است بر روي سطح خارجي روده و پانکراس وجود داشته باشد.
در يک شيوع طبيعي از رتيکولواندوتليوز در يک گله بلدرچين ژاپني توده هاي توموري در ششها، کبد و طحال، قلب، پانکراس، لوزه هاي روده کور، تخمدان، کليه ها، کيسه هاي هوائي، غده تيروئيد، بيضه ها و اعصاب سمپاتيک مشاده شد. امکان آتروفي بورس در عفونتهاي تجربي وجود دارد.
تغييرات هيستولوژيک متعاقب تکثير شديد و سرطاني سلولهاي تک هسته اي در بافتهاي مبتلا مشخص مي گردد اين سلولها تمام خصوصيات رشد نئوپلاستيک همراه با هسته هاي بزرگ غير عادي، شکل يافته و برجسته و سيتوپلاسم چند شکلي مشخص را دارا مي باشند.
اين بيماري را ميتوان با مشاهده خصوصيات ضايعات هيستوپاتولوژيک و به وسيله مشخص نمودن آنتي بادي هاي اختصاصي با آزمايش هاي IFT و VN به طور قطعي تشخيص داد. البته با کشت ويروس عامل RE در کشتهاي سلولي فيبروبلاست جنين بلدرچين و جنين ماکيان و آزمايش غير مستقيم فلورسنت آنتي بادي بر روي کشتهاي سلولي آلوده در خلال ۷۲ تا ۹۶ ساعت پس از تلقيح مي توان وجود ويروس را تاييد نمود. اين بيماري بايد از ساير تومورهاي ايجاد شده توسط بيماريهاي ويروسي همانند MD و لکوز و همين طور بيماريهاي باکتريائي مانند کلي گرانولوما تفريق گردد.

بيماري مارک
وقوع طبيعي بيماري مارک در بلدرچين اولين بار توسط وايت در اسل ۱۹۶۳ گزارش گرديد. گزارشهاي بعدي نشان داد که بلدرچينها وقتي در تماس نزديک با پرندگان تفريحي و شکاري پرورش داده مي شوند به بيماري حساس بوده و به طور تجربي نيز به MDV آلوده مي شوند .
با وجود آنکه بيماري مارک معمولا در جوجه هاي جوان اتفاق مي افتد اما در بلدرچين اين بيماري در پرندگان نسبتا مسن گزارش شده است. پرنده معمولا نشانه هاي باليني بيماري را بعد از بلوغ جنسي نشان مي دهد. در عفونتهاي طبيعي، بلدرچينها ممکن است به طور ناگهاني تلف شوند و يا نشانه هاي باليني اي از قبيل کز کردگي و بي اشتهائي را نشان دهند. معمول ترين يافته ماکروسکوپي بزرگ شدگي کبد به همراه نقاط کوچک پراکنده به رنگ زرد بر روي آن وطحال بزرگ شده (گاهي اوقات تا ۸ برابر اندازه طبيعي) مي باشد.
روده ها اغلب ضخيم شده و گاهي در ساير ارگانها نيز تومور ديده مي شود. ضايعات هيستوپاتولوژيک غالبا در کبد، طحال و اعصاب محيطي مشاهده مي گردد. اين ضايعات با مشاهده حضور سلولهاي لنفوئيدي همراه با پلاسماي پراکنده در بافت مشخص مي گردند. همچنين اشکال ميتوزي به ندرت ديده مي شود.
در آلودگي تجربي ۱۸ خانواده از بلدرچينها با سويه CR64 ويروس حاد مارک، تنها ۳ خانواده به بيماري مارک مبتلا شده، ضايعات ماکرو و ميکروسکوپيک مارک را ۶۸ روز پس از آلوده سازي يعني در سن ۷۵ روزگي نشان دادند. ضايعات عموما در کبد و طحال، کليه و روده کوچک ديده شد و با حضور سلولهاي لنفوئيدي نامتجانس و گاهي اوقات پلاسماسلها، مشخص مي گرديد.
تشخيص فرضي بيماري را ميتوان با آزمايشهاي AGID، IFT و يا VN بر روي يک جفت سرم جمع آوري شده با يک هفته فاصله از پرنده اي که به طور باليني بيمار است، انجام داد.
عفونت ناشي از MDV را مي توان با مشاهده CPE در کشت هاي سلول کليه جنين جوجه تلقيح شده با مايع رويي سوسپانسيون هموژنيزه تهيه شده از بافتهاي آلوده به طور قطعي تشخيص داد. عامل MD، CPE با خصوصيات ويروس هرپس ايجاد مي کند . اگر کشت سلولي تک لايه اي به روش گيمسا و يا هماتوکسيلين و ائوزين رنگ آميزي شود مي توان پلي کاريوسيت هاي حاوي چند هسته را همراه با گنجيدگي هاي داخل سيتوپلاسمي مشاهده کرد.
همچنين ميتوان ويروس را به وسيله ميکروسکوپ الکتروني با رنگ آميزي منفي تهيه شده از سلول تک لايه اي تجزيه شده با آب مقطر به تصوير درآورد.
بيماري مارک بايد از ساير بيماريهاي تومور زا مانند لکوز و رتيکولواندوتيلوز تشخيص تفريقي داده شود. اگر روده توسط عفونت MDV درگير شود ممکن است با کلي گرانولوما اشتباه گردد.
در يک بيماري لنفوپروليفراتيو که به طور طبيعي در ۳ گله بلدرچين ژاپني در مکزيک روي داد ضايعات توموري عموما در کبد و طحال مشاهده گرديد. در بررسي هيستوپاتولوژي يک ضايعه لنفوپروليفراتيو چند شکلي همراه با نفوذ سلولهاي بزرگ تيره رنگ لنفوسيت هاي با اندازه هاي مختلف و ياخته هاي شبه رتيکولوم ديده شده ولي هرپس ويروس عامل بيماري مارک از اين بلدرچين ها جدا نشد. در سرم هاي تحت بررسي نيز آنتي بادي عليه MDV يافت نشد. در سرم تعداد معدودي ازاين بلدرچينها آنتي بادي عليه ويروس عامل رتيکولواندوتيلوز و ويروس تحت گروه A لکوز پرندگان وجود داشت.

روس سارکوما
حساسيت بلدرچين ژاپني به تلقيح ويروس عامل براي اولين بار توسط گروهي دانشمندان نشان داده شد. تلقيح اين ويروس به جوجه بلدرچين هاي يکروزه سبب ايجاد تومور در ۶ تا ۸ روزگي گرديد. گزارش ديگري از روسيه نشان داد که بلدرچين تنها به سويه هاي BRAYAN و RAVL ويروس RS حساس مي باشند.
اين حالت احتمالا به ساختمان ژنتيکي بلدرچين مربوط بوده، وضعيت ژنتيکي بلدرچينها تعيين کننده حساسيت آنها به سويه هاي گوناگون RSV مي باشد. همچنين RSV از جنين بلدرچين که به طور طبيعي آلوده شده بودند جدا شده است.

عفونت با کورنا ويروس
يک عفونت کورنا ويروسي سبب بيش از ۲۰ درصد تلفات در بلدرچينهاي ۸ تا ۹ روزه در چندين مزرعه پرورش بلدرچين در ايتاليا شد. نشانه هاي باليني اين بيماري عبارت است از: افسردگي، تاخير در رشد، عدم اشتها، ترس از نور و آب ريزش از بيني و گاهي اوقات عطسه. همچنين ضايعات ميکروسکوپي شامل تورم کيسه هاي هوائي، رينينت کاتارال، پري کارديت و پري هپاتيت گزارش شدند.
عفونت کورنا ويروس در بلدرچين را ميتوان با توجه به افزايش عيار آنتي بادي عليه کورنا ويروس ها درسرم پرندگان زنده مانده وهمچنين با نشان دادن وجود آنتي ژن در بافتهاي آلوده به وسيله IFT مستقيم، مشخص نمود. همچنين اين ويروس را ميتوان با تلقيح بافتهاي آلوده به کشت سلول کبد جنين جوجه جدا کرد. در آلودگي مذکور جدايه هاي (isolates) کورنا ويروس به طور کامل مشخص نشدند، هرچند بررسي هاي اوليه نشان داد که اين ويروس از ويروس عامل برونشيت عفوني، کوچکتر بوده و هنگامي که از طريق حفره آلانتوئيک تلقيح شود، براي جنين جوجه ها غير بيماريزا است.
گزارش خلاصه اي درباره عفونت تجربي با ويروس برونشيت عفوني در بلدرچينها توسط گروهي ارائه شده که نشان دهنده حساس بودن بلدرچينها مي باشد.
اين بيماري بايد از عفونتهاي ويروسي مانند آنفلوانزا و ND و عفونتهاي باکتريائي ايجاد شده توسط اريزيپلوتريکس و گونه هاي پاستورلا و عفونتهاي قارچي ناشي از گونه هاي آسپرژيلوس تفريق شود.

آنسفالوميليت شرقي اسب
در تنها گزارشي که از شيوع بيماري EEE= Eastern Equine Encephalomyelitis در يک مزرعه بزرگ پرورش بلدرچين در کاروليناي شمالي وجود دارد تلف شدن بيش از ۹۰۰۰۰ بلدرچين ذکر شده است. اين بيماري به سرعت در ميان گله انتشار يافته ، ميزان مرگ و مير در پنهاي مختلف دامنه اي بين ۴۰ تا ۹۰ درصد داشت. پرندگان نشانه هائي از قبيل کزکردگي، لرزش، فلجي ناقص که به صورت فلجي کامل در مي آمد و پيچش گردن را نشان دادند. مرگ ظرف چند ساعت پس از ظهور نشانه هاي اصلي بيماري اتفاق افتاد تنها ضايعه ثابت در کالبد گشائي تورم روده اي کارتارال در ناحيه دوازدهه بود. بررسيهاي هيستوپاتولوژيک مغز نشان دهنده مننژيت همراه با نفوذ سلولهاي گرد و دژنراسيون ياخته هاي عصبي بود.
در تعدادي از بلدرچينهاي تلف شده اتساع چينه دان با آب و مقدار کمي غذا و درجات متفاوتي از دهيدراتاسيون وجود داشت. مشخص شد که عفونت اوليه از راه کاني باليسم انتشار يافته است. اين بيماري بر اساس جداسازي ويروس عامل بيماري به وسيله تلقيح سوسپانسيون مواد آلوده مغزي بلدرچين ها به روش داخل مغزي به نوزادان موش و يا به داخل حفره آمنيوتيک جنين ۱۰ روزه ماکيان تشخيص داده شد و متعاقبا بوسيله CFT تاييد گرديد.
EEE ممکن است با بيماري هائي که همراه با نشانه هاي عصبي ظاهر مي شوند مانند AE، ND، QB و مسموميتها اشتباه شود.
با توجه به گزارش فوق مي توان از بلدرچين ها به عنوان الگوئي از حيوانات آزمايشگاهي براي مطالعه بعضي از عفونتهاي آربوويروسي استفاده کرد. بعلاوه امکان استفاده از بلدرچين بعنوان Sentinelجهت تشخيص فعاليت آربو ويروسها در نواحي بومي بيماري وجود دارد.

برونشيت بلدرچين (QB= QUAIL BRONCHITIS)
QB يک بيماري ويروسي حاد و بسيار مسري مربوط به دستگاه تنفسي بلدرچينهاي باب وايت بوده و توسط يک آدنو ويروس ايجاد مي گردد.
نشانه هاي باليني شامل عطسه و سرفه، کزکردگي، رال هاي تنفسي و گاهي اوقات آبريزش از چشم و کونژونکتيويت مي باشد.
علائم عصبي از جمله پيچش گردن، گاهي اوقات در پرندگان جوان ديده مي شود. در بلدرچين هاي بالغ توليد تخم ممکن است از ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش يافته، تعدادي از تخمها داراي پوسته نرم و فاقد پيگمانتاسيون عادي باشند. تغييرات ماکروسکوپيک شامل وجود اکسوداي موکوسي در ناي و برونش ها بوده، ممکن است ششها دچار احتقان شده باشند. گاهي اوقات ممکن است بزرگ شدن طحال و پريتونيت و نقاط نکروزه بر روي کبد مشاهده شود. گزارشي مبني بر وجود ضايعات عصبي به صورت ماکروسکوپيک وجود ندارد.
اين بيماري به خصوص در گله هاي تجاري بلدرچين که زير ۸ هفته سن دارند، خطرناکتر مي باشد. مطالعه گزارشها و بررسي هاي مشابه نشان مي دهد که از مطالعه جنبه هاي پاتولوژيک اين بيماري در بلدرچين ژاپني غفلت شده است.
در بررسي تجربي، يک سويه از آدنو ويروس پرندگان که به روش داخل بيني و آئروسل به بلدرچين هاي ژاپني تلقيح شده بود، سبب عفونت نهفته بدون بروز نشانه هاي باليني در آنها شد. امکان بازيافت نامنظم ويروس از شش و ناي و ظهور منظم آنتي بادي پس از هفت روز وجود داشت. گزارش ديگري در رابطه با جداسازي ويروس QB و تغييرات پاتولوژيک مربوط به دستگاه تنفس بلدرچين ژاپني وجود دارد. در اين گزارش آمده که شش جوجه بلدرچين ژاپني با سن ۳ تا ۶ هفتگي نشانه هائي دال بر ناراحتي از خود نشان دادند و همگي آنها دچار سرفه، عطسه و رالهاي ناي بودند. چهار قطعه از جوجه ها با سن ۶ هفته نشانه هاي عصبي به همراه پيچش گردن و يکي از اين جوجه ها کدورت قرنيه و درگيري چشم چپ را نيز نشان داد. اکسوداي موکوسي در ناي و برونشها در تمام جوجه ها مشاهده گرديد. ريه ها ظاهري طبيعي داشتند. در بررسي هيستوپاتولوژيک ناي، هيپر پلازي مشخصي در اپي تليوم و غدد ترشح کننده موکوس همراه با نفوذ سلولهاي لنفوسيت مشاهده شد. اين تغييرات در ۴ جوجه در سن ۶ هفتگي ديده شد. جوجه هاي با سن ۳ هفته هيچ گونه تغيير هيستوپاتولوژيک نشان ندادند.
از چهار جوجه اي که ضايعات ناي را نشان دادند دو جوجه داراي ضايعاتي درششها بوده و پر خوني عروق سياهرگي، هيپرپلازي ملايم تا متوسط، اپي تليوم برونشها و تجمع لنفوسيتها را در اطراف برونشها نشان مي دادند. تغييرات ميکروسکوپي محسوسي در مغز، سنگدان، پانکراس، قلب و پيش معده بلدرچينها مشاهده نشد.
براي تشخيص اين بيماري بايد سوسپانسيون ناي، کيسه هاي هوائي و شش ها از طريق کيسه زرده و يا CAM به جنين هاي ماکيان تلقيح شود. در صورت وجود ويروس عامل QB معمولا جنين ها ظرف چند روز تلف شده، ظاهري کوتوله و پيچ خورده دارند. در اين حالت نيز مواد عفوني دستگاه تنفسي بلدرچين هاي آلوده به جنين ماکيان تلقيح شد و عدم رشد، کوتولگي، پيچ خوردگي و مرگ جنين ها اتفاق افتاد.
در سرم بلدرچين هاي مبتلا، آنتي بادي رسوب دهنده در آزمايش AGPT وجود نداشت. ممکن است علت اين حالت، تفاوت جدايه هاي ويروس باشد.
QB را بايد از بيماري هائي که سبب درگيري دستگاه تنفس و يا بروز نشانه هاي عصبي مي شوند، تفريق نمود. از اين دست مي توان به بيماريهاي ND،AE،EEE و آسپرژيلوس اشاره کرد.

مایکوپلاسما گالی سپتیکوم
عفونت طبیعی مایکوپلاسما گالی سپتیکوم در بلدرچین ژاپنی گزارش شده است. در یک گله ۲۰۰۰۰ قطعه ای بلدرچین، سینوزیت چرکی واگیردار شایع شده بود. این بیماری روند آهسته ای داشت و میزان تلفات روزانه آن ۲۵ عدد بود.
در گزارش دیگری ۱۰ درصد از جمعیت ۱۰۰۰ قطعه ای بلدرچینهای مادر دچار تورم صورت و کونژونکتیویت شده بودند.
نشانه های بالینی اصلی شامل اختلال تنفسی، فلج اندامهای حرکتی، افسردگی، کاهش مصرف غذا و وزن بدن، کاهش تخمگذاری و افزایش تعداد تخمهای فاقد رنگ دانه و لمبه بودند.
معاینات پس از مرگ نشان داد که سینوس زیر کاسه چشمی متورم شده، به وسیله مواد پنیری و یا اکسودای موکوئیدی و ژلاتینی پر شده است. تخمدان ها دچار آبروفی گردیده و در بعضی از آنها تورم کیسه هوائی دیده می شود. نتیجه کشت باکتریائی از سینوسها، نای، ریه، طحال، کبد و تخمدانها بر روی محیطهای کشت گوناگون و جداسازی ویروس از این ارگانها منفی بود. با استفاده از محیط کشت مایکوپلاسما که بر اساس روش Frii’s Methodتهیه شده بود، سویه هائی از مایکوپلاسما گالی سپتیکوم، که به عنوان Fa11 مطرح شدند، از سینوسهای سه بلدرچین جدا گردید. رشد این سه جدایه در آزمایش مهار رشد با استفاده از سرم هیپرایمیون علیه سویه S6 مایکوپلاسما گالی سپتیکوم متوقف شد. ترکیبات آنتی ژنیک این سه جدایه با سویه S6 مایکوپلاسما گالی سپتیکوم وابستگی نزدیکی داشت. اما بر اساس آزمایش ها با هم یکسان نبودند.

مایکوپلاسما سینوویه
گزارشهائی از جداسازی مایکوپلاسما سینوویه از بلدرچین ژاپنی وجود دارد.

پاستورلوز
بلدرچین ژاپنی همانند بلدرچین باب وایت به پاستورلوز حساس می باشد در بیشتر گزارشها شیوع بیماری پس از ورود بلدرچین های جدید از گله دیگری به مزرعه پرورش بلدرچین اتفاق افتاده است.
بلدرچینهای مبتلا در کنار هم تجمع یافته و نشانه هائی از قبیل کزکردگی و اسهال سبز رنگ نشان داده و در نهایت زمین گیر شده و تلف می شوند. در برخی از گزارشها میزان تلفات تا ۵۰ درصد ذکر شده است.
در کالبد گشائی بلدرچین های تلف شده هیپرمی عمومی، کبد متورم همراه با نواحی نکروز چند کانونی، نقاط نکروزه بر روی طحال، تیره رنگ بودن ششها و خونریزی در لایه موکوسی دوازدهه دیده شد. در هیستوپاتولوژی پنومونی بینابینی، نکروز چند کانونی طحال و کبد وجود داشت.
برای تشخیص این بیماری از خون درون قلب و مهر حاصل از کبد لام هائی تهیه نموده و پس از رنگ آمیزی با رنگ ارگانیسم دو قطبی پاستورال مالتوسیدا مشاده می شود.
خون درون قلب بلدرچینهای تلف شده جهت بررسی های باکتریولوژیک و انجام آزمایشهای بیولوژیک در خرگوش گرفته شد.
کلنی های رشد کرده بر روی محیط آگار خون دار، شبیه به قطره شبنم، جدا از هم و محدب و کروی بودند. هیچ گونه همولیزی در محیط آگار خون دار مشاهده نشد و بر روی محیط مک کانگی نیز رشد نکرد.
ارگانیسم گرم منفی به شکل کوکوباسیل تکی یا دو تائی بوده و گلوکز، ساکاروز و مانیتول را بدون تولید گاز تخمیر کرد.
خرگوشهائی که با خون درون قلب بلدرچین های تلف شده تلقیح شده بودند، ظرف یک شب مردند. خرگوش های تلف شده ضایعات خاص بیماری پاستورلوز از قبیل تورم نای توام با خونریزی و کبد خالدار را نشان دادند. ارگانیسم به شکل خالص از کشت خون درون قلب خرگوشهای تلف شده جدا شد.
تراکم بسیار بالای بلدرچینها در مکانی که تهویه ضعیفی دارند و همچنین استرس ناشی از حمل و نقل در مسافتهای طولانی، ممکن است از عوامل مساعد کننده شیوع بیماری و مرگ و میر در مقیاس بالا شود.
پاکسازی و ضدعفونی محیط نگهداری بلدرچین ها و کنترل حشرات و جوندگان در حذف ارگانیسم از محیط موثر می باشد. با استفاده از واکسن روغنی تهیه شده از باکتری جدا شده از گله و انجام اقدامات بهداشتی می توان بیماری را به طور موفقیت آمیزی کنترل نمود.

هموفیلوس پاراگالیناروم
این باکتری از سینوس زیر کاسه چشمی بلدرچین هائی که دچار سینوزیت بوده اند جدا شده است. سن ابتلا به این بیماری از سه هفتگی به بعد گزارش شده است. بلدرچین های مبتلا دارای نشانه های آب ریزش بینی و تورم ملتحمه بودند و در تعدادی از آنها حالت کدورت و یا زخم قرنیه وجود داشت که منجر به پاره شدن قرنیه و ایجاد Panophthalmia شده بود.
پرندگان مبتلا به سختی می توانستند تغذیه کنند و دچار لاغری مفرط شده بودند. سینوسها دچار یک سینوزیت موکوئیدی و موکوئیدی- چرکی شده و گاهی اوقات توده بزرگی از مواد سخت شده در سینوسهای زیر کاسه چشمی وجود داشت.
از سینوسهای زیر کاسه چشمی بلدرچینهای با سن سه هفته، پنج هفته و هفت هفته که مبتلا به سینوزیت موکوئیدی یا موکوئیدی- چرکی بودند، تنها باکتری هموفیلوس پاراگالیناروم جدا شد. البته در پرندگان مسن تر که سینوسهای آنها دچار آبسه های پنیری بود، مخلوطی از باکتری های استافیلوکوکوس اپیدرمیس، کورینه باکتریوم پیوژنز، انتروکوکوسی و پاستورلا مالتوسیدا جدا گردید ولی هیچ گونه مایکوپلاسمائی از سینوسهای بلدرچین هائی که به تازگی مبتلا شده بودند و یا آنهائی که دارای آبسه بودند جدا نشد.

سالمونلا گالیناروم
شیوع بیماری ناشی از سالمونلا گالیناروم سبب تلفات بالائی در جوجه بلدرچین های ۱ تا ۳ روزه شده و در جوجه بلدرچین های نر نیز تلفات پائینی را ایجاد کرد.
نشانه های بالینی بیماری شامل افسردگی و تجمع جوجه بلدرچین ها به دور هم بود که در کالبدگشائی جوجه بلدرچین های تلف شده، پری کرادیت، نقاط نکروزه بر روی کبد، پر خونی ششها ، هیدروپری کارد، انتریت توام با خونریزی حاد و بزرگ شدگی خفیف طحال وجود داشت.
نشانه ها و ضایعات بیماری در جوجه بلدرچین های نر، شامل کاهش اشتها، نفس نفس زدن خفیف، پرخونی کبد و انتریت بود. ارگانیسم از کبد و خون درون قلب این پرندگان جدا شد.

عفونت با پروتئوس
عفونت پروتئوسی به عنوان عمل کز کردگی شدید، کما و تلفات بالا در جوجه بلدرچین هائی که به طور متوالی و به دنبال هم هچ شده اند، قلمداد می گردد. جوجه های جوان و بلدرچین های در مرحله رشد با سن بالای دو هفته، در برابر این عفونت از خود مقاومت نشان می دهند که این امر اشاره به وجود مقاومت سنی دارد. (Age Resistance)
ضایعات پاتولوژیک شامل: اکسودای موکوسی در داخل نای، پر خونی ریه ها، پرخونی عروق خونی سروز و مزانتر و پر خونی کبد و کلیه ها می باشد. از خون درون قلب و شش های جوجه های مبتلا، ارگانیسمی جدا شد که بر اساس تستهای بیوشیمیائی به عنوان پروتئوس میرابیلیس شناسائی گردید. بیماری زائی این جدایه در موش آلبینو جوان و جوجه بلدرچین های یک هفته مورد آزمایش قرار گرفت که ظرف مدت ۴۸ ساعت پس از تلقیح مرگ این جانوران را به دنبال داشت.

اریزیپلاس
اریزیپلاس روسیوپاتیه می تواند سبب بیماری در بلدرچین های ژاپنی شود. این بیماری در گله بلدرچین های ژاپنی مادر با مرگ ناگهانی بلدرچین ها ظاهر شد. در کالبد گشائی ، ضایعاتی از قبیل احتقان عمومی (General Congestion)، خونریزی در عضلات ران و سینه، تورم کبد، طحال و کلیه ها، ریه های ادماتوز و تیره رنگ مشاهده شد. از کشت ارگانهای احشائی بلدرچین های مبتلا، اریزیپلاس روسیوپاتیه جدا گردید.
منبع احتمالی عفونت در حالت فوق پودر ماهی بوده است. با تجویز پنی سیلین در آب آشامیدنی بلدرچین ها تلفات ناشی از ایریزیپلاس کنترل شد.

تاول کف پائی (Bumble Foot)
بلدرچین های مبتلا به تاول کف پائی نشانه های لنگش را نشان داده و در معاینات، مفاصل درگیر متورم و بزرگ شده بودند. بالشتک کف پائی و بافتهای اطراف دچار تورم پیازی شکل (Bulbons Swelling) بودند. کپسول مفاصل تارس پا ضخیم و سفت شده و غشاهای سینوویال نیز ضخیم شده بود. با برش سطح محل ضایعه، برجستگی سفید رنگی در داخل بافت دیده می شد، که از این ضایعات باکتری E.Coli جدا شد.

استافیلوکوکوس آلبوس
میزان بالای جراحات وارده به سر، بالها و پا به علت تهییج و تحریک بلدرچین ها در هنگام تغذیه و یا تیمار و اداره آنهاست. هنگامیکه بلدرچین ها می ترسند و یا مضطرب می شوند، پرواز کرده، به علت برخورد به سقف و دیواره قفسها، سر و سایر نقاط بدنشان آسیب می بیند و عفونت باکتریائی سبب تشکیل آبسه در نقاط جراحت دیده سر، بالها و پاها می شود. از این آبسه ها ، غالبا باکتری استافیلوکوکوس آلبوس جدا شده است.

کلامیدیا پسی تاسی
جوجه بلدرچین های یک روزه به عفونت تجربی C.Psittaci (سویه ای با منشا مرغ عشق استرالیائی) با تلقیح از راه کیسه های هوائی بسیار حساس هستند. در مقابل بلدرچین های هفت روزه نسبت به عفونت تجربی با همان دز مورد استفاده برای جوجه بلدرچین های یک روزه مقاوم بوده و تلفاتی در آنها دیده نشد. در جوجه بلدرچین های یکروزه عفونت به شکل حاد و کشنده با تکثیر کلامیدیا بروز نمود. تلقییح این باکتری به میزان زیر دز کشنده، سبب عفونت نهفته در جوجه بلدرچین های یکروزه شد.
بلدرچین های هفت روزه ای که سیستم ایمنی آنها با تجویز سیکلوفسفامید سرکوب شده بود، مقاومت خود را از دست دادند. تجویز سیکلوفسفامید سبب برگشت عفونت نهفته به شکل کشنده بیماری شد که به علت توقف تولید آنتی بادی و تکثیر کلامیدیا در جوجه بلدرچین های یک روزه می باشد.

بورلیا انسرینا
چهار قطعه بلدرچین به طور تجربی با بورلیا انسرینا (Borrelia Anserina) تلقیح شدند.
گسترش های خونی یک قطعه از بلدرچین ها پس از ۹۶ ساعت مثبت بود، هرچند نمونه های گرفته شده پس از ۱۲۰ ساعت منفی بود. یکی از بلدرچین ها پنج روز پس از تلقیح تلف شد. نشانه های پیش از مرگ شامل کزکردگی، لاغری و کم خونی بود. کالبد گشائی بلدرچین تلف شده، ضایعات مربوط به عفونت ناشی از بورلیا انسرینا را نشان داد که شامل بزرگ شدگی طحال و انفارکت های ستاره ای شکل بی رنگ با اندازه ۴ میلی متر بر روی آن، بزرگ شدگی کبد همراه با نواحی نکروزه بود. رنگ آمیزی لامهای حاصل از مهر کردن کبد (Impression) طحال و کلیه با روش گیمسا، عفونت شدیدی از اسپیروکت را نشان می داد.

منبع

: irvet.ir

:http://belderchin.net

http://joojekeshi.com

http://www.parvaresh-belderchin.blogfa.com


آموزش تصویری و کامل نصب ویندوز ۱۰+ترفند های ویندوز۱۰

آموزش تصویری و کامل نصب ویندوز ۱۰

آموزش تصویری نصب ویندوز ۱۰ How Install Windows

 

ویندوز ۱۰ نام ویندوز جدید مایکروسافت و تا این لحظه جدیدترین محصول مایکروسافت برای لپ تاپ و کامپیوتر ها می باشد ، اگر از ویندوز ۷ یا ۸ مایکروسافت استفاده می کنید شاید بارها و بارها پیام آپگرید رایگان به ویندوز ۱۰ را مشاهده کرده باشید ، بله درست متوجه شدید شما از طریق بخش آپدیت ویندوز نیز قادر به نصب ویندوز ۱۰ خواهید بود ولی این روش دارای کاستی هایی می باشد از عمده ان می توان به ناسازگار بودن درایورها و ایجاد پوشه windos old هستش ، پس بهترین روش برای نصب ویندوز ۱۰ روش Clean Install و از طریق فلش دیسک و سی دی ویندوز می باشد که ما در این پست دقیقا این روش نصب ویندوز ۱۰ را به صورت کاملا تصویری و مرحله به مرحله برای شما بیان خواهیم کرد.

 

آموزش تصویری نصب ویندوز 10 How Install Windows

خوب در ابتدا به حداقل سخت افزار سیستم که می توانید روی آن ویندوز ۱۰ نصب کنیم اشاره می کنیم :

پردازنده: ۱ گیگاهرتز (GHz) یا سریعتر
رم: ۱ گیگابایت (۳۲ بیتی) یا ۲ گیگابایت (۶۴ بیتی)
فضای آزاد هارد دیسک : ۱۶ گیگابایت برای ۳۲ بیتی و ۲۰ گیگابایت برای ۶۴ بیتی
کارت گرافیک: Microsoft DirectX 9 graphics device with WDDM 1.0 driver

پیش نیازهایی که قبل از نصب ویندوز ۱۰ به آن نیاز دارید ( مهم ) :

برای نصب ویندوز ۱۰ باید بوت دادن به سی دی یا دی وی دی یا فلش را بلد باشید ، اگر نمی دانید این آموزش را بخوانید -> آموزش بوت دادن به CD , DVD یا فلش دیسک جهت نصب ویندوز

دانلود ویندوز ۱۰ از سایت مایکروسافت

 

 

خوب هم اکنون به آموزش نصب ویندوز ۱۰ می پردازیم :

۱ – بعد از بوت شدن از طریق سی دی یا فلش باید کمی صبر کنید تا وارد مراحل نصب شوید و با عکس زیر مواجه می شوید. که باید روی Next کلیک کنید.

windos-10-install-1

۲ – مانند عکس زیر روی نوشته Install Now کلیک کنید.

windos-10-install-2

۳ – در این مرحله بستگی به نوع سی دی یا فلش شما با صفحه وارد کردن لایسنس ویندوز ۱۰ روبرو می شوید که دو حالت دارد :

الف – شما سریال ویندوز دارید در این صورت سریال را وارد کنید و روی Next کلیک کنید .و بقیه مراحل نصب را دنبال کنید.

ب – شما لایسنس ویندوز را ندارید ، در این حالت روی Skip یا I don’t have a product key  کلیک کنید و بقیه مراحل نصب را دنبال کنید.

windos-10-install-3

۴ – در این مرحله باید نوع ویندوزی که می خواهید نصب کنید را انتخاب کنید ، دقت داشته باشید در برخی از سی دی های ویندوز ۱۰ انواع مختلف ویندوز برای نصب موجود هستش که شما بسته به نیاز خود یکی از آنها را انتخاب می کنید پیشنهاد ما به شما نصب نسخه Pro یا Enterprice می باشد. در تصویر زیر ما نسخه Pro را برای نصب انتخاب می کنیم.

windos-10-install-4

۵ – در این مرحله مانند عکس زیر تیک I accept the license terms را زده و روی Next کلیک کنید.

windos-10-install-5

۶ – در این مرحله روی Custom: Install Windows only (advanced) کلیک کنید. مانند تصویر زیر

windos-10-install-6

۷ – در مرحله بعدی باید درایوی که قصد نصب ویندوز ۱۰ را دارید انتخاب کنید ، در عکس زیر ما ویندوز را روی هارد خام که یک درایو داره نصب می کنید ولی برای شما احتمالا ۳-۶ درایو داشته باشید بهتره نصب توی درایو C انجام شود ، برای نصب ویندوز ۱۰ باید ابتدا درایوی که قصد نصب ویندوز را دارید فرمت کنید برای فرمت شما باید درایو را انتخاب کنید  و سپس روی Format کلیک نمایید . در عکس Format را با کادر مشخص کرده ایم. بعد انجام کارهای قید شده روی Next کلیک کنید.

windos-10-install-7

۸ – بعد از این مرحله وارد مرحله کپی کردن اطلاعات ویندوز ۱۰ روی هارد دیسک می شوید که باید تا اتمام نصب صبر کنید عکس زیر از محیط مراحل نصب گرفته شده است.

windos-10-install-8

۹ – اگر با مرحله ای مانند تصویر زیر مواجه شدید ، یعنی سیستم در حال ریستارت می شود که باید صبر داشته باشید یا روی Restart now کلیک کنید.

windos-10-install-9

۱۰ – بعد از این مرحله سیستم ریستارت شده و شما بعد از بالا امدن سیستم لولگوی ویندوز ۱۰ را خواهید دید که بعد از چند دقیقه دوباره ریستارت شده و وارد مراحل نصب نهایی ویندوز ۱۰ می شوید که باید روی Use express settings کلیک کنید ( دقت داشته باشید بهتر است اینترنت خود را قطع کنید و یا به وای فای های پیشنهادی اصلا وصل نشوید ، چون در اینصورت باید اکانت مایکروسافت خودتان را وارد کنید ، البته اگر اکانت مایکروسافت دارید مشکلی نیست و اینترنت را وصل کنید )

windos-10-install-10

۱۱ – اگر با عکس زیر مواجه شدید صبر کنید تا این مرحله به پایان برسد.

windos-10-install-11

۱۲ – در صورت مواجه شدن با صفحه ای مانند عکس زیر اگر اکانت مایکروسافت دارید آن را وارد کنید و سپس روی Next کلیک کنید و در غیر اینصورت یک اکانت الکی وارد کرده و سپس مانند تصویر زیر روی continue without a Microsoft account کلیک نمایید.

windos-10-install-12

۱۳ – در صورت مواجه شدن با عکس زیر روی Create a local account کلیک نمایید مانند تصویر زیر :

windos-10-install-14

۱۴ – در مرحله بعد باید نام کامپیوتر خودتان را وارد نمایید ، در بخش Username نام کامپیوتر دلخواه را وارد کنید و اگر قصد گذاشتن پسورد را دارید قسمت های Password و Re Password و Password hint را وارد کنید در غیر اینصورت این قسمت را پر نکنید. و سپس روی Finish کلیک کنید.

windos-10-install-16

نکته : در صورتی که اکانت مایکروسافت معرفی کرده اید مراحل ۱۳ و ۱۴ را نخواهید دید و وارد ویندوز می شوید.

۱۵- تبریک میگوییم و اکنون ویندوز ۱۰ شما نصب و آماده استفاده می باشد.

نصب و راه اندازی ویندوز ۱۰ و ۲۰ نکته کاربردی آن

۱- داشتن فضای کافی برای نصب ویندوز ۱۰

برای ویندوز ۱۰ فضای لازم ۱۶ گیگابایت است که باید به این مقدار در درایو اصلی رایانه که سیستم عامل در آن قرار دارد آزاد باشد

۲- بررسی توان رایانه برای اجرای ویندوز جدید

درست مثل فضای مورد نیاز، رایانه‌ی شما باید توانایی اجرای ویندوز ۱۰ را هم داشته باشد؛ یعنی باید حداقل سخت‌افزار مورد نیاز در آن باشد.

البته سخت‌افزار مورد نیاز ویندوز ۱۰ به نسبت میانگین سخت‌افزارهای موجود در بازار پایین است: یک پردازنده‌ی ۱ گیگاهرتز یا سریع‌تر؛ ۱ گیگابایت (برای نسخه ۳۲ بیت) و ۲ گیگابایت (برای نسخه ۶۴ بیتی) رم؛ ۱۶ گیگابایت فضای خالی درایو؛ پردازنده‌ی گرافیک با پشتیبانی از Microsoft DirectX9؛ یک حساب مایکروسافت به همراه دسترسی به اینترنت.

برای فهمیدن مشخصات رایانه‌ی خود در صفحه‌ی Control Panel گزینه‌ی System and Security را انتخاب کرده و سپس وارد System شوید.

 

۳- فعال‌سازی ویندوز

۱۰

 

در ویندوز ۱۰ قسمتی برای رفع مشکلات فعال‌سازی وجود دارد. در Settings روی Update & Security کلیک کنید، به Activation رفته و Troubleshoot را انتخاب کنید. در نظر داشته باشید گاهی بعد از اتصال به اینترنت و ورود به حساب مایکروسافت، مشکل فعال‌سازی ویندوز [اصلی] حل می‌شود

۴- جلوگیری از شروع مجدد ناخواسته به دلیل به‌روزرسانی نرم‌افزاری

دردسرسازترین بخش به‌روزرسانی خودکار، راه‌اندازی مجدد آن است که بی‌موقع و ناخواسته وسط کار انجام می‌گیرد. برای جلوگیری از این اتفاق در Settings به Update & Security رفته و روی Advanced Options کلید کنید. سپس حالت Notify to Schedule Restart را انتخاب کنید. در این حالت ویندوز پیش از راه‌اندازی مجدد از شما اجازه می‌گیرد و سر خود کاری انجام نمی‌دهد. البته این معضل با به‌روزرسانی سالگرد حل شده و ویندوز به‌طور پیش‌فرض از کاربر برای راه‌اندازی اجازه می‌گیرد.

۶- تغییرات حریم خصوصی و تنظیمات Wi-Fi Sense

امنیت داده‌ها با توجه به حملات هکری و سایبری روزافزون، اهمیت بالایی دارند. ویندوز ۱۰ در خود بسیاری از پیش‌بینی‌های حفاظتی را کرده ولی کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کند. یکی از مواردی که برای افراد حساس به حریم خصوصی اهمیت دارد غیر‌فعال کردن گزینه‌ی Wi-Fi Sense است. این گزینه رمز وای‌فای شما را در حساب کاربری‌تان ذخیره می‌کند و در هر دستگاه دیگری که با این حساب وارد شوید آن رمز را هم منتقل می‌کنید.

مایکروسافت اخیرا یک به‌روزرسانی برای وای‌فای سنس ارائه کرد تا اطلاعات کمتری به اشتراک گذاشته شود؛ اما قطعا بهترین راه جلوگیری از اتفاقات ناخواسته خاموش کردن این گزینه است.

برای این کار در Settings به Network & Internet رفته و از قسمت Wi-Fi گزینه‌ی Manage Wi-Fi Settings را انتخاب کنید. این‌جا می‌توانید هر کدام از موارد را خاموش یا روشن کنید. اگر به‌روزرسانی سالگرد ویندوز ۱۰ را گرفته باشید تنها با ورود به صفحه Wi-Fi می‌توانید Wi-Fi Sense را پیدا و غیرفعال کنید.

علاوه بر این در قسمت Privacy گزینه‌های امنیتی مختلفی هست که بسته به نظر خود می‌توانید فعال یا غیرفعال کنید.

۸- تغییر مرورگر پیش‌فرض

مایکروسافت بعد از ناامید شدن از اینترنت اکسپلورر، ویندوز ۱۰ را با مرورگر «اج» (Edge) معرفی کرد؛ البته هنوز هم اگر بخواهید می‌توانید اینترنت اکسپلورر را در لا‌به‌لای نرم‌افزارهای ویندوز پیدا کنید. اما سالیان ناکارآمدی اینترنت اکسپلورر باعث روی آوردن بسیاری از کاربران به مرورگرهای ثانویه مثل کروم، فایرفاکس و اپرا شده و ترک عادت این سال‌ها به همین سادگی‌ها میسر نمی‌شود.

مسیر نصب مرورگر مورد نظرتان از لبه‌ی مایکروسافت می‌گذرد؛ مرورگر اج را باز کنید مرورگر خود را در بینگ بجویید، دانلودش کرده و آن را نصب کنید. برای تعیین مرورگر پیش‌فرض جدید از Settings به System رفته و روی Default Apps کلیک کنید. در قسمت Web Browser مرورگر ترجیحی خود را انتخاب کنید و تمام.

۱۵- ورود به Safe Mode

Safe Mode همان‌طور که از نامش برمی‌آید حالتی است برای بالا آوردن سیستم عامل به صورتی که اپ‌های Startup و درایورهای غیر ضرور اجرا نشوند. برای دست‌رسی به این گزینه در ویندوز ۱۰ یا موقع بالا آمدن ویندوز کلید Shift را نگه دارید یا درحالی‌که این کلید را نگه داشته‌اید روی Restart را کلیک کنید.

۱۷- افزایش سرعت رایانه

روش‌های متعددی برای افزایش سرعت رایانه وجود دارد و خودِ ویندوز ۱۰ هم چند گزینه در اختیار شما می‌گذارد.

برای مثال کاهش اپ‌هایی که حین بالا آمدن سیستم عامل بوت می‌شوند می‌تواند به راه‌اندازی سریع‌تر ویندوز شما بینجامد. برای بازنگری در Boot-up سه کلید Ctrl+Alt+Delete را همزمان فشرده و از پنجره‌ی باز شده سربرگ Startup را انتخاب کنید. حالا می‌توانید هر کدام از برنامه‌ها و اثری را که روی سیستم می‌گذارند دیده و بسته به نظرتان غیر‌فعال کنید.

استفاده از گزینه‌ی Disk Clean up که با کلیک راست روی هر کدام از درایوها و انتخاب Properties قابل‌دسترس است هم می‌تواند مفید باشد.

منبع

https://learn.patoghu.com/learning-android/%d8%a2%d9%85%d9%88%d8%b2%d8%b4-%d8%aa%d8%b5%d9%88%db%8c%d8%b1%db%8c-%d9%86%d8%b5%d8%a8-%d9%88%db%8c%d9%86%d8%af%d9%88%d8%b2-10-how-install-windows/

http://my.hamirayane.com

http://www.hiva-network.com

 


آموزش تصویری و کامل تنظیمات ویندوز

۱۰

آشنایی با منوی Start جدید

منوی Start ویندوز ۱۰ از ادغام بهترین ویژگی‌ های منوی Start ویندوز ۷ و صفحه‌ Start ویندوز ۸ ساخته شده است. منوی Start ویندوز ۱۰ از دو ستون تشکیل شده است. در ستون اول، امکان دسترسی سریع به اپلیکیشن‌ های بیشتر استفاده‌ شده وجود دارد. Life at a Glance و Play and Explore، دو عنوان قابل ویرایش برای محدوده‌ های کاشی‌ های اصلی هستند.

 رای تغییر این عناوین، کافی است روی عنوان مورد نظر کلیک کنید تا امکان ویرایش عنوان فراهم شود. پس از اعمال تغییر، با کلیک بر روی نقطه‌ دیگری از منوی Start، تغییر، ذخیره می‌شود. در گوشه‌ بالای سمت چپ منو Start، نام کاربری کاربر وارد شده به ویندوز نمایش داده می‌ شود. با کلیک بر روی این نام کاربری، منویی جهت ویرایش تنظیمات کاربری، قفل و یا خروج از حساب کاربری پدیدار می‌شود.

در گوشه‌ پایین سمت چپ منوی Start، گزینه‌ های اضافی زیر قابل دسترسی هستند:

File Explorer: باز نمودن File Explorer ویندوز. File Explorer جایگزین Windows Explorer شده است و ابزاری برای مرور فایل‌ ها و پوشه‌ ها است. امکان باز کردن سریع File Explorer با فشردن کلید های ترکیبی Win+E نیز وجود دارد.

Settings: باز نمودن پنل Settings ویندوز. Settings جای‌گزینی برای Control Panel است جهت مدیریت و ویرایش تنظیمات ویندوز. برای باز کردن سریع Settings می‌ توانید از کلید های ترکیبی Win+I استفاده کنید.
Power: نمایش گزینه‌ های مربوط به خاموش کردن و خروج از ویندوز.

آموزش ویندوز۱۰

به طور پیش‌ فرض، File Explorer پس از باز شدن، صفحه‌ Quick Access را نمایش می‌ دهد. در صورتی که ترجیح می‌‌ دهید به جای آن صفحه‌ This PC نمایش داده شود، کافی است در تب View بر روی Options و سپس Change folder and search options کلیک کنید. اکنون در پنجره‌‌ی Folder Options گزینه‌ی Open File Explorer to را بر روی This PC تنظیم کنید. گزینه‌‌‌ های موجود در Power، بستگی به این دارد که چگونه وارد حساب کاربری خود شده‌اید. اگر مستقیماً وارد حساب کاربری‌ شده‌ اید به این گزینه‌ ها دسترسی خواهید داشت:

Restart: خاموش کردن سیستم و روشن کردن مجدد آن.
Sleep: قرار دادن سیستم در حالت Sleep.
Shut down: خاموش کردن سیستم.

اگر از راه دور وارد ویندوز شده‌ اید، به عنوان مثال از محل کار به رایانه‌ خانه دسترسی پیدا کرده‌‌ اید، تنها گزینه‌ قطع ارتباط را در اختیار خواهید داشت. به یاد داشته باشید تنظیمات Power رایانه تعیین می‌‌ کند که حالت Sleep چگونه کار کند. هنگامی که سیستم در حالت Sleep است دقت داشته باشید که جریان برق همچنان در رایانه وجود دارد و هرگز نباید در این حالت در کیس را باز کنید. همواره پیش از باز کردن در کیس، سیستم را به طور کامل خاموش نمایید.

در گوشه‌ پایین سمت چپ منوی Start، علاوه بر موارد یاد شده، دکمه‌‌ All Apps جهت نمایش لیست کلیه‌ی اپ‌ های نصب‌ شده در ویندوز نیز به چشم می‌ خورد. لیست کلیه‌ اپ‌‌ ها شامل یک لیست الفبایی از همه‌ اپلیکیشن‌ های دردسترس است. با کلیک بر روی این دکمه، لیست اپ‌ ها جایگزین موارد موجود در ستون اول منوی Start خواهد شد و امکان باز کردن هر اپ با کلیک بر روی آن مهیا می‌ گردد. برای مشاهده‌ لیست کامل می‌ توانید اسکرول کنید. با کلیک بر روی Back، مجدد به لیست استاندارد ستون اول منوی Start بازخواهید گشت.

ستون دوم منوی Start، کاشی‌ های سنجاق‌ شده به منوی Start را نمایش می‌ دهد. هر اپ موجود در ویندوز می‌ تواند یک کاشی در منوی Start داشته باشد. کلیک بر روی هر کاشی، موجب اجرای اپ مربوط به آن می‌ گردد. با راست‌ کلیک بر روی یک کاشی، گزینه‌ های تنظیمات آن نمایش داده می‌ شود. با استفاده از این گزینه‌ها می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

عدم سنجاق اپ به منوی Start
تغییر اندازه‌ی کاشی در منوی Start
روشن و خاموش کردن کاشی‌های زنده
سنجاق کردن اپ به Taskbar

آموزش ویندوز ۱۰

لازم به ذکر است در تصاویر قبلی، حالت زنده‌ کلیه‌ کاشی‌ ها در وضعیت خاموش قرار داشت. با روشن شدن وضعیت یک کاشی زنده، اطلاعات مربوط به اپ در درون کاشی نمایش داده می‌ شود. به عنوان مثال وضعیت کنونی آب‌ و هوا در اپلیکیشن Weather، سر تیتر اخبار در اپلیکیشن News و گزارش بازار بورس در اپلیکیشن Stock با قرارگیری کاشی آن‌ها در وضعیت Live، نمایش داده می‌ شوند.

ورود به حالت تبلت و خروج از آن

اگر از ویندوز ۱۰ بر روی یک دستگاه تبلت استفاده می‌ کنید، حالت تبلت چیزی است احتمالاً مد نظر شما خواهد بود. حالت تبلت، نحوه‌ کار ویندوز را تغییر خواهد داد و این موضوع بستگی به شما دارد که از آن استقبال خواهید کرد یا خیر.در حالت تبلت، منوی Start با صفحه‌ی Start جایگزین می‌ گردد. صفحه‌ Start استاندارد شامل موارد زیر است:

دکمه‌ی Options: در گوشه‌ی پایین سمت چپ صفحه نمایش داده می‌شود. با لمس این دکمه، پنل گزینه‌های Start نمایان می‌شود.
دکمه‌ی Power: دسترسی به گزینه‌های خاموش کردن دستگاه شامل Sleep ،Restart و Shut down را فراهم می‌سازد.

دکمه‌ی Apps: نمایش لیست کلیه‌ی اپ‌ها را فراهم می‌سازد.

دکمه‌ی Start: گردش بین صفحه‌ی Start و دسکتاپ.

هنگامی که یک اپ در صفحه‌ Start را لمس می‌ کنید، اپ در محیط دسکتاپ و در حالت تمام‌ صفحه اجرا می‌ شود. دکمه‌ Task View راهی است برای گردش میان اپ‌ ها در این حالت. کافی است دکمه‌ی Task View را لمس کنید تا پیش‌ نمایشی از اپ‌ های باز را مشاهده نمایید. سپس اپلیکیشنی که می‌ خواهید اجرا شود را لمس کنید. در حالت تبلت، به‌ طور پیش‌فرض آیکن‌ های اپ‌ها در Taskbar مخفی هستند. این موضوع به این معناست که آیتم‌های سنجاق‌شده به Taskbar یا آیکن‌‌ های باز نمودن پنجره‌‌ ها و اپ‌‌ های در حال اجرا را نخواهید دید.

کلیه‌ این تغییرات از طریق System Settings قابل تنظیم و کنترل هستند:

بر روی Start و سپس Settings کلیک کنید.

در محیط Settings، بر روی System کلیک کنید. در صفحه‌ی System بر روی Tablet Mode کلیک کنید.

در محیط اصلی این صفحه، از گزینه‌های زیر جهت نحوه‌ی کارکرد حالت تبلت استفاده کنید:

اگر مایل به استفاده از حالت تبلت نیستید، می‌توانید این قابلیت را با قرار دادن Make Windows More Touch-Friendly بر روی حالت Off غیرفعال کنید.

اگر مایلید که پس از ورود به ویندوز، به جای صفحه‌ی Start مستقیماً به دسکتاپ بروید، When I Sign In to Go To The Desktop را فعال نمایید.

اگر مایلید که به آیتم‌های سنجاق‌شده و پنجره‌ها و اپ‌‌‌های در حال اجرا در Taskbar دسترسی داشته باشید، گزینه‌ی Hide App Icons را بر روی Off تنظیم کنید.

 

شخصی‌ سازی حساب‌ های کاربری

حساب‌ های کاربری دارای جزئیات زیادی هستند: رمز عبور، تصویر، نام کاربری و نوع حساب کاربری. شما می‌توانید جزئیات حساب‌های محلی را با در اختیار داشتن حساب کاربری Administrator مدیریت کنید. تصویر حساب کاربری شما در صفحه‌ ورود به ویندوز و در منوی Start نمایش داده می‌ شود. هنگامی که شما از یک تصویر در حساب کاربری خود استفاده می‌ کنید، ویندوز ۱۰ به طور خود کار تصویر را بهینه می‌ کند و تصویر بهینه‌ شده را به عنوان تصویر شما در لیست مخاطبین ویندوز (Windows Contacts) قرار می‌ دهد. این تصاویر در قالب فایلی با حجم کم‌تر از ۵۰ کیلوبایت ذخیره می‌ گردد.

برای تغییر تصویر حساب کاربری بایستی قدم‌ های زیر طی نمایید:

بر روی دکمه‌ Start کلیک کرده و Settings را انتخاب نمایید. در محیط Settings نیز بر روی Accounts کلیک کنید.

تصویر کنونی حساب کاربری شما (در صورت وجود) نمایش داده می‌ شود. بر روی Browse کلیک نمایید.

اکنون در پنجره‌ باز شده، تصویر مورد نظر خود را انتخاب نمایید. این تصویر، باید یک تصویر استاندارد در فرمت‌های DIB ،PNG ،JPEG ،GIF ،BMP یا TIFF باشد.

تغییر نوع حساب کاربری

حساب‌ های کاربری در ویندوز ۱۰ بر دو نوع هستند: حساب‌ استاندارد با دسترسی محدود و حساب‌ مدیر با دسترسی کامل. جهت احتیاط ممکن است مایل باشید که برای وب‌ گردی و دیگر فعالیت‌ های آنلاین از حساب استاندارد استفاده کنید و هنگامی که نیازمند مدیریت یا بهینه‌ سازی سیستم‌ تان هستید از حساب مدیر استفاده کنید.

معمولاً چند حساب کاربری در هر رایانه وجود دارد که حدأقل یکی از آن‌ ها دسترسی مدیر دارد. اگر شما با حساب کاربری استاندارد وارد ویندوز شده‌ اید، می‌ توانید نوع حساب کاربری خود را به مدیر تغییر دهید. همچنین اگر با حساب مدیر وارد ویندوز شده‌ اید می‌ توانید حساب کاربری خود را به استاندارد تغییر دهید.

تغییر و بازیابی رمز عبور

شما باید به طور دوره‌ ای رمز عبور یا کد حساب کاربری خود را تغییر دهید. این کار باعث سخت‌ تر شدن دسترسی دیگران به حساب کاربری شما می‌ گردد. برای تغییر رمز عبور، کد یا رمز تصویری حساب کاربری‌ از طریق حساب کاربری کنونی‌ تان بایستی قدم‌ های زیر را طی کنید:

بر روی دکمه‌ Start و بعد Settings کلیک کنید. سپس در Settings بر روی Accounts کلیک نمایید.

در صفحه‌ Accounts، از محدوده‌ سمت چپ بر روی Sign-In Options کلیک کنید.در زیر قسمت PIN ،Password و یا Picture بر روی Change کلیک کنید و مراحل را طی نمایید.

اگر از یک حساب مایکروسافت استفاده می‌ کنید و رمز عبور خود را فراموش کرده‌اید، از طریق مراحل زیر می‌توانید رمز عبور خود را بازیابی کرده و آن را از نو تنظیم نمایید:

با استفاده از یک دستگاه دیگر، در مرورگر اینترنتی به آدرس https://account.live.com/password/reset بروید.

گزینه‌ی I forgot my password را انتخاب نمایید، روی Next کلیک کرده و مابقی مراحل را طی نمایید.اگر از یک حساب محلی استفاده می‌ کنید و رمز عبور خود را فراموش کرده‌ اید، می‌ توانید از حساب کاربری دیگر‌ تان در ویندوز برای بازیابی رمز عبور حساب کاربری خود استفاده کنید. برای این کار مراحل زیر را طی نمایید:

در محدوده‌ جستجو، عبارت User Accounts را وارد کرده و Enter بزنید. این کار باعث باز شدن صفحه‌ی User Accounts در Control Panel می‌ گردد.
روی Manage User Accounts کلیک کنید. اگر به عنوان یک حساب استاندارد وارد شده‌ اید نام کاربری و رمز عبور حساب کاربری دیگر تان که دسترسی مدیر دارد را وارد کرده و روی Yes کلیک کنید.

در پنجره‌ User Accounts، روی حساب کاربری که قصد ویرایش آن را دارید کلیک کرده و Reset Password را انتخاب نمایید.

پس از وارد کردن رمز عبور و تأییدیه‌ آن، روی OK کلیک کنید. اکنون قادر خواهید بود با استفاده از این رمز عبور جدید وارد حساب کاربری دیگرتان شوید.

. آنچه آپگرید شدن به ویندوز ۱۰ را ارزشمند می سازد

هزینه- با اینکه برخی از کاربران ویندوز ۷ و ویندوز ۸، ویندوز ۱۰ را به صورت رایگان بدست نخواهند آورد، اما برای اکثریت مطلق آپگرید کردن ویندوزشان، به هیچ وجه هزینه ای را به دنبال نخواهد داشت. روی کاغذ، این معامله بزرگی است چون ویندوز ۱۰ ارزان نیست و نسخه های ویندوز ۱۰ هوم (Windows 10 Home) و ویندوز ۱۰ پرو (Windows 10 Pro) به ترتیب با قیمت ۱۱۹ و ۱۹۹ دلار به فروش می رسند.

در مقابل، پس از عرضه ویندوز ۱۰، ویندوز ۷ و ویندوز ۸ توسط مایکروسافت رایگان نشده اند و این کمپانی هیچ برنامه ای برای رایگان کردن آن ها ندارد. در نتیجه، حتی اگر ویندوز خود را دوباره به ویندوز ۷ یا ویندوز ۸ تنزل دهید، به نظر می رسد دوباره می توانید آپگرید رایگان ویندوز ۱۰ خود را تا هر زمان که طول بکشد، داشته باشید.

پشتیبانی بلندمدت تر- دلیل کلیدی دیگر برای گرفتن آخرین نسخه ویندوز این است که زمان پشتیبانی مایکروسافت از ویندوز ۱۰، نسبت به ویندوز ۷ و ویندوز ۸ طولانی تر خواهد بود. صفحه ویندوز لاف.سایکل (Windows Lifecycle) این پشتیانی را به دو بخش تقسیم می کند: پشتیبانی اصلی (Mainstream Support) و پشتیبانی توسعه یافته (Extended Support).

پشتیبانی اصلی سررسیدی (ضرب العجل) برای اضافه نمودن ویژگی های جدید و عاملیت می باشد که خوب تعیین کنندگی آن را نیز کاهش می دهد اما پشتیبانی توسعه یافته برای زمانی است که مایکروسافت به پشتیبانی این پلتفرم با آپدیت های امنیتی پایان خواهد داد. همانطورکه خواهید دید پشتیبانی توسعه یافته ویندوز ۱۰ نسبت به ویندوز ۷، ۵ سال بیشتر و نسبت به ویندوز ۸، ۲ سال بیشتر به طول خواهد انجامید.

سیستم عامل هاآخرین آپدیت یا سرویس پکپایان پشتیبانی اصلیپایان پشتیبانی توسعه یافته
ویندوز XPسرویس پک ۳۱۴ آپریل ۲۰۰۹۸ آپریل ۲۰۱۴
ویندوز ویستاسروی پک ۲۱۰ آپریل ۲۰۱۲۱۱ آپریل ۲۰۱۷
ویندوز ۷سرویس پک ۱۱۳ ژانویه ۲۰۱۵۱۴ ژانویه ۲۰۲۰
ویندوز ۸ویندوز ۸٫۱۹ ژانویه ۲۰۱۸۱۰ ژانویه ۲۰۲۳
ویندوز ۱۰نامشخص۱۳ اکتبر ۲۰۲۰۱۴ اکتبر ۲۰۲۵

 

همچنین، ویندوز ۱۰ در بخش‌های زیر نیز برتری قابل توجه‌ای به ویندوز ۸٫۱ داشته است:

مجموعه آفیس (ورد، اکسل، پاورپوینت): ۸ درصد بهبود در سرعت

مجموعه Adobe Creative: بهبود ۱۷ درصدی در سرعت

اینترنت اکسپلورر: ۵۰ درصد سریع‌تر و زمان اجرای بهتر

عمر باتری در کارهای روزانه: ۷ درصد بهتر نسبت به نسل پیشین

عمر باتری در بازی: ۱۳ درصد کمتر نسبت به ویندوز ۸٫۱

عمر باتری در پخش ویدیو: ۲۵ درصد بهبود شارژدهی

 

 

منبع ایران ناز-http://technolog.ir/1310/%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B2-7-%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B2-8-%D9%88-%D9%88%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B2-10/-itresan.com


آموزش نحوه ضبط مکالمات تلفن همراه در اندروید و معرفی نرم افزار های کاربردی در این زمینه

ضبط تماس های تلفنی با برنامه ها بدون نیاز به روت گوشی

بعد از هر تماسی ، می توانید صدای ضبط شده را در منوی اصلی همین برنامه مشاهده نمایید. می توانید صدا ها را به اشتراک بگذارید و یا به آن ها نوشته هایی را اضافه کنید.

با استفاده از برنامه های زیر به راحتی مکالمات را ضبط نمایید

Automatic Call Recorder بدون روت گوشی

برنامه TapeACall

یک نرم‌افزار مناسب برای ضبط صدا و مبتنی بر شماره ثانویه می‌باشد. همان‌طور که در بالا هم ذکر شد این نوع نرم‌افزار‌ها برای اضافه کردن شماره سوم به مکالمه می‌باشد.

برنامه NoNotes

، برنامه WePhone

Call Recorder –  ACR بدون روت گوشی

برخی از امکانات و قابلیت های اپلیکیشن Call Recorder – ACR اندروید :

دارا بودن یک تابع قدرتمند جست و جو برای پیدا کردن مکالمات ذخیره شده

امکان گروه بندی و لیست نمودن تماس های ضبط شده بر اساس تاریخ

امکان ارسال خودکار مکالمات ذخیره شده به ایمیل کاربر

امکان حذف اتوماتیک تماس های ضبط شده قدیمی

امکان رمز گذاری بروی تماس های ضبط شده برای جلوگیری از دسترسی دیگران

دارا بودن دو حالت مختلف ضبط مکالملات برای ظبط به صورت اتوماتیک و دستی

با روت کردن گوشی Xposed Framework

گوگل در سیستم عامل اندروید  به دلایل شخصی با دو قضیه  نرم افزار ضبط مکالمه و منشی تلفنی  مشکل دارد

دقیقا همانند آیفون که شما یک گوشی آیفون و با سیستم عامل ios  خریداری می کند و حتی این گوشی سخت افزار بلوتوث را هم دارد ولی قابلیت ارسال و دریافت فایل از طریق بلوتوث را ندارید  و این هم یعنی مشکل اپل با بلوتوث!

برای حل مشکل ضبط مکالمه و آن هم به صورت دو طرفه تنها نرم افزاری که توانسته نتایج درخشانی را در عمل به دست آورد و مکالمات را واقعا دو طرفه و بدون نویز ضبط نماید نرم افزار Call Recorder است که در این پست از سایت Apktops به معرفی جدیدترین نسخه از آن می پردازیم .

حتی در صورتی که نرم افزار گوشی شما را ساپورت نکند می توانید به قسمت  Settings > Recording > Recording Method بروید و Standard API را انتخاب کنید، دراین صورت احتمالا ضبط از طریق میکروفن صورت خواهد گرفت و نه خط تلفن ولی در نهایت باز هم قادر به ضبط مکالمات به صورت دو طرفه هستید .

 اما باز هم این نرم افزار متد دیگری را برای گوشی هایی که با دو روش اول و دوم قادر به ضبط مکالمه نیستند فراهم کرده و آن هم متد نصب افزونه ای به نام Alsa است در این متد با نصب افزونه Alsa Mixer و انتخاب متد ALSA در Settings > Recording > Recording Method  در نرم افزار قادر خواهید بود تمام مکالمات خود را به صورت دو طرفه ضبط نمایید .

منبعwww.namnak.com
www.sarzamindownload.com
apktop